tafenochina
Tafenochina to syntetyczny środek przeciwmalaryczny z grupy 8-aminochinolin, który zyskał uwagę jako lek o długim czasie działania, umożliwiający jednodawkową terapię radykalną przeciwko Plasmodium vivax. Została zatwierdzona przez FDA w 2018 roku (pod nazwą handlową Krintafel/Arakoda) jako pierwszy lek, który w pojedynczej dawce może zapobiegać nawrotom malarii wywołanej przez P. vivax.
Mechanizm działania tafenochiny polega na eliminacji form wątrobowych pasożyta (hypnozoitów), które są odpowiedzialne za nawroty choroby. Wykazuje również aktywność przeciwko gametocytom, co może przyczynić się do zmniejszenia transmisji malarii. W porównaniu do prymachiny, tafenochina charakteryzuje się dłuższym okresem półtrwania w organizmie (około 14 dni), co umożliwia stosowanie jej w pojedynczej dawce.
Istotnym ograniczeniem w stosowaniu tafenochiny jest ryzyko hemolizy u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Przed rozpoczęciem leczenia konieczne jest przeprowadzenie testu na niedobór G6PD. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkim niedoborem tego enzymu oraz u kobiet w ciąży karmiących piersią, jeśli dziecko ma niedobór G6PD lub jego status jest nieznany.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Malaria – Leczenie
Malaria jest chorobą pasożytniczą zagrażającą życiu, wymagającą szybkiego rozpoznania i natychmiastowego leczenia, którego celem jest całkowita eliminacja pasożytów Plasmodium z krwiobiegu. Terapia dobierana jest na podstawie gatunku pasożyta (P. falciparum, P. vivax, P. ovale, P. malariae, P. knowlesi), stanu klinicznego pacjenta (niepowikłana vs ciężka malaria), obszaru geograficznego zakażenia oraz historii stosowania leków. W niepowikłanej malarii wywołanej przez P. falciparum WHO rekomenduje terapię skojarzoną opartą na artemizynie (ACT), np. artemeter-lumefantrynę (Coartem), z dawkowaniem dostosowanym do masy ciała. W ciężkiej malarii pierwszym wyborem jest dożylny artezunat w dawce 2,4 mg/kg podawany w godzinach 0, 12, 24 i 48, z monitorowaniem pod kątem niedokrwistości hemolitycznej przez 4 tygodnie. W przypadku malarii wywołanej przez P. vivax i P. ovale po leczeniu ostrej fazy stosuje się prymachinę (0,5 mg/kg/dobę przez 14 dni) po wykluczeniu niedoboru dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). U kobiet w ciąży leczenie zależy od trymestru i ciężkości choroby, z preferencją ACT w II i III trymestrze oraz artezunatu w ciężkiej malarii.
artemizyna, atowakwon-proguanil, bakteriemia, choroba pasożytnicza, dysfunkcja narządów, hipoglikemia, malaria ciężka, malaria niepowikłana, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedokrwistość hemolityczna, parazytemią, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, tafenochina, transfuzja wymienna, zaburzenie świadomości, zapaść krążeniowa, zespół ostrej niewydolności oddechowej