szczepionka przeciwko malarii
Szczepionka przeciwko malarii to biologiczny preparat stymulujący układ odpornościowy do ochrony przed zakażeniem zarodźcem malarii (Plasmodium), głównie Plasmodium falciparum. Malaria jest chorobą pasożytniczą przenoszoną przez komary z rodzaju Anopheles, która rocznie dotyka około 200 milionów osób i powoduje około 600 tysięcy zgonów, głównie wśród dzieci w Afryce.
Pierwszą zatwierdzoną szczepionką przeciwko malarii jest RTS,S/AS01 (Mosquirix), opracowana przez firmę GlaxoSmithKline we współpracy z organizacją PATH Malaria Vaccine Initiative. Szczepionka ta działa przeciwko P. falciparum i została zatwierdzona przez Europejską Agencję Leków w 2015 roku. WHO rekomenduje jej stosowanie u dzieci w regionach o umiarkowanej do wysokiej transmisji malarii w Afryce Subsaharyjskiej.
W 2021 roku WHO zatwierdziła również drugą szczepionkę przeciwko malarii – R21/Matrix-M, która wykazała skuteczność na poziomie 77% w badaniach klinicznych. Szczepionki przeciwko malarii nie zapewniają całkowitej ochrony, dlatego powinny być stosowane jako uzupełnienie innych metod profilaktyki, takich jak moskitiery nasączone insektycydami, środki odstraszające owady i leki przeciwmalaryczne.
Wyzwaniem w opracowaniu skutecznej szczepionki przeciwko malarii jest złożony cykl życiowy pasożyta oraz jego zdolność do mutacji i unikania odpowiedzi immunologicznej. Trwają badania nad nowymi szczepionkami opartymi o różne antygeny pasożyta oraz nad szczepionkami blokującymi transmisję, które uniemożliwiałyby przenoszenie patogenu z człowieka na komara.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Malaria to zagrażająca życiu choroba pasożytnicza wywoływana przez Plasmodium, głównie P. falciparum i P. vivax, przenoszona przez ukąszenia komarów Anopheles. Rocznie notuje się około 249 milionów przypadków i 731 000 zgonów, głównie w regionach tropikalnych, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej. Objawy pojawiają się zwykle 10-15 dni po zakażeniu i obejmują gorączkę do 41°C, dreszcze, nudności, bóle głowy i mięśni, a w ciężkich przypadkach zaburzenia świadomości, niewydolność narządową, hipoglikemię i kwasicę metaboliczną. Diagnostyka opiera się na wywiadzie epidemiologicznym, badaniu fizykalnym oraz badaniach krwi, w tym rozmazie i szybkich testach diagnostycznych (RDT), z wynikiem dostępnym w ciągu 1-2 godzin. Wczesne rozpoznanie i natychmiastowe leczenie, zwłaszcza w przypadku P. falciparum, są kluczowe dla zapobiegania powikłaniom i śmierci.
acetaminofen, anuria, artemizyna, artezunat, atowakwon, chlorochina, ciąża, czerwona krwinka, gorączka z dreszczami, hemoglobinuria, hipoglikemia, komar Anopheles, kwasica metaboliczna, malaria mózgowa, niedokrwistość, niewydolność oddechowa, obrzęk płuc, oczopląs, opistotonus, ostra niewydolność nerek, paracetamol, plasmodium, Plasmodium falciparum, plasmodium knowlesi, plasmodium malariae, plasmodium ovale, Plasmodium vivax, rozmaz krwi, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, splenomegalia, szczepionka przeciwko malarii, szybki test diagnostyczny, zapaść krążeniowa, żółtaczka -
Leksykon chorób i schorzeń
Malaria, wywoływana przez pierwotniaki Plasmodium i przenoszona przez komary Anopheles, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne z około 300 milionami przypadków i 500 000 zgonów rocznie. Profilaktyka malarii opiera się na podejściu ABCD: świadomość ryzyka, ochrona przed ukąszeniami (stosowanie repelentów z DEET 20-35%, odzieży impregnowanej permetryną, moskitier LLINs), chemoprofilaktyka oraz szybka diagnostyka i leczenie. Chemoprofilaktyka wymaga indywidualnego doboru leków, uwzględniającego region podróży, wzory oporności, historię medyczną i przeciwwskazania. Najczęściej stosowane preparaty to atowakwon-proguanil (250/100 mg dziennie, rozpoczynany 1-2 dni przed podróżą i kontynuowany 7 dni po powrocie), doksycyklina (100 mg dziennie, 1-2 dni przed i 4 tygodnie po), meflochina (250 mg raz w tygodniu, 2-3 tygodnie przed i 4 tygodnie po) oraz chlorochina (300 mg raz w tygodniu, 1-2 tygodnie przed i 4 tygodnie po, tylko w obszarach bez oporności). Prymachina stosowana jest jako terminalna profilaktyka dla P. vivax i P. ovale, po uprzednim teście na niedobór G6PD.
atowakwon-proguanil, chemoprofilaktyka, chlorochina, dietylotoluamid, doksycyklina, IR3535, komar Anopheles, lek przeciwmalaryczny, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, olejek z eukaliptusa cytrynowego, permetryna, pierwotniak Plasmodium, pikarydyna, Plasmodium falciparum, plasmodium ovale, sulfadoksyna-pirymetamina, szczepionka przeciwko malarii, tafenochina, zaburzenie neuropsychiatryczne
