syntetyczny analog witaminy D
Syntetyczne analogi witaminy D to grupa związków chemicznych, które naśladują działanie naturalnej witaminy D, ale cechują się zmodyfikowaną strukturą molekularną dla uzyskania określonych właściwości farmakologicznych. Najczęściej stosowane w praktyce klinicznej to alfakalcydol (1α-hydroksycholekalcyferol), kalcytriol (1,25-dihydroksycholekalcyferol) oraz parykalcytol.
Syntetyczne pochodne witaminy D znalazły szerokie zastosowanie w leczeniu niedoczynności przytarczyc, wtórnej nadczynności przytarczyc w przebiegu przewlekłej choroby nerek, osteoporozy oraz krzywicy opornej na witaminę D. W porównaniu do naturalnej witaminy D, analogi często wykazują silniejsze działanie, selektywność tkankową oraz korzystniejszy profil bezpieczeństwa, szczególnie w zakresie ryzyka hiperkalcemii.
Mechanizm działania tych związków opiera się na wiązaniu z receptorem witaminy D (VDR), co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za gospodarkę wapniowo-fosforanową, mineralizację kości oraz modulację odpowiedzi immunologicznej. Nowsze analogi witaminy D są projektowane tak, aby wykazywać większą selektywność w kierunku określonych efektów terapeutycznych przy minimalizacji działań niepożądanych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Paricalcitol Fresenius 2 mcg/ml
Paricalcitol Fresenius, dostępny w stężeniach 2 µg/ml i 5 µg/ml (opakowanie 2 ml zawiera 10 µg parykalcytolu), jest syntetycznym analogiem witaminy D stosowanym do leczenia zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jego stosowania są nadwrażliwość na parykalcytol lub substancje pomocnicze (etanol 11% v/v, glikol propylenowy 39% v/v), zatrucie witaminą D oraz hiperkalcemia. Podawanie leku w tych stanach może prowadzić do nasilenia toksyczności witaminy D, pogorszenia stanu klinicznego oraz ryzyka powikłań związanych z podwyższonym stężeniem wapnia w surowicy. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest oznaczenie poziomu wapnia w surowicy i wykluczenie hiperkalcemii.
analog witaminy D, etanol, glikol propylenowy, hiperkalcemia, hiperwitaminoza D, mikrogram na mililitr, nadwrażliwość, Paricalcitol Fresenius, parykalcytol, roztwór do wstrzykiwań, stężenie wapnia w surowicy, substancja czynna, syntetyczny analog witaminy D, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie gospodarki wapniowo-fosforanowej, zatrucie witaminą D - Leksykon substancji czynnych
Parykalcytol – Wskazania do stosowania
Parykalcytol (Paricalcitol Fresenius) to syntetyczny analog witaminy D dostępny w roztworze do wstrzykiwań o stężeniach 2 µg/ml oraz 5 µg/ml, stosowany u dorosłych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek w stadium 5 (GFR <15 ml/min/1,73 m²) poddawanych hemodializie. Jego głównym wskazaniem jest zapobieganie i leczenie wtórnej nadczynności przytarczyc, która wynika z zaburzeń metabolicznych charakterystycznych dla zaawansowanej niewydolności nerek, takich jak upośledzona hydroksylacja witaminy D, hiperfosfatemia, hipokalcemia oraz oporność tkanek na PTH. Parykalcytol działa poprzez selektywne hamowanie wydzielania PTH, przyczyniając się do normalizacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, redukcji ryzyka osteodystrofii nerkowej, powikłań kostnych oraz zmniejszenia ryzyka sercowo-naczyniowego u pacjentów dializowanych.
analog witaminy D, działanie kardioprotekcyjne, działanie plejotropowe, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hiperfosfatemia, hiperkalcemia, hipokalcemia, homeostaza wapniowo-fosforanowa, hydroksylacja witaminy D, iloczyn wapniowo-fosforanowy, kalcytriol, leczenie nerkozastępcze, osteodystrofia nerkowa, parathormon, przewlekła choroba nerek, przewlekła niewydolność nerek, resztkowa funkcja nerek, roztwór do wstrzykiwań, syntetyczny analog witaminy D, wtórna nadczynność przytarczyc, zaburzenia gospodarki mineralnej, zwapnienia pozakostne