wymiana krwi

Wymiana krwi to procedura terapeutyczna polegająca na usunięciu dużej objętości krwi pacjenta i jednoczesnym zastąpieniu jej dawką świeżej krwi lub preparatów krwiopochodnych. Zabieg ten ma na celu szybkie usunięcie z organizmu toksyn, przeciwciał lub innych substancji patologicznych krążących we krwi.

Wskazania do wymiany krwi obejmują między innymi ciężką hiperbilirubinemię u noworodków, zatrucia substancjami silnie wiążącymi się z białkami osocza, choroby autoimmunologiczne, niektóre hemoglobinopatie (jak anemia sierpowatokrwinkowa) oraz wybrane zaburzenia metaboliczne. U noworodków wymiana krwi jest stosowana głównie w leczeniu ciężkiej żółtaczki, gdy istnieje ryzyko encefalopatii bilirubinowej.

Procedura wymiany krwi wymaga założenia dostępu naczyniowego umożliwiającego jednoczesne usuwanie i podawanie krwi. Typowo wykorzystuje się do tego cewnik w żyle centralnej, a u noworodków także naczynia pępowinowe. Podczas zabiegu krew jest wymieniana porcjami, przy ścisłym monitorowaniu parametrów życiowych pacjenta, równowagi elektrolitowej oraz stanu układu krzepnięcia.

Potencjalne powikłania wymiany krwi obejmują zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej, reakcje poprzetoczeniowe, powikłania zakrzepowo-zatorowe, hipoglikemię oraz zwiększone ryzyko infekcji. Współcześnie, dzięki rozwojowi metod alternatywnych (jak fototerapia w przypadku hiperbilirubinemii noworodków), wymiana krwi jest wykonywana rzadziej niż w przeszłości, ale pozostaje ważną opcją terapeutyczną w określonych sytuacjach klinicznych.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Priapizm (bolesne erekcje) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Priapizm to przedłużająca się, bolesna erekcja trwająca ponad 4 godziny bez stymulacji seksualnej, najczęściej w formie niedokrwiennej (95% przypadków), stanowiącej stan nagły wymagający pilnej interwencji. Charakterystyczne objawy to sztywny trzon prącia z miękkim żołędziem oraz narastający ból. Diagnostyka opiera się na badaniu gazometrii krwi z ciał jamistych (pH niskie, pO2 niskie, pCO2 wysokie w priapizmie niedokrwiennym) oraz ultrasonografii Dopplerowskiej. Etiologia obejmuje stosowanie leków na zaburzenia erekcji (ok. 2/3 przypadków), chorobę sierpowatokrwinkową (40-80% u dorosłych), leki psychiatryczne, urazy, nowotwory i substancje psychoaktywne. Nieleczony priapizm niedokrwienny prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia tkanek i trwałej dysfunkcji erekcyjnej, której ryzyko wzrasta wraz z czasem trwania epizodu (np. po 24-36 godzinach ryzyko ED wynosi około 56%).
aspiracja krwi, badanie dopplerowskie, blokada nerwu, bolesna erekcja, choroba sierpowatokrwinkowa, ciała jamiste, detumescencja, dysfunkcja erekcyjna, fenylefryna, gazometria krwi, inhibitor fosfodiesterazy, irygacja, lek sympatykomimetyczny, martwica tkanek, niedokrwienie, priapizm, priapizm nawracający, priapizm niedokrwienny, priapizm nieniedokrwienny, proteza prącia, pseudoefedryna, tlenoterapia, wymiana krwi, zaburzenia erekcji, zakrzepica tętnic, zwłóknienie ciał jamistych
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Volulyte 6% –

Volulyte 6% to syntetyczny koloid z grupy substytutów krwi, zawierający hydroksyetyloskrobię (HES 130/0,4) o stężeniu 6%, średniej masie cząsteczkowej 130 000 Da oraz stopniu podstawienia 0,38-0,45. Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem elektrolitowym, zawierającym m.in. sód 137 mmol/l, potas 4 mmol/l, magnez 1,5 mmol/l, chlorki 110 mmol/l oraz octany 34 mmol/l, co zapewnia osmolarność około 286,5 mOsm/l i pH w zakresie 5,7-6,5. Klinicznie istotne jest, że podanie 500 ml Volulyte 6% powoduje podwojenie objętości osocza, utrzymujące się przez 4-6 godzin, co potwierdza jego skuteczność w zwiększaniu objętości wewnątrznaczyniowej i hemodylucji. Zawarte octany działają alkalizująco, przeciwdziałając hiperchloremicznej kwasicy metabolicznej, co jest szczególnie ważne przy dużych dawkach infuzji u pacjentów z ryzykiem kwasicy.
działanie alkalizujące, działanie buforujące, hemodylucja, hydroksyetyloskrobia, jon octanowy, koloid syntetyczny, kwasica metaboliczna hiperchloremiczna, kwasowość miareczkowalna, niedobór zasad, objętość osocza, objętość wewnątrznaczyniowa, osmolarność osocza, osmolarność teoretyczna, populacja pediatryczna, równowaga kwasowo-zasadowa, skład elektrolitowy, skrobia kukurydziana, substytut krwi, wymiana krwi
Leksykon chorób i schorzeń
Żółtaczka noworodkowa – Zapobieganie i profilaktyka

Żółtaczka noworodkowa, występująca u około 60% donoszonych i 80% wcześniaków, jest spowodowana hiperbilirubinemią i może prowadzić do encefalopatii bilirubinowej (kernicterus). Kluczowe jest wczesne rozpoznanie i monitorowanie poziomu bilirubiny, zwłaszcza u niemowląt z grup ryzyka, takich jak wcześniaki czy noworodki z utratą masy ciała >10%. Zaleca się pomiar bilirubiny przed wypisem (przezskórny lub w surowicy) oraz kontrolę w 3-5 dniu życia, gdy poziomy bilirubiny osiągają maksimum. Częste karmienie (8-12 razy/dobę dla karmionych piersią, 30-60 ml co 2-3 godziny dla karmionych mieszanką) jest podstawową metodą zapobiegania hiperbilirubinemii, stymulującą eliminację bilirubiny przez wypróżnienia. W przypadku chorób hemolitycznych Rh lub ABO stosuje się dożylną immunoglobulinę (500 mg/kg przez 4 godziny) jako uzupełnienie fototerapii.
bilirubinometr przezskórny, choroba hemolityczna ABO, choroba hemolityczna Rh, czynnik Rh, encefalopatia bilirubinowa, fenobarbital, fototerapia, fototerapia profilaktyczna, hiperbilirubinemia, immunoglobulina dożylna, IVIg, kernicterus, konsultacja laktacyjna, letarg, podwyższony poziom bilirubiny, siara, smółka, stężenie bilirubiny w surowicy, transfuzja wymienna, uszkodzenie mózgu, wymiana krwi, zażółcenie skóry, żółtaczka noworodkowa

wymiana krwi

Powiązane wpisy

Priapizm (bolesne erekcje) – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Właściwości farmakodynamiczne – Volulyte 6% –

Żółtaczka noworodkowa – Zapobieganie i profilaktyka