Przedawkowanie leku Mononit 100 Retard

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu, substancji czynnej leku Mononit 100 retard, stanowi poważny stan kliniczny wymagający natychmiastowej interwencji medycznej. Tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu zawierające 100 mg izosorbidu monoazotanu mogą w przypadku przedawkowania powodować szereg istotnych objawów klinicznych, głównie związanych z nadmiernym rozszerzeniem naczyń krwionośnych i tworzeniem methemoglobiny.¹

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie izosorbidu monoazotanu manifestuje się głównie objawami związanymi z nadmiernym spadkiem ciśnienia tętniczego krwi oraz zaburzeniami hemodynamicznymi. Objawami klinicznymi są przede wszystkim hipotensja (ciśnienie krwi ≤ 90 mmHg) i ortostatyczne zaburzenia krążenia, co może objawiać się zawrotami głowy przy zmianie pozycji ciała.²

Charakterystycznymi objawami przedawkowania są również: bladość skóry, nadmierne pocenie się, słabo wyczuwalne tętno oraz odruchowa tachykardia stanowiąca mechanizm kompensacyjny w odpowiedzi na spadek ciśnienia. Pacjenci często zgłaszają również bóle głowy, osłabienie, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego oraz napadowe zaczerwienienie skóry.³

Z objawów ze strony przewodu pokarmowego mogą wystąpić nudności, wymioty oraz biegunka.⁴

Powikłania przy dużych dawkach

Po przyjęciu dużych dawek izosorbidu monoazotanu może wystąpić methemoglobinemia objawiająca się sinicą, dusznością oraz przyspieszeniem oddechu. Jest to konsekwencja metabolizmu organicznych azotanów i powstawania jonów azotynowych w organizmie.⁵

Bardzo duże dawki izosorbidu monoazotanu mogą ponadto prowadzić do zwiększenia ciśnienia wewnątrzczaszkowego, co manifestuje się objawami pochodzenia mózgowego.⁶

Warto podkreślić, że długotrwałe przedawkowanie prowadzi do methemoglobinemii, jednak znaczenie kliniczne tego zjawiska pozostaje niejasne.⁷

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Leczenie przedawkowania izosorbidu monoazotanu wymaga kompleksowego podejścia, obejmującego zarówno standardowe procedury ratunkowe, jak i specjalistyczne metody stosowane w zależności od nasilenia objawów.⁸

Do podstawowych działań należą:

• Płukanie żołądka – szczególnie istotne w przypadku niedawnego przyjęcia leku
• Ułożenie pacjenta w pozycji poziomej z uniesionymi nogami – w celu poprawy powrotu żylnego
• Monitorowanie podstawowych funkcji życiowych w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej

W przypadku znacznej hipotensji i/lub wstrząsu należy zastosować suplementację płynów oraz wlew z noradrenaliny (norepinefryny) i/lub dopaminy. Istotne jest, aby nie podawać adrenaliny (epinefryny) ani jej pochodnych, gdyż ich stosowanie jest przeciwwskazane w tej sytuacji klinicznej.⁹

Leczenie methemoglobinemii

W zależności od stopnia nasilenia methemoglobinemii można zastosować kilka metod terapeutycznych:¹⁰

• Witamina C – podaje się 1 g doustnie lub roztwór soli fizjologicznej dożylnie
• Błękit metylenowy – do 50 ml 1% roztworu podawanego dożylnie
• Błękit toluidynowy – początkowo w dawce 2 do 4 mg/kg masy ciała, wyłącznie drogą dożylną; w razie konieczności wlew można powtórzyć kilkakrotnie w odstępach godzinnych, stosując dawkę 2 mg/kg masy ciała

W ciężkich przypadkach można również zastosować tlenoterapię, hemodializę lub transfuzję wymienną krwi.¹¹

W sytuacjach krytycznych, gdy dochodzi do zatrzymania oddechu i krążenia, należy natychmiast rozpocząć procedury resuscytacyjne.¹²