alfa-mimetyk
Alfa-mimetyki (inaczej alfa-sympatykomimetyki) to grupa leków, które działają na receptory alfa-adrenergiczne, naśladując działanie naturalnych neuroprzekaźników układu współczulnego – adrenaliny i noradrenaliny. W zależności od selektywności wobec podtypów receptorów alfa (alfa-1 i alfa-2), wywierają różne efekty fizjologiczne.
Alfa-1-mimetyki powodują głównie skurcz naczyń krwionośnych (wazokonstrykcję), co wykorzystuje się w leczeniu niedociśnienia, obkurczaniu błon śluzowych (np. w preparatach do nosa przy katarze) oraz jako dodatek do leków znieczulających miejscowo w celu przedłużenia ich działania. Przykładami są fenylefryna, oksymetazolina i midodrina.
Alfa-2-mimetyki działają ośrodkowo hamując uwalnianie noradrenaliny, co wykorzystuje się w leczeniu nadciśnienia tętniczego (klonidyna, metyldopa), indukcji sedacji (deksmedetomidyna), a także w okulistyce do obniżania ciśnienia śródgałkowego (brymonidyna). W weterynarii stosowane są również jako środki sedatywne i przeciwbólowe.
Przy stosowaniu alfa-mimetyków należy zachować ostrożność ze względu na możliwość wystąpienia działań niepożądanych, takich jak nadciśnienie tętnicze, bradykardia odruchowa, zaburzenia rytmu serca, a w przypadku długotrwałego stosowania preparatów do nosa – polekowego zapalenia błony śluzowej z efektem odbicia (rhinitis medicamentosa).
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rhinazin 1 mg/ml
Rhinazin to nazofaryngealny roztwór zawierający nafazolinę azotan w stężeniu 1 mg/ml, stosowany jako leczenie pomocnicze w ostrych i przewlekłych zapaleniach błony śluzowej nosa oraz zatok przynosowych o etiologii infekcyjnej lub alergicznej. Mechanizm działania opiera się na alfa-mimetycznym efekcie obkurczającym naczynia krwionośne błony śluzowej nosa, co prowadzi do zmniejszenia obrzęku i poprawy drożności nosa. Preparat jest szczególnie użyteczny w łagodzeniu niedrożności nosa w przebiegu infekcji górnych dróg oddechowych, alergicznego nieżytu nosa oraz jako wsparcie w terapii zapalenia zatok, poprawiając drenaż wydzieliny zapalnej. Substancją pomocniczą jest chlorek benzalkoniowy (0,05 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością.
alergiczny nieżyt nosa, alfa-mimetyk, antybiotykoterapia, chlorek benzalkoniowy, dyspnea, infekcja górnych dróg oddechowych, nafazolina azotan, niedrożność nosa, obkurczanie naczyń krwionośnych, obrzęk śluzówki, polekowe zapalenie błony śluzowej nosa, receptor alfa-adrenergiczny, skurcz naczyń krwionośnych, stan zapalny górnych dróg oddechowych, tachyfilaksja, terapia przeciwalergiczna, ujście zatoki przynosowej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie zatok przynosowych