autoutlenienie

Autoutlenienie to proces, w którym związki chemiczne (zwłaszcza organiczne) ulegają spontanicznemu utlenianiu w kontakcie z tlenem atmosferycznym, bez udziału dodatkowych utleniaczy. W medycynie i biochemii zjawisko to ma istotne znaczenie, ponieważ prowadzi do powstawania reaktywnych form tlenu (RFT), które mogą uszkadzać komórki i tkanki.

Proces autoutlenienia przebiega jako reakcja łańcuchowa z udziałem wolnych rodników. Obejmuje etapy inicjacji, propagacji i terminacji. Podczas tego procesu powstają nadtlenki, wodoronadtlenki oraz inne produkty utleniania, które mogą prowadzić do peroksydacji lipidów, uszkodzenia DNA oraz modyfikacji białek strukturalnych i enzymatycznych.

W organizmie człowieka autoutlenienie jest ściśle kontrolowane przez system antyoksydacyjny, obejmujący enzymy (np. dysmutazę ponadtlenkową, katalazę, peroksydazę glutationową) oraz nieenzymatyczne przeciwutleniacze (np. glutation, witaminy C i E). Zaburzenia równowagi między procesami autoutlenienia a mechanizmami ochronnymi prowadzą do stresu oksydacyjnego, który jest powiązany z rozwojem wielu chorób, w tym neurodegeneracyjnych, sercowo-naczyniowych oraz nowotworowych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl