zarodźec malarii
Zarodźce malarii (Plasmodium spp.) to pierwotniaki z rodzaju Plasmodium, będące czynnikiem etiologicznym malarii – jednej z najważniejszych chorób pasożytniczych na świecie. Pięć gatunków zaraża ludzi: P. falciparum, P. vivax, P. ovale, P. malariae oraz P. knowlesi (zoonoza przenoszona z małp).
Cykl życiowy zarodźca przebiega w dwóch żywicielach: człowieku oraz komarzach z rodzaju Anopheles. Pierwotniaki dostają się do organizmu człowieka podczas ukłucia przez zakażonego komara, w postaci sporozoitów, które następnie przedostają się do wątroby, gdzie namnażają się wewnątrz hepatocytów. Po uwolnieniu z hepatocytów pasożyty infekują erytrocyty, gdzie przechodzą cykl erytrocytarny, który jest odpowiedzialny za objawy kliniczne malarii.
Diagnostyka malarii opiera się na badaniu mikroskopowym krwi (rozmaz cienki i gruby), szybkich testach diagnostycznych (RDT) wykrywających antygeny pasożyta oraz metodach molekularnych (PCR). Prawidłowe rozpoznanie gatunku zarodźca ma kluczowe znaczenie dla doboru odpowiedniej terapii, gdyż poszczególne gatunki różnią się wrażliwością na leki przeciwmalaryczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorochina – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorochina fosforanu, substancja czynna leku Arechin, jest 4-aminochinoliną o szerokim spektrum działania przeciwmalarycznego, przeciwzapalnego i immunomodulującego. Mechanizm przeciwmalaryczny opiera się na podwyższeniu pH w wodniczkach pokarmowych Plasmodium, co zaburza metabolizm hemoglobiny i prowadzi do akumulacji toksycznego hemu (ferroprotoporfiryny IX) wskutek hamowania polimerazy Plasmodium. Chlorochina jest skuteczna wobec P. vivax, P. ovale, P. malariae oraz wrażliwych szczepów P. falciparum. Wrażliwość pierwotniaków zależy od ich zdolności do kumulowania leku w wodniczkach, a antagonisty wapnia mogą potencjalizować jej działanie. Ponadto, chlorochina wykazuje toksyczność wobec Entamoeba histolytica, kumulując się w wątrobie i zwiększając skuteczność leczenia pełzakowicy.
aglutynacja hemoglobiny, aldosteron, cytokina, działanie immunomodulujące, działanie przeciwpasożytnicze, działanie przeciwzapalne, Entamoeba histolytica, erytrocyt, fagocytoza, fosfolipaza A2, gościec przewlekły postępujący, gospodarka wodno-elektrolitowa, hemazolina, kolagenoza, lek przeciwmalaryczny, limfocyt B, limfocyt CD4+, lizosom, mediator zapalenia, pełzakowica, plasmodium, Plasmodium falciparum, pochodna aminochinoliny, porfiria, porfiryna, retencja sodu, retinopatia, reumatoidalne zapalenie stawów, stres oksydacyjny, zarodźec malarii, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa