monoazotan
Monoazotan to organiczny związek chemiczny należący do grupy azotanów, który zawiera jedną grupę azotanową (-ONO₂) w swojej strukturze. W kontekście medycznym najczęściej odnosi się do monoazotanu izosorbidu, który jest metabolitem diazotanu izosorbidu i stanowi aktywny lek rozszerzający naczynia krwionośne.
Monoazotan izosorbidu (ISMN) jest powszechnie stosowany w leczeniu choroby niedokrwiennej serca, szczególnie dławicy piersiowej. Działa poprzez uwalnianie tlenku azotu, co prowadzi do rozluźnienia mięśni gładkich naczyń krwionośnych i zmniejszenia obciążenia wstępnego oraz następczego serca. W przeciwieństwie do diazotanu izosorbidu, monoazotan charakteryzuje się lepszą biodostępnością po podaniu doustnym i dłuższym okresem półtrwania.
W praktyce klinicznej monoazotan izosorbidu dostępny jest w preparatach o natychmiastowym oraz przedłużonym uwalnianiu. Jego stosowanie może wiązać się z działaniami niepożądanymi, takimi jak bóle głowy, zawroty głowy czy hipotensja ortostatyczna. Istotnym zjawiskiem klinicznym jest także możliwość rozwoju tolerancji na lek przy regularnym stosowaniu, co wymaga odpowiedniego schematu dawkowania z zachowaniem okresów wolnych od leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Pentaerythritol compositum 0,5 mg + 20 mg
Pentaerytrytylu tetraazotan (20 mg) oraz glicerolu triazotan (0,5 mg) zawarte w preparacie Pentaerythritol Compositum podlegają złożonym procesom farmakokinetycznym. Po podaniu doustnym pentaerytrytylu tetraazotan jest metabolizowany przez mikroflorę jelitową do lipofilnego pentaerytrytylu triazotanu (PETriN) o biodostępności 60-70%. PETriN ulega intensywnym przemianom wątrobowym i w erytrocytach, prowadząc do powstania aktywnych metabolitów: dwuazotanów (PEDN) i monoazotanów (PEMN), które po sprzęgnięciu z kwasem glukuronowym są wydalane z żółcią i podlegają wątrobowo-jelitowemu krążeniu, co wydłuża czas działania leku. Biodostępność pentaerytrytylu tetraazotanu jest modulowana przez obecność pokarmu, funkcję nerek i wątroby oraz wiek pacjenta. Końcowym, nieaktywnym metabolitem jest pentaerytrytyl (PE).
biodostępność leku, działanie hemodynamiczne, glicerolu triazotan, krążenie wątrobowo-jelitowe, krwinka czerwona, kwas glukuronowy, mikroflora jelitowa, monoazotan, niewydolność nerek, pentaerytrytylu tetraazotan, pentaerytrytylu triazotan, pierwsze przejście przez wątrobę, tlenek azotu, uszkodzenie wątroby, wazodylatacja