pierwsze przejście przez wątrobę

Pierwsze przejście przez wątrobę (ang. first-pass effect lub first-pass metabolism) to zjawisko biotransformacji leku lub innej substancji, które następuje podczas początkowego przejścia przez wątrobę po wchłonięciu z przewodu pokarmowego, a przed dostaniem się do krążenia ogólnoustrojowego.

Po podaniu doustnym lek wchłania się w przewodzie pokarmowym, a następnie poprzez żyłę wrotną trafia bezpośrednio do wątroby. W wątrobie znaczna część substancji może ulec metabolizmowi przez enzymy wątrobowe, głównie z układu cytochromu P450, zanim dotrze do krążenia systemowego. W przypadku niektórych leków biodostępność może zostać znacząco obniżona, nawet do kilku procent pierwotnej dawki.

Leki z wysokim efektem pierwszego przejścia zwykle wymagają podawania wyższych dawek doustnych lub stosowania alternatywnych dróg podania (podjęzykowej, przezskórnej, doodbytniczej), które omijają krążenie wrotne. Zjawisko to ma istotne znaczenie kliniczne przy ustalaniu dawkowania i wyboru postaci leku, szczególnie w przypadku substancji takich jak nitrogliceryna, propranolol, morfina czy lidokaina.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl