zahamowanie wydzielania śliny
Zahamowanie wydzielania śliny (kserostomia) to stan, w którym dochodzi do znacznego zmniejszenia produkcji śliny przez gruczoły ślinowe. Zjawisko to może być wynikiem działania leków (szczególnie antycholinergicznych, przeciwdepresyjnych, przeciwnadciśnieniowych), radioterapii okolicy głowy i szyi, chorób autoimmunologicznych (np. zespół Sjögrena), zaburzeń neurologicznych, infekcji czy stresu.
Klinicznie manifestuje się suchością w jamie ustnej, trudnościami w mówieniu i połykaniu, zaburzeniami smaku, pieczeniem języka oraz zwiększoną podatnością na próchnicę i infekcje jamy ustnej. U pacjentów obserwuje się także często pęknięcia kącików ust i zaczerwienienie błony śluzowej.
Diagnostyka obejmuje ocenę ilości wydzielanej śliny (sialometria), biopsję gruczołów ślinowych oraz badania obrazowe (sialografia, USG, MRI). Leczenie zależy od przyczyny i może obejmować: modyfikację farmakoterapii, stosowanie substytutów śliny, stymulację wydzielania śliny (pilocarpina, cewimeline), odpowiednie nawodnienie oraz rygorystyczną higienę jamy ustnej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Pridinol Zentiva 5 mg
Produkt leczniczy Pridinol Zentiva (chlorowodorek prydynolu) w dawce 5 mg wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący głównie zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak suchość błony śluzowej jamy ustnej (częstość ≥1/100 do <1/10), co wynika z hamowania wydzielania śliny i może prowadzić do dyskomfortu, trudności w przełykaniu oraz zwiększonego ryzyka próchnicy i infekcji. Często obserwuje się również dolegliwości żołądkowo-jelitowe związane z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą wystąpić ropne zapalenia ślinianek wymagające interwencji przeciwbakteryjnej. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) zgłaszane są bóle i zawroty głowy oraz wysypki skórne o charakterze reakcji nadwrażliwości. W terapii należy uwzględnić możliwość wystąpienia objawów podobnych do przedawkowania, które zwykle ustępują po korekcie dawkowania.
bezpieczeństwo farmakoterapii, chlorowodorek prydynolu, dolegliwości żołądkowo-jelitowe, dysfagia, działanie niepożądane, leczenie przeciwbakteryjne, nadwrażliwość na leki, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pridinol, profil bezpieczeństwa leku, reakcja skórna, suchość jamy ustnej, wysypka skórna, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, zahamowanie wydzielania śliny, zawroty głowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon substancji czynnych
Pokrzyk wilcza jagoda – Przedawkowanie
Pokrzyk wilcza jagoda (Atropa belladonna) wykazuje działanie antycholinergiczne, a jego przedawkowanie może wywołać zespół objawów toksycznych wynikających z blokady receptorów muskarynowych. Objawy te pojawiają się zwykle po spożyciu dawki co najmniej 10-krotnie przekraczającej zalecaną i obejmują suchość w jamie ustnej, zahamowanie wydzielania gruczołów potowych i ślinowych, rozszerzenie źrenic (mydriasis), tachykardię, hipertermię, zatrzymanie moczu oraz objawy neuropsychiatryczne, takie jak halucynacje i drgawki. Szczególnie istotne jest monitorowanie pacjentów z grup ryzyka, w tym osób starszych oraz chorych z jaskrą, przerostem prostaty, czy zaburzeniami funkcji wątroby i nerek. Preparaty homeopatyczne zawierające Atropa bella-donna, takie jak Traumeel S (0,05 g/100 g), rzadko wywołują objawy przedawkowania ze względu na niskie stężenia substancji czynnej, natomiast preparaty o wyższym stężeniu, np. Cholitol (7% Belladonnae tinctura), niosą większe ryzyko toksyczności.
blokada receptorów muskarynowych, choroba układu sercowo-naczyniowego, dekontaminacja przewodu pokarmowego, dezorientacja, dysfagia, działanie antycholinergiczne, fizostygmina, fotofobia, halucynacje wzrokowe, hipertermia, jaskra, mydriasis, napad drgawkowy, pokrzyk wilcza jagoda, przerost prostaty, retencja moczu, rozcieńczenie homeopatyczne, suchość jamy ustnej, tachykardia, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zahamowanie wydzielania potu, zahamowanie wydzielania śliny, zespół antycholinergiczny - Leksykon substancji czynnych
Oksbutynina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Oksybutynina, ze względu na swoje działanie przeciwcholinergiczne, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z grup ryzyka, w tym osób w podeszłym wieku, dzieci (zwłaszcza poniżej 5 lat, gdzie brak jest danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności), pacjentów z neuropatią autonomiczną, zaburzeniami funkcji poznawczych, chorobą Parkinsona, ciężkimi zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego oraz z niewydolnością nerek lub wątroby. Działania niepożądane obejmują zaburzenia snu, funkcji poznawczych, halucynacje, pobudzenie, dezorientację i senność, co wymaga monitorowania stanu pacjenta, zwłaszcza w początkowym okresie terapii lub po zwiększeniu dawki. Należy unikać jednoczesnego stosowania innych leków o działaniu antycholinergicznym w przypadku nasilonych objawów ze strony ośrodkowego układu nerwowego (OUN).
atonia jelit, bezsenność, choroba niedokrwienna serca, choroba Parkinsona, choroba wieńcowa, dezorientacja, działanie przeciwcholinergiczne, gorączka, halucynacje, jaskra z wąskim kątem przesączania, kandydoza jamy ustnej, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neuropatia autonomiczna, niedrożność jelit, nitrat podjęzykowy, przepuklina rozworu przełykowego, przerost gruczołu krokowego, refluks żołądkowo-przełykowy, tachykardia, udar cieplny, uzależnienie od oksybutyniny, wrzodziejące zapalenie okrężnicy, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie wydzielania śliny, zakażenie dróg moczowych, zastoinowa niewydolność serca