Działania niepożądane
Divina 2 mg (białe); 2 mg + 10 mg (niebieskie)
Lek Divina, zawierający 2 mg estradiolu walerianianu w białych tabletkach oraz 2 mg estradiolu walerianianu i 10 mg medroksyprogesteronu octanu w niebieskich tabletkach, może wywoływać działania niepożądane u 15-20% pacjentek, najczęściej w pierwszych miesiącach terapii. Najczęstsze objawy to ból głowy i bolesność piersi (>10%). Działania niepożądane sklasyfikowano według systemu MedDRA i częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz nieznana. Wśród często występujących działań są m.in. obrzęki, depresja, bóle głowy, uderzenia gorąca, nudności, ból i napięcie piersi, nieregularne krwawienia. Rzadziej obserwuje się m.in. mięśniaki macicy, nadwrażliwość, migrenę, żylne choroby zakrzepowo-zatorowe, zaburzenia widzenia, zapalenie pęcherza moczowego czy żółtaczkę cholestatyczną.
- Działania niepożądane leku Divina
- Klasyfikacja działań niepożądanych
- Szczegółowe działania niepożądane
- Istotne ryzyka związane ze stosowaniem leku Divina
- Ryzyko raka piersi
- Ryzyko raka trzonu macicy
- Ryzyko raka jajnika
- Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
- Ryzyko choroby wieńcowej
- Ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu
- Inne działania niepożądane
- Przedawkowanie
- Monitorowanie działań niepożądanych
- Kolejne rozdziały
Działania niepożądane leku Divina
Lek Divina zawierający w białych tabletkach 2 mg estradiolu walerianianu, a w niebieskich tabletkach 2 mg estradiolu walerianianu i 10 mg medroksyprogesteronu octanu, może wywoływać szereg działań niepożądanych, które wymagają uwagi podczas prowadzenia terapii hormonalnej. Działania niepożądane występują najczęściej w pierwszych miesiącach leczenia i dotyczą około 15-20% pacjentek. Objawy mają zwykle charakter łagodny i ustępują w trakcie kontynuacji terapii.1
Najczęstsze działania niepożądane, występujące u ponad 10% pacjentek, to ból głowy i bolesność piersi.2
Klasyfikacja działań niepożądanych
Działania niepożądane zostały sklasyfikowane zgodnie z systemem MedDRA, który kategoryzuje je według układów i narządów. Częstość występowania określono następująco:<sup data-drug="Divina" data-section="Działania niepożądane" title="Działania niepożądane opisano zgodnie z klasyfikacją układów i narządów MedDRA, a ich częstość oszacowano na podstawie danych uzyskanych w badaniach klinicznych i (lub) po wprowadzeniu produktu leczniczego do obrotu. […] Częstość występowania działań niepożądanych uporządkowano w następujący sposób: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często: ≥1/10 (więcej niż 1 na 10 pacjentek)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (1-10 na 100 pacjentek)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (1-10 na 1000 pacjentek)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (1-10 na 10 000 pacjentek)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (mniej niż 1 na 10 000 pacjentek)
- Nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe działania niepożądane
Poniżej przedstawiono tabelę obejmującą działania niepożądane leku Divina według klasyfikacji układów i narządów oraz częstości ich występowania:
| Układ/narząd | Często (≥1/100 do <1/10) | Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) | Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) | Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | – | Łagodny nowotwór piersi, łagodny nowotwór błony śluzowej trzonu macicy | – | Mięśniaki macicy |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | Nadwrażliwość | – | Nasilenie obrzęku naczynioruchowego (dziedzicznego lub nabytego) |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Obrzęki, zwiększenie masy ciała, zmniejszenie masy ciała | Zwiększenie apetytu, hipercholesterolemia | – | – |
| Zaburzenia psychiczne | Depresja, nerwowość, letarg | Niepokój, bezsenność, apatia, labilność emocjonalna, zaburzenia koncentracji, zmiany libido i nastroju, euforia, pobudzenie | – | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bóle głowy, zawroty głowy | Migrena, drętwienie, drgawki | – | Epizody niedokrwienne mózgu |
| Zaburzenia oka | – | Zaburzenia widzenia, suchość oka | Nietolerancja soczewek kontaktowych | – |
| Zaburzenia serca | – | Kołatanie serca | – | – |
| Zaburzenia naczyniowe | Uderzenia gorąca | Nadciśnienie, zapalenie żył powierzchownych, plamica | Żylna choroba zatorowo-zakrzepowa (np. zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych lub żył miednicy i zatorowość płucna) | – |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | – | Duszność, katar | – | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności, wymioty, kurcze żołądka, gazy jelitowe | Zaparcie, niestrawność, biegunka, choroba odbytu | – | Ból brzucha, wzdęcia (rozdęcie brzucha) |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | – | – | Żółtaczka cholestatyczna |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Zwiększona intensywność pocenia | Trądzik, łysienie, suchość skóry, choroby paznokci, guzki skórne, hirsutyzm, rumień guzowaty, pokrzywka | – | – |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | – | Zaburzenia stawów, skurcze mięśni | – | – |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | Zwiększona częstość oddawania moczu i (lub) parcia na mocz, nietrzymanie moczu, zapalenie pęcherza moczowego, przebarwienie moczu, krwiomocz | – | – |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Ból i (lub) napięcie piersi, nieregularne krwawienia pochwowe lub plamienie, upławy, choroby sromu i (lub) pochwy, zaburzenia cyklu menstruacyjnego | Powiększenie piersi, wrażliwość piersi, rozrost błony śluzowej trzonu macicy, choroba macicy | – | Bolesne miesiączkowanie, zespół napięcia przedmiesiączkowego |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | – | – | – | Grypopodobne, złe samopoczucie |
Istotne ryzyka związane ze stosowaniem leku Divina
Ryzyko raka piersi
U kobiet stosujących złożone leczenie hormonalne zawierające estrogen i progestagen przez ponad 5 lat występuje do dwukrotnie wyższe ryzyko zdiagnozowania raka piersi. W przypadku kobiet stosujących wyłącznie estrogeny ryzyko to jest mniejsze.4
Analiza badań epidemiologicznych dotyczących HTZ (hormonalnej terapii zastępczej) wykazała następujące dane dotyczące ryzyka raka piersi:
| Rodzaj HTZ | Wiek na początku HTZ (lata) | Zapadalność na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ w okresie 5 lat | Współczynnik ryzyka | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet po 5 latach HTZ |
|---|---|---|---|---|
| Wyłącznie estrogenowa HTZ | 50 | 13,3 | 1,2 | 2,7 |
| Złożona estrogenowo-progestagenowa HTZ | 50 | 13,3 | 1,6 | 8,0 |
Po 10 latach leczenia ryzyko to prezentuje się następująco:5
| Rodzaj HTZ | Wiek na początku HTZ (lata) | Zapadalność na 1000 kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ w okresie 10 lat | Współczynnik ryzyka | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet po 10 latach HTZ |
|---|---|---|---|---|
| Wyłącznie estrogenowa HTZ | 50 | 26,6 | 1,3 | 7,1 |
| Złożona estrogenowo-progestagenowa HTZ | 50 | 26,6 | 1,8 | 20,8 |
Ryzyko raka trzonu macicy
Ryzyko raka endometrium (błony śluzowej trzonu macicy) wynosi około 5 przypadków na 1000 kobiet z zachowaną macicą niestosujących HTZ. U kobiet z zachowaną macicą stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ nie jest zalecane, ponieważ zwiększa to ryzyko raka endometrium.6
W zależności od długości stosowania wyłącznie estrogenów i dawki estrogenu, zwiększenie ryzyka raka endometrium w badaniach epidemiologicznych wynosiło od 5 do 55 dodatkowych zdiagnozowanych przypadków na 1000 kobiet w wieku 50-65 lat. Dodanie progestagenu do leczenia estrogenowego przez co najmniej 12 dni w cyklu może zapobiec temu zwiększonemu ryzyku.7
Ryzyko raka jajnika
Stosowanie HTZ obejmującej jedynie estrogeny lub skojarzenie estrogenów z progestagenami wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania raka jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (wskaźnik ryzyka 1,43%, 95% PU 1,31-1,56).8
U kobiet w wieku 50-54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku 50-54 lat, które nie stosują HTZ, nowotwór jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet.9
Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej
Stosowanie HTZ wiąże się z 1,3 do 3-krotnie większym ryzykiem rozwoju żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tj. zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Prawdopodobieństwo takiego zdarzenia jest większe w pierwszym roku stosowania HTZ.10
Badania WHI wykazały następujące dane dotyczące ŻChZZ:
| Rodzaj HTZ | Wiek (lata) | Zachorowalność na 1000 kobiet w grupie placebo w okresie 5 lat | Wskaźnik ryzyka (95% CI) | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ |
|---|---|---|---|---|
| Doustna wyłącznie estrogenowa HTZ | 50-59 | 7 | 1,2 (0,6-2,4) | 1 (-3-10) |
| Doustna złożona estrogenowo-progestagenowa HTZ | 50-59 | 4 | 2,3 (1,2-4,3) | 5 (1-13) |
Ryzyko choroby wieńcowej
Ryzyko choroby wieńcowej jest nieco większe w okresie stosowania złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ u kobiet w wieku powyżej 60 lat.11
Ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu
Leczenie wyłącznie estrogenowe i złożone estrogenowo-progestagenowe jest związane z 1,5-krotnym zwiększeniem się względnego ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu. Ryzyko udaru krwotocznego nie ulega zwiększeniu podczas stosowania HTZ.12
Ryzyko względne nie jest zależne od wieku ani czasu stosowania, jednak ponieważ wyjściowe ryzyko jest silnie związane z wiekiem, ogólne ryzyko udaru mózgu u kobiet stosujących HTZ ulega zwiększeniu z wiekiem.13
Badania WHI wykazały następujące dodatkowe ryzyko udaru niedokrwiennego po 5 latach stosowania HTZ:
| Przedział wiekowy (lata) | Zachorowalność na 1000 kobiet w grupie placebo w okresie 5 lat | Wskaźnik ryzyka (95% CI) | Dodatkowe przypadki na 1000 kobiet stosujących HTZ |
|---|---|---|---|
| 50-59 | 8 | 1,3 (1,1-1,6) | 3 (1-5) |
Inne działania niepożądane
Inne działania niepożądane obserwowane podczas stosowania leczenia estrogenami i progestagenami obejmują:14
- Zawał mięśnia sercowego
- Choroby pęcherzyka żółciowego
- Choroby skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy
- Zwiększone prawdopodobieństwo otępienia u osób w wieku powyżej 65 lat
- Zapalenie trzustki
Przedawkowanie
Przedawkowanie estrogenów może wywołać nudności, bóle głowy oraz krwawienie z dróg rodnych. Nie zaobserwowano ciężkich objawów przedawkowania po spożyciu przez małe dzieci dużych dawek doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających estrogeny i progestageny. W razie przedawkowania leczenie powinno być objawowe.15
Duże dawki medroksyprogesteronu octanu są stosowane w leczeniu nowotworów i nie powodują one ciężkich działań niepożądanych.16
Monitorowanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych lub bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu.17
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania