objawy niedoboru estrogenów związany z menopauzą naturalną
Wskazanie

Objawy niedoboru estrogenów związane z menopauzą naturalną to zespół dolegliwości występujących u kobiet w okresie okołomenopauzalnym i pomenopauzalnym, spowodowany spadkiem poziomu estrogenów w organizmie. Menopauza naturalna definiowana jest jako ostatnie krwawienie miesiączkowe, po którym przez 12 miesięcy nie występuje krwawienie, a rozpoznawana jest retrospektywnie. W Polsce średni wiek wystąpienia menopauzy to około 51-52 lata.

Do najczęstszych objawów niedoboru estrogenów należą uderzenia gorąca (tzw. „hot flashes”), nocne poty, zaburzenia snu, wahania nastroju, drażliwość, obniżenie nastroju, zaburzenia koncentracji, suchość pochwy, dyspareunia (bolesne współżycie), nawracające infekcje dróg moczowych oraz zaburzenia mikcji. W dłuższej perspektywie niedobór estrogenów prowadzi do przyspieszenia utraty masy kostnej (osteoporozy), zwiększenia ryzyka chorób sercowo-naczyniowych oraz zaników skóry i błon śluzowych.

W leczeniu objawów niedoboru estrogenów stosuje się menopauzalną terapię hormonalną (MTH). W Polsce dostępne są preparaty zawierające estrogeny (np. Estrofem, Oesclim, Climara), połączenia estrogenowo-progesteronowe (np. Femoston, Klimonorm, Angeliq, Cliovelle) oraz tibolon (Livial). Wybór preparatu zależy od nasilenia objawów, wieku pacjentki, czasu od menopauzy oraz obecności macicy. U kobiet z zachowaną macicą konieczne jest stosowanie terapii złożonej (estrogeny z progesteronem), aby zapobiec rozrostowi endometrium.

Przy objawach dotyczących wyłącznie sromu i pochwy można zastosować miejscowe preparaty estrogenowe (np. Ovestin, Vagifem, Oekolp) lub bezhormonalne środki nawilżające (np. Replens, Cicatridina). W przypadku zmian nastroju i objawów psychicznych pomocne mogą być preparaty zawierające ekstrakty z pluskwicy groniastej (np. Klimadynon, Remifemin) lub izoflawony sojowe (np. Menofemin, Soyfem).

Największe trudności w leczeniu objawów niedoboru estrogenów związane są z oceną stosunku korzyści do ryzyka przy wdrażaniu MTH. Kontrowersje dotyczą zwiększonego ryzyka raka piersi, żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej oraz udaru mózgu. Istotne jest indywidualne podejście do każdej pacjentki, uwzględniające jej wiek, czas od menopauzy, nasilenie objawów, choroby współistniejące oraz preferencje. Trudnością jest również określenie optymalnego czasu trwania terapii – obecnie zaleca się stosowanie najniższej skutecznej dawki przez najkrótszy potrzebny czas, z regularną oceną zasadności kontynuacji leczenia.