Leki w grupie
„hormonalna terapia zastępcza”
Hormonalna terapia zastępcza (HTZ) to metoda leczenia stosowana głównie u kobiet w okresie menopauzy, polegająca na uzupełnianiu niedoborów hormonów płciowych (estrogenów i progesteronu), których produkcja maleje w okresie klimakterium. HTZ łagodzi uciążliwe objawy menopauzy takie jak uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia snu, wahania nastroju oraz zapobiega długoterminowym konsekwencjom niedoboru estrogenów, jak osteoporoza czy atrofia tkanek urogenitalnych.
W ramach HTZ stosuje się preparaty zawierające estrogeny (monoterapia estrogenowa) lub kombinację estrogenów i progestagenów (terapia złożona). Główne substancje czynne stosowane w HTZ to: estradiol (Estrofem, Oesclim, Climara), estriol (Ovestin), estrogeny skoniugowane (Premarin), estradiol z octanem noretysteronu (Activelle, Kliogest), estradiol z dydrogesteronem (Femoston) oraz tibolon (Livial) – związek o właściwościach estrogennych, progestagennych i androgennych.
HTZ może być stosowana w różnych formach: doustnej (tabletki), przezskórnej (plastry, żele), dopochwowej (kremy, globulki, pierścienie) oraz jako implanty podskórne. Droga podania wpływa na metabolizm leku i profil działań niepożądanych. Preparaty przezskórne omijają efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, co zmniejsza ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych.
Największą zaletą HTZ jest skuteczne łagodzenie objawów menopauzalnych, poprawa jakości życia, zmniejszenie ryzyka złamań osteoporotycznych oraz ochrona przed atrofią tkanek urogenitalnych. U niektórych kobiet HTZ poprawia funkcje poznawcze i nastrój oraz zmniejsza ryzyko chorób neurodegeneracyjnych.
Stosowanie HTZ wiąże się jednak z pewnymi ryzykami. Najpoważniejsze zagrożenia obejmują zwiększone ryzyko raka piersi (głównie przy długotrwałej terapii złożonej), zakrzepicy żylnej, udaru niedokrwiennego oraz choroby wieńcowej (zwłaszcza przy rozpoczęciu terapii w późnej menopauzie). Ryzyko zależy od wieku pacjentki, czasu trwania terapii, dawki hormonów oraz typu stosowanych preparatów.
HTZ dzieli się na kilka podgrup w zależności od składu i sposobu podania: estrogenową monoterapię (stosowaną głównie u kobiet po histerektomii), terapię estrogenowo-progestagenową (zalecana u kobiet z zachowaną macicą), terapię sekwencyjną (naśladującą naturalny cykl miesiączkowy) oraz terapię ciągłą (stosowanie hormonów codziennie, bez przerw). Istnieją również tzw. selektywne modulatory receptora estrogenowego (SERM), które wykazują działanie estrogenowe w niektórych tkankach, a antyestrogenowe w innych (np. raloksyfen – Evista).
Lista leków w tej grupie
-
Lenzetto – Aerozol przezskórny, roztwór – 1,53 mg/dawkę
Jest to aerozol przezskórny zawierający 1,53 mg estradiolu w każdej dawce. Preparat stosuje się w hormonalnej terapii zastępczej w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie. Przeznaczony jest dla kobiet, u których minęło co najmniej 6 miesięcy od ostatniej miesiączki lub które przeszły chirurgiczną menopauzę. W skład produktu wchodzi również etanol jako substancja pomocnicza.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cyclo-Progynova – Tabletki powlekane – 2 mg (białe), 2 mg + 0,5 mg (jasnobrązowe)
Produkt leczniczy zawiera estradiolu walerianian oraz norgestrel, składniki stosowane w hormonalnej terapii zastępczej. Preparat jest dostępny w postaci tabletek powlekanych o dwóch wariantach: sam estradiol lub kombinacja estradiolu i norgestrelu. Stosuje się go w celu łagodzenia objawów menopauzy związanych z niedoborem estrogenów, a także w leczeniu nieregularnych cykli miesiączkowych oraz braku miesiączki. Jest przeznaczony dla kobiet z zachowaną macicą, u których występuje naturalna menopauza, hipogonadyzm lub inne zaburzenia hormonalne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Climara-50 – System transdermalny – 50 mcg/24 h (3,8 mg)
Produkt leczniczy zawiera estradiol, który jest uwalniany przez system transdermalny w dawce 50 mikrogramów na dobę. Stosuje się go w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, które doświadczają objawów niedoboru estrogenów. Lek wykorzystywany jest także w zapobieganiu osteoporozie u kobiet z wysokim ryzykiem złamań, gdy inne metody leczenia są niewskazane lub źle tolerowane. Forma farmaceutyczna to system transdermalny, co umożliwia stałe dostarczanie hormonów przez skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Divigel 0,1% – Żel – 1 mg
Produkt leczniczy w postaci żelu zawiera estradiol w postaci estradiolu półwodnego oraz substancje pomocnicze takie jak glikol propylenowy i etanol. Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet doświadczających niedoboru estrogenów w okresie menopauzy naturalnej lub sztucznej. Ponadto, jest wykorzystywany w profilaktyce osteoporozy u kobiet pomenopauzalnych z wysokim ryzykiem złamań, które nie mogą stosować innych metod leczenia osteoporozy. Preparat dostępny jest w saszetkach zawierających jedną dawkę żelu do stosowania na skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Juvinelle – Tabletki – 1 mg + 2 mg
Produkt zawiera estradiol walerianian oraz dienogest, substancje hormonalne stosowane w terapii zastępczej. Przeznaczony jest do leczenia objawów związanych z niedoborem estrogenu u kobiet po menopauzie. Tabletki zawierają także laktozę jako substancję pomocniczą. Preparat jest stosowany u kobiet, które są co najmniej rok po menopauzie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Velbienne mini – Tabletki powlekane – 1 mg + 2 mg
Lek zawiera estradiolu walerianian oraz dienogest, które stanowią skład hormonalny preparatu. Stosuje się go w hormonalnej terapii zastępczej w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie, po upływie co najmniej roku od jej wystąpienia. Tabletki są przeznaczone dla kobiet doświadczających dolegliwości związanych z niedoborem estrogenu. Stosowanie u kobiet powyżej 65 roku życia wymaga ostrożności ze względu na ograniczone dane dotyczące tej grupy wiekowej.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Cliovelle 1 mg/0,5mg tabletki – Tabletka – 1 mg + 0,5 mg
Preparat zawiera 1 mg walerianianu estradiolu oraz 0,5 mg octanu noretysteronu. Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet co najmniej rok po menopauzie w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów. Ponadto pomaga zapobiegać osteoporozie u kobiet z podwyższonym ryzykiem złamań, które nie mogą stosować innych leków przeciwdziałających tej chorobie. Tabletki są białe, okrągłe i mają średnicę 6 mm.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Femoston mini – Tabletki powlekane – 0,5 mg + 2,5 mg
Produkt leczniczy zawiera 0,5 mg estradiolu oraz 2,5 mg dydrogesteronu w postaci tabletek powlekanych. Składnikami pomocniczymi są między innymi laktoza jednowodna. Lek stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej w przypadku objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie. Zalecany jest dla kobiet, u których od ostatniej miesiączki minęło co najmniej 12 miesięcy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Klimedix – Tabletki powlekane – 2 mg + 1 mg
Lek zawiera 1 mg estradiolu oraz 2 mg drospirenonu i jest dostępny w postaci tabletek powlekanych. Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, szczególnie tych, które doświadczają objawów niedoboru estrogenów. Preparat pomaga również zapobiegać osteoporozie u kobiet z wysokim ryzykiem złamań, które nie mogą stosować innych leków przeciw osteoporozie. Zawiera także substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna i lecytyna sojowa.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Bijuva – Kapsułki miękkie – 1 mg + 100 mg
Produkt leczniczy zawiera estradiol oraz progesteron, które są naturalnymi hormonami płciowymi kobiet. Stosowany jest w ciągłej skojarzonej hormonalnej terapii zastępczej w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie z zachowaną macicą. Zalecany jest po upływie przynajmniej 12 miesięcy od ostatniego krwawienia miesiączkowego. Doświadczenie w leczeniu kobiet powyżej 65 roku życia jest ograniczone.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Fem 7 Combi – System transdermalny – faza I: 50 mcg/24 h (1,5 mg); faza II: 50 mcg/24 h (1,5 mg) + 10 mcg/24 h (1,5 mg)
Produkt leczniczy jest systemem transdermalnym zawierającym estradiol oraz lewonorgestrel, które uwalniają się przez skórę przez okres 7 dni. W składzie znajduje się estradiol w dwóch fazach oraz dodatkowo lewonorgestrel w fazie drugiej. Preparat stosuje się w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów. Produkt ma formę przezroczystego, elastycznego plastra o działaniu wielofazowym.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Estreva – Żel – 1 mg/g,0,1%
Produkt leczniczy zawiera estradiol w postaci żelu o stężeniu 0,1%, w tym 1 mg bezwodnego estradiolu na gram żelu. Substancją pomocniczą jest glikol propylenowy, który może powodować podrażnienia skóry. Preparat stosuje się w hormonalnej terapii zastępczej w leczeniu niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie. Ze względu na ograniczone dane, ostrożność zaleca się u kobiet powyżej 65 roku życia.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Femoston conti – Tabletki powlekane – 1 mg + 5 mg
Produkt leczniczy zawiera 1 mg 17β-estradiolu oraz 5 mg dydrogesteronu w postaci tabletek powlekanych. Stosowany jest jako hormonalna terapia zastępcza u kobiet po menopauzie, które doświadczają objawów niedoboru estrogenów co najmniej 12 miesięcy po ostatniej miesiączce. Wskazany jest również do zapobiegania osteoporozie u kobiet z wysokim ryzykiem złamań oraz problemami z tolerancją innych leków osteoporotycznych. Produkt pomaga uzupełnić niedobory hormonów i zmniejsza ryzyko powikłań związanych z menopauzą.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Fem 7 – System transdermalny – 50 mcg/24 h (1,5 mg)
Produkt leczniczy to system transdermalny zawierający 1,5 mg estradiolu, który uwalnia 50 µg estradiolu na dobę przez 7 dni. Składnik aktywny, estradiol, jest formą estrogenu stosowaną w hormonalnej terapii zastępczej. Lek znajduje zastosowanie w leczeniu objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie oraz w profilaktyce osteoporozy u kobiet z wysokim ryzykiem złamań. System jest dostępny w formie przezroczystego plastra aplikowanego na skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Divina – Tabletki – 2 mg (białe); 2 mg + 10 mg (niebieskie)
Produkt leczniczy zawiera estradiol walerianian oraz medroksyprogesteron octan, które są formami hormonów stosowanych w terapii hormonalnej. Stosuje się go w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów związanych z menopauzą naturalną lub chirurgiczną u kobiet około- i pomenopauzalnych. Dodatkowo jest używany w profilaktyce osteoporozy u kobiet w wieku pomenopauzalnym, które mają wysokie ryzyko złamań oraz nietolerancję na inne leki przeciw osteoporozie. Lek dostępny jest w formie białych i niebieskich tabletek o różnych składnikach hormonów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Divigel 0,1% – Żel – 0,5 mg
Produkt leczniczy zawiera estradiol w postaci żelu, z dodatkiem glikolu propylenowego i etanolu jako substancji pomocniczych. Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej w celu łagodzenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie, zarówno naturalnej, jak i sztucznej. Ponadto używa się go do profilaktyki osteoporozy u kobiet pomenopauzalnych z wysokim ryzykiem złamań, szczególnie gdy inne leczenie jest przeciwwskazane lub nietolerowane. Produkt dostępny jest w formie saszetek zawierających dawkowany żel estradiolu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Systen Conti – System transdermalny, plaster – 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy zawiera 3,2 mg estradiolu oraz 11,2 mg noretysteronu octanu w postaci transdermalnego plastra. Estradiol i noretysteron octan są hormonami stosowanymi w hormonalnej terapii zastępczej. Lek przeznaczony jest do łagodzenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet w okresie menopauzy. Plaster uwalnia substancje czynne przez 24 godziny, zapewniając stałe działanie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Livial – Tabletki – 2,5 mg
Produkt zawiera 2,5 mg tibolonu, substancji aktywnej stosowanej w postaci tabletek. Preparat jest przeznaczony do leczenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie, zwłaszcza gdy menopauza wystąpiła ponad rok temu. Może być również stosowany w zapobieganiu osteoporozie u kobiet z wysokim ryzykiem złamań, szczególnie gdy inne leki są niewskazane lub nietolerowane. Decyzja o zastosowaniu powinna być indywidualnie dopasowana, uwzględniając wiek pacjentki i możliwe ryzyko.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ladybon – Tabletki – 2,5 mg
Produkt leczniczy zawiera 2,5 mg tibolonu jako substancję czynną oraz 87 mg laktozy jednowodnej jako substancję pomocniczą. Stosowany jest w leczeniu objawów niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie, u których od ostatniej miesiączki upłynął co najmniej rok. Ponadto służy zapobieganiu osteoporozie u kobiet z grupy wysokiego ryzyka złamań, które nie tolerują lub mają przeciwwskazania do innych terapii. Przed zastosowaniem należy ocenić indywidualne ryzyko, szczególnie u pacjentek powyżej 60 lat.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Angeliq – Tabletki powlekane – 1 mg + 2 mg
Produkt leczniczy zawiera 1 mg estradiolu w postaci półwodzianu estradiolu oraz 2 mg drospirenonu. Jest dostępny w formie czerwonych, okrągłych tabletek powlekanych. Stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, które doświadczają objawów niedoboru estrogenów. Ponadto, zapobiega osteoporozie u kobiet w grupie wysokiego ryzyka złamań, które nie mogą stosować innych leków przeciw osteoporozie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Systen Sequi – System transdermalny, plaster – 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy składa się z systemów transdermalnych w postaci plastrów zawierających estradiol oraz noretysteron octan. Estradiol uwalniany jest w ilości 50 mikrogramów na dobę, natomiast noretysteron octan w ilości 170 mikrogramów na dobę. Lek stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet w okresie menopauzy. System transdermalny umożliwia stopniowe uwalnianie substancji czynnych przez skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna