Leki w grupie
„leki estrogenowe”
Leki estrogenowe to grupa hormonów płciowych żeńskich lub ich syntetycznych analogów, które działają poprzez wiązanie się z receptorami estrogenowymi w organizmie. Stosowane są przede wszystkim w hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) u kobiet po menopauzie, w antykoncepcji hormonalnej oraz w leczeniu zaburzeń miesiączkowania. Mechanizm działania obejmuje stymulację receptorów estrogenowych, co prowadzi do nasilenia ekspresji genów odpowiedzialnych za rozwój i funkcjonowanie żeńskich narządów płciowych, utrzymanie prawidłowej gęstości kości oraz regulację gospodarki lipidowej.
Leki estrogenowe dzielą się na kilka kategorii: estrogeny naturalne (17β-estradiol, estron, estriol), estrogeny skoniugowane oraz estrogeny syntetyczne. Najczęściej stosowane substancje czynne to: 17β-estradiol (preparaty: Estrofem, Oesclim, Climara, Divigel), estradiolu walerianian (Progynova), estrogeny skoniugowane (Premarin), etynyloestradiol (składnik większości tabletek antykoncepcyjnych, m.in. Microgynon, Diane-35, Yasmin), estriol (Ovestin) oraz tibolon (Livial) – związek o złożonym działaniu estrogenowym, progestagenowym i androgennym.
Największe zalety stosowania leków estrogenowych obejmują skuteczne łagodzenie objawów menopauzy (uderzenia gorąca, nocne poty, suchość pochwy), zapobieganie osteoporozie pomenopauzalnej, pozytywny wpływ na profil lipidowy (zwiększenie HDL, zmniejszenie LDL), a także poprawę jakości życia poprzez wpływ na nastrój i funkcje poznawcze. W antykoncepcji hormonal ej umożliwiają skuteczne zapobieganie niechcianej ciąży i regulację cyklu miesiączkowego.
Do najważniejszych niebezpieczeństw związanych ze stosowaniem leków estrogenowych należy zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zatorowości płucnej, zwiększone ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu oraz wzrost ryzyka niektórych nowotworów hormonozależnych, zwłaszcza raka piersi i endometrium. Dlatego leki te są przeciwwskazane u pacjentek z czynnikami ryzyka zakrzepicy, chorobami wątroby, niewyjaśnionymi krwawieniami z dróg rodnych oraz u kobiet z historią lub podejrzeniem nowotworów estrogenozależnych.
Ze względu na drogę podania, leki estrogenowe dzielą się na preparaty doustne (tabletki, np. Estrofem, Progynova), transdermalne (plastry, np. Climara, Oesclim), przezskórne (żele, np. Divigel, Oestrogel), dopochwowe (kremy, tabletki, pierścienie, np. Ovestin, Vagifem) oraz parenteralne (iniekcje). Wybór odpowiedniego preparatu i drogi podania zależy od wskazań, preferencji pacjentki oraz współistniejących czynników ryzyka.
Lista leków w tej grupie
-
Blissel – Żel dopochwowy – 50 mcg/g
Jest to żel dopochwowy zawierający 50 mikrogramów estriolu w 1 gramie preparatu, wraz z substancjami pomocniczymi, takimi jak sole metylu i propylu parahydroksybenzoesanu. Preparat ma postać jednolitego, bezbarwnego do lekko półprzezroczystego żelu. Stosuje się go w leczeniu objawów atrofii pochwy spowodowanej niedoborem estrogenów w okresie pomenopauzalnym. Dzięki zawartości estriolu wspomaga łagodzenie dolegliwości związanych z niedoborem hormonów.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Vagirux – Tabletki dopochwowe – 0,01 mg
Produkt leczniczy zawiera 10 mikrogramów estradiolu w postaci estradiolu półwodnego i jest dostępny w formie tabletek dopochwowych. Stosuje się go w leczeniu zanikowego zapalenia pochwy, które jest wywołane niedoborem estrogenów u kobiet w okresie pomenopauzalnym. Preparat działa miejscowo, uzupełniając niedobór hormonów estrogenowych. Dzięki temu pomaga w łagodzeniu objawów związanych z atrofią pochwy.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Oekolp – Krem dopochwowy – 1 mg/g
Produkt leczniczy zawiera 1 mg estriolu na 1 gram kremu oraz glikol propylenowy jako substancję pomocniczą. Jest to krem dopochwowy stosowany w leczeniu objawów niedoboru estrogenów w obrębie pochwy, zwłaszcza u kobiet po menopauzie. Preparat pomaga łagodzić zmiany zanikowe pochwy oraz może być stosowany przed i po operacjach pochwowych w okresie pomenopauzalnym. Może również służyć jako wsparcie diagnostyczne przy niejasnym obrazie cytologicznym wymazu z szyjki macicy.
Wskazania do stosowania- leczenie pooperacyjne kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym
- leczenie przedoperacyjne kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym
- objawy niedoboru estrogenów w obrębie pochwy
- objawy podmiotowe zmian zanikowych pochwy spowodowane niedoborem estrogenów u kobiet po menopauzie
- pomoc diagnostyczna w przypadku wątpliwego obrazu cytologicznego wymazu z szyjki macicy
Substancja czynnaKategoria leku -
Ovestin – Krem dopochwowy – 1 mg/g
Preparat zawiera 1 mg estriolu w 1 gramie kremu oraz alkohol cetylowy i stearylowy jako substancje pomocnicze. Jest dostępny w formie kremu dopochwowego o kremowej konsystencji. Stosowany jest w leczeniu objawów niedoboru estrogenów w obrębie pochwy, szczególnie u kobiet po menopauzie. Wskazany także przed i pooperacyjnie u kobiet w okresie pomenopauzalnym oraz jako pomoc diagnostyczna przy niejasnym obrazie cytologicznym szyjki macicy.
Wskazania do stosowania- leczenie przed- i pooperacyjne kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym
- objawy niedoboru estrogenów w obrębie pochwy
- objawy podmiotowe zmian zanikowych pochwy spowodowane niedoborem estrogenów u kobiet po menopauzie
- pomoc diagnostyczna w przypadku wątpliwego obrazu cytologicznego wymazu z szyjki macicy
Substancja czynna -
Vagifem – Tabletki dopochwowe – 10 mcg
Produkt leczniczy zawiera estradiol półwodny odpowiadający 10 mikrogramom estradiolu w każdej tabletce dopochwowej. Stosowany jest w leczeniu zanikowego zapalenia pochwy spowodowanego niedoborem estrogenów u kobiet w okresie pomenopauzalnym. Forma farmaceutyczna to biała, powlekana tabletka dopochwowa. Preparat jest skierowany do kobiet, które doświadczają objawów związanych z niedoborem estrogenów po menopauzie.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Ovestin – Globulki – 0,5 mg
Produkt leczniczy zawiera 0,5 mg estriolu w każdej globulce, będącego naturalnym estrogenem. Stosuje się go w leczeniu objawów niedoboru estrogenów w obrębie pochwy, szczególnie u kobiet po menopauzie. Wskazany jest również przed i po zabiegach pochwowych w okresie pomenopauzalnym. Może być używany jako pomoc diagnostyczna przy wątpliwym obrazie cytologicznym wymazu z szyjki macicy.
Wskazania do stosowania- leczenie pooperacyjne kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym
- leczenie przedoperacyjne kobiet w okresie pomenopauzalnym poddawanych zabiegom pochwowym
- objawy niedoboru estrogenów w obrębie pochwy
- objawy podmiotowe zmian zanikowych pochwy spowodowane niedoborem estrogenów u kobiet po menopauzie
- pomoc diagnostyczna w przypadku wątpliwego obrazu cytologicznego wymazu z szyjki macicy
Substancja czynna -
Estrofem mite – Tabletki powlekane – 1 mg
Produkt zawiera 1 mg estradiolu w postaci estradiolu półwodnego oraz laktozę jednowodną jako substancję pomocniczą. Jest dostępny w postaci czerwonych, powlekanych tabletek o średnicy 6 mm. Preparat stosuje się w hormonalnej terapii zastępczej u kobiet po menopauzie, u których występują objawy niedoboru estrogenów. Szczególnie zalecany jest kobietom po usunięciu macicy, które nie wymagają terapii skojarzonej z progestagenem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Systen Sequi – System transdermalny, plaster – 1. Systen 50: 3,2 mg, 2. Systen Conti: 3,2 mg + 11,2 mg
Produkt leczniczy składa się z systemów transdermalnych w postaci plastrów zawierających estradiol oraz noretysteron octan. Estradiol uwalniany jest w ilości 50 mikrogramów na dobę, natomiast noretysteron octan w ilości 170 mikrogramów na dobę. Lek stosowany jest w hormonalnej terapii zastępczej w celu leczenia objawów niedoboru estrogenów u kobiet w okresie menopauzy. System transdermalny umożliwia stopniowe uwalnianie substancji czynnych przez skórę.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna