Leki w grupie
„leki estrogenowo-progestagenowe”

Leki estrogenowo-progestagenowe to preparaty zawierające dwa typy hormonów płciowych: estrogeny oraz progestageny. Działają one poprzez regulację cyklu miesiączkowego, hamowanie owulacji, zmianę błony śluzowej macicy oraz zwiększenie gęstości śluzu szyjkowego. Głównym mechanizmem antykoncepcyjnym jest zahamowanie wydzielania gonadotropin przysadkowych, co zapobiega dojrzewaniu pęcherzyków jajnikowych i owulacji.

Do najczęściej stosowanych estrogenów w tych preparatach należą: etynyloestradiol, estradiol i estradiolu walerianian. Progestageny używane w preparatach to m.in.: lewonorgestrel, dezogestrel, gestoden, drospirenon, dienogest, noretysteron i octan cyproteronu. Popularne polskie nazwy handlowe to: Microgynon, Minisiston, Cilest, Diane-35, Yasmin, Yaz, Belara, Novynette, Lindynette, Harmonet, Logest, Mercilon.

Leki estrogenowo-progestagenowe dzielą się na kilka generacji, w zależności od zawartego progestagenu. Preparaty I generacji zawierają noretysteron i są rzadko stosowane ze względu na liczne działania niepożądane. Preparaty II generacji z lewonorgestrelem charakteryzują się mniejszą liczbą działań niepożądanych. Preparaty III generacji (dezogestrel, gestoden, norgestymat) oraz IV generacji (drospirenon, dienogest) mają jeszcze bardziej zredukowane działania niepożądane i dodatkowe właściwości terapeutyczne.

Istnieje również podział ze względu na postać: dwu- i trójfazowe (różne proporcje hormonów w różnych fazach cyklu) oraz jednofazowe (stała dawka przez cały cykl). Dodatkowo wyróżniamy preparaty o przedłużonym działaniu (91-dniowe) oraz dopochwowe i transdermalne (plastry).

Główne zalety stosowania leków estrogenowo-progestagenowych to: wysoka skuteczność antykoncepcyjna (do 99% przy prawidłowym stosowaniu), regulacja cyklu miesiączkowego, zmniejszenie obfitości i bolesności miesiączek, redukcja ryzyka raka jajnika i endometrium, leczenie trądziku, hirsutyzmu i zespołu policystycznych jajników, a także łagodzenie objawów endometriozy.

Niebezpieczeństwa związane z tą grupą leków obejmują zwiększone ryzyko zakrzepicy żylnej i tętniczej, szczególnie u kobiet palących i po 35. roku życia. Mogą również nieznacznie zwiększać ryzyko raka piersi i szyjki macicy. Inne działania niepożądane to: nudności, bóle głowy, zmiany nastroju, spadek libido, plamienia międzymiesiączkowe, nadciśnienie i wzrost masy ciała. Przeciwwskazania obejmują choroby zakrzepowo-zatorowe, choroby wątroby, niektóre nowotwory hormonozależne oraz migreny z aurą.

Lista leków w tej grupie

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl