poziom bez obserwowanego działania niepożądanego
Poziom bez obserwowanego działania niepożądanego (NOAEL – No Observed Adverse Effect Level) to najwyższa dawka substancji, która nie powoduje wykrywalnych szkodliwych zmian w organizmie podczas badań toksykologicznych. Jest to kluczowy parametr w ocenie bezpieczeństwa farmakologicznego, stosowany przy określaniu dawek terapeutycznych leków oraz ustalaniu limitów ekspozycji na substancje chemiczne.
NOAEL stanowi podstawę do wyliczania dopuszczalnych dziennych dawek dla ludzi, przy zastosowaniu odpowiednich współczynników bezpieczeństwa. Wartość ta jest ustalana na podstawie długoterminowych badań na zwierzętach i obejmuje ocenę potencjalnych efektów toksycznych zarówno na poziomie narządowym, jak i komórkowym czy molekularnym.
W praktyce klinicznej znajomość poziomu bez obserwowanego działania niepożądanego pozwala lekarzom na prowadzenie bezpiecznej farmakoterapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym. Jest to również istotny parametr w badaniach klinicznych nowych substancji leczniczych, gdzie pomaga określić bezpieczny zakres dawkowania u ludzi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Diaflix 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa dapagliflozyny wskazują na brak potencjału rakotwórczego w badaniach 2-letnich na myszach i szczurach przy dawkach terapeutycznych. Jednakże obserwowano istotne zmiany morfologiczne w układzie moczowym młodych szczurów, w tym rozszerzenie miedniczek i kanalików nerkowych, które utrzymywały się po zakończeniu podawania leku. Ekspozycja w tych badaniach była wielokrotnie wyższa niż maksymalna zalecana dawka u ludzi (≥15-krotność MRHD). W badaniach rozwoju przed- i poporodowego u szczurów, przy ekspozycji do 1415-krotności MRHD u matek i 137-krotności u młodych, zaobserwowano nasilenie zmian nerkowych oraz toksyczność rozwojową objawiającą się redukcją masy ciała młodocianych przy dawkach ≥15 mg/kg/dobę (≥29-krotność MRHD). Wysoki margines bezpieczeństwa potwierdzono w badaniach teratogenności u królików i szczurów, gdzie nie stwierdzono toksyczności macierzyńskiej ani rozwojowej przy ekspozycjach do 1191- i 1441-krotności MRHD odpowiednio.
dapagliflozyna, działanie letalne na zarodek, działanie teratogenne, in utero, margines bezpieczeństwa, NOAEL, organogeneza, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, rozszerzenie kanalików nerkowych, rozwój nerek, rozwój zarodka i płodu, toksyczność macierzyńska, toksyczność rozwojowa, toksyczność wielokrotnych dawek, trymestr ciąży, układ moczowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bilabella 20 mg
Przedkliniczne badania bilastyny obejmowały szeroki zakres ocen bezpieczeństwa, w tym farmakologiczne bezpieczeństwo, toksyczność po wielokrotnym podaniu, genotoksyczność oraz potencjalne działanie rakotwórcze, które nie wykazały istotnego zagrożenia dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików zaobserwowano toksyczne efekty na płód, takie jak straty przed- i poimplantacyjne oraz niepełne kostnienie kości, jednak poziomy ekspozycji bez działań niepożądanych (NOAEL) były ponad 30-krotnie wyższe niż te uzyskiwane przy zalecanych dawkach terapeutycznych u ludzi. Bilastyna przenika do mleka szczurów w stężeniach stanowiących około 50% stężeń osoczowych, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska u ludzi pozostaje nieustalone i wymaga dalszych badań.
autoradiografia, badanie płodności, bilastyna, dawka terapeutyczna, dystrybucja w OUN, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, męski narząd rozrodczy, niepełne kostnienie kości, ośrodkowy układ nerwowy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, przenikanie do mleka, rozwój płodu, stężenie substancji w mleku, stężenie w osoczu, straty przedimplantacyjne, toksyczność po wielokrotnym podaniu, toksyczność reprodukcyjna, współczynnik łączenia w pary, żeński narząd rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Micafungin Sandoz 100 mg
Przedkliniczne badania mykafunginy wykazały hepatotoksyczność u szczurów, objawiającą się rozwojem ognisk zmienionych hepatocytów (FAH) oraz nowotworów wątrobowokomórkowych, zależnych od dawki i czasu terapii, przy dawkach sięgających 32 mg/kg mc./dobę. Zmiany te utrzymywały się nawet po 13-tygodniowym okresie bez leczenia i rozwijały się w nowotwory wątrobowokomórkowe do 18-20 miesięcy po zakończeniu terapii. Stężenia leku przy progu rozwoju nowotworów u szczurów mieściły się w zakresie stężeń klinicznych u ludzi, jednak związek tych efektów z działaniem u ludzi pozostaje nieznany. Działania niepożądane obejmowały również zmiany w układzie moczowym (wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego) oraz hematologicznym (hemoliza i niedokrwistość hemolityczna u szczurów), a także zmiany w narządach rozrodczych samców (wakuolizacja nabłonka przewodów najądrza, zmniejszenie liczby plemników o 15%, zanik kanalików nasiennych u psów po długotrwałym leczeniu). Wartości NOAEL dla działań niepożądanych mieściły się w zakresie stężeń klinicznych lub były od nich niższe, co wskazuje na potencjalne ryzyko podobnych efektów u ludzi.
działanie klastogenne, działanie mutagenne, enzym wątrobowy, hemoliza krwi, hepatotoksyczność, hiperplazja nabłonka przejściowego, mykafungina, niedokrwistość hemolityczna, nowotwór wątrobowokomórkowy, ognisko zmienionych hepatocytów, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, wakuolizacja nabłonka, wakuolizacja nabłonka miedniczek nerkowych, wakuolizacja nabłonka najądrza, wakuolizacja nabłonka nasiennego, zanik kanalików nasiennych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atrovent 0,25 mg/ml
Bromek ipratropiowy wykazuje szeroki profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt, z zastosowaniem dróg podania wziewnej, doustnej i dożylnej. Wartości LD50 po podaniu wziewnym u samców świnek morskich wynosiły 199 mg/kg, natomiast u szczurów nie odnotowano śmiertelności nawet przy dawkach do 0,05 mg/kg (4-godzinna ekspozycja) lub 160 rozpyleniach po 0,02 mg/rozpylenie. Doustne LD50 wynosiły 1585 mg/kg u myszy, 1925 mg/kg u szczurów i 1920 mg/kg u królików, a dożylne odpowiednio 13,6 mg/kg, 15,8 mg/kg i około 18,2 mg/kg u psów. Objawy toksyczności ostrej obejmowały rozszerzenie źrenic, suchość błon śluzowych, duszność, drżenia, skurcze i tachykardię, zgodne z działaniem antagonistycznym wobec receptorów muskarynowych. W badaniach przewlekłych NOAEL dla podania wziewnego wynosiły 0,38 mg/kg/dobę u szczurów, 0,18 mg/kg/dobę u psów oraz 0,8 mg/kg/dobę u małp Rhesus, bez histopatologicznych zmian w układzie oddechowym i innych narządach. Badania donosowe u psów potwierdziły brak toksyczności przy dawkach >0,20 mg/kg/dobę, a profil toksykologiczny był podobny dla preparatów z HFA i CFC.
aerozol inhalacyjny, bromek ipratropiowy, dawka śmiertelna, duszność, działanie guzotwórcze, działanie rakotwórcze, LD50, NOAEL, podanie donosowe, potencjał genotoksyczny, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, poziom dawkowania, proszek do inhalacji, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, rozszerzenie źrenic, roztwór do nebulizacji, ryzyko onkogenne, suchość błony śluzowej jamy ustnej, szpik kostny, tachykardia, test Amesa, test cytogenetyczny, test mikrojądrowy, toksyczność dla zarodka, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, układ oskrzelowo-płucny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Allertec Effect 20 mg
Bilastyna, substancja czynna leku Allertec Effect 20 mg, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony szerokim zakresem badań przedklinicznych. Standardowe testy farmakologiczne, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjalnego działania rakotwórczego nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych zaobserwowano toksyczne efekty jedynie przy dawkach toksycznych, ponad 30-krotnie wyższych niż ekspozycja u ludzi przy dawce terapeutycznej, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. Bilastyna nie wpływa negatywnie na płodność szczurów nawet przy dawkach do 1000 mg/kg mc./dobę, nie zaburzając parametrów rozrodczych, takich jak współczynnik łączenia w pary, płodność czy zapłodnienie.
Allertec Effect, autoradiografia, badanie laktacji, badanie płodności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, bilastyna, dawka terapeutyczna, dystrybucja leku, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, narząd rozrodczy, niepełne kostnienie kości, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, poziom ekspozycji, profil bezpieczeństwa, stężenie leku w mleku, stężenie w osoczu, strata poimplantacyjna zarodków, test farmakologiczny, toksyczność reprodukcyjna, właściwość farmakokinetyczna, współczynnik łączenia w pary - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Verpyllo 20 mg
Bilastyna, substancja czynna preparatu Verpyllo 20 mg, została poddana szerokim badaniom przedklinicznym, które potwierdziły jej korzystny profil bezpieczeństwa. Badania farmakologiczne, toksykologiczne, genotoksyczności oraz rakotwórczości nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka. W badaniach reprodukcyjnych u szczurów i królików zaobserwowano działania niepożądane jedynie przy dawkach toksycznych dla matek, takie jak przed- i poimplantacyjna strata płodów oraz niepełne kostnienie kości, jednak poziomy NOAEL przekraczały ponad 30-krotnie ekspozycję terapeutyczną u ludzi. W badaniach laktacji u szczurów stwierdzono obecność bilastyny w mleku w stężeniu około 50% stężenia w osoczu matki, choć znaczenie kliniczne tych danych dla ludzi pozostaje nieustalone.
autoradiografia, badanie laktacji, bilastyna, dawka terapeutyczna, dystrybucja leku w organizmie, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, narząd rozrodczy, niepełne kostnienie kości, ośrodkowy układ nerwowy, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, stężenie leku w mleku, stężenie w osoczu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, wpływ na płodność - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Runrapiq 300 mg
Przedkliniczne badania landiololu chlorowodorku, substancji czynnej leku Runrapiq, wykazały brak istotnych zagrożeń dla bezpieczeństwa klinicznego. Kompleksowa ocena farmakologiczna obejmowała wpływ na układy sercowo-naczyniowy, nerwowy i oddechowy, a także toksyczność po podaniu jednorazowym i wielokrotnym, nie ujawniając istotnych efektów toksycznych przy dawkach odpowiadających ekspozycji klinicznej. Badania genotoksyczności, przeprowadzone zarówno in vitro, jak i in vivo, potwierdziły brak potencjału mutagennego i genotoksycznego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego u pacjentów stosujących lek.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, chlorowodorek landiololu, efekt niepożądany, ekspozycja kliniczna, margines bezpieczeństwa, NOAEL, podanie dożylne leku, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, przenikanie do mleka, stężenie w mleku, toksyczność po podaniu jednorazowym, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Dextin 0,025 g/sasz.
Dane przedkliniczne dotyczące deksketoprofenu wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa przy stosowaniu terapeutycznych dawek. Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla układu sercowo-naczyniowego, oddechowego ani ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach toksyczności przewlekłej na myszach i małpach ustalono poziom NOAEL przy dawkach dwukrotnie przekraczających maksymalne dawki zalecane u ludzi. Działania niepożądane, takie jak obecność krwi w kale, wolniejszy przyrost masy ciała oraz nadżerki błony śluzowej żołądka i dwunastnicy, pojawiły się dopiero przy ekspozycji 14-18-krotnie wyższej niż dawki terapeutyczne, co świadczy o znacznym marginesie bezpieczeństwa. Badania genotoksyczności i immunofarmakologiczne nie wykazały ryzyka mutagenności ani negatywnego wpływu na układ immunologiczny. Brak jest jednak danych dotyczących potencjału kancerogennego, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa leku.
błona śluzowa żołądka i dwunastnicy, deksketoprofen, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, genotoksyczność, hamowanie syntezy prostaglandyn, immunofarmakologia, nadżerka błony śluzowej żołądka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, NOAEL, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie przewodu pokarmowego, potencjał kancerogenny, poziom bez obserwowanego działania niepożądanego, przeżywalność zarodka, rozwój zarodkowo-płodowy, toksyczność przewlekła, układ immunologiczny, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy