Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Cyrkon

Cyrkon-90 (90Zr) jest stabilnym izotopem powstającym w wyniku rozpadu radioaktywnego itru-90 (90Y), który emituje promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV i charakteryzuje się okresem półtrwania 2,67 dnia (64,1 godzin). Produkty lecznicze znakowane itrem-90, takie jak ItraPol, stosowane w terapii radiofarmaceutycznej, wymagają szczególnej ostrożności u kobiet w wieku rozrodczym, ciężarnych oraz karmiących piersią. Przed podaniem preparatu konieczne jest wykluczenie ciąży, a w przypadku kobiet w wieku rozrodczym bezwzględnie wymagana jest skuteczna antykoncepcja podczas leczenia i przez określony czas po jego zakończeniu, aby zapobiec ekspozycji płodu na promieniowanie jonizujące, które może powodować poważne uszkodzenia rozwojowe. W sytuacjach wątpliwych dotyczących statusu ciążowego, zwłaszcza przy nieregularnych cyklach lub braku miesiączki, zaleca się rozważenie alternatywnych metod terapeutycznych bez użycia promieniowania jonizującego.

Produkty znakowane itrem-90 są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży oraz wymagają odroczenia terapii u pacjentek karmiących piersią, aby uniknąć narażenia dziecka na substancję promieniotwórczą poprzez mleko matki. W przypadku konieczności podania preparatu podczas laktacji, pacjentka powinna zostać poinformowana o konieczności zaprzestania karmienia piersią, a decyzja o leczeniu powinna uwzględniać bilans korzyści i ryzyka. Lekarz prowadzący terapię powinien szczegółowo omówić z pacjentką przeciwwskazania, konieczność stosowania antykoncepcji, potencjalne alternatywy terapeutyczne oraz mechanizm rozpadu itru-90 do stabilnego cyrkonu-90. Szczegółowe informacje dotyczące wpływu na płodność oraz stosowania w okresie ciąży i laktacji znajdują się w Charakterystyce Produktu Leczniczego danego preparatu.

  1. Wpływ cyrkonu na płodność, ciążę i laktację
    1. Kobiety w wieku rozrodczym
    2. Ciąża
    3. Karmienie piersią
    4. Informacje dodatkowe
    5. Wpływ na płodność
    6. Kolejne rozdziały

Wpływ cyrkonu na płodność, ciążę i laktację

Cyrkon (90Zr) jest stabilnym izotopem powstającym w wyniku rozpadu radioaktywnego itru (90Y). Itr-90 stosowany jest jako prekursor radiofarmaceutyku (np. ItraPol) i rozpada się do cyrkonu-90 emitując promieniowanie beta o maksymalnej energii 2,28 MeV. Okres półtrwania izotopu itru (90Y) wynosi 2,67 dnia (64,1 godzin). Ze względu na radioaktywne właściwości prekursora oraz potencjalne zagrożenia związane z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, stosowanie produktów znakowanych itrem (90Y) podlega ścisłym ograniczeniom u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią.1

Kobiety w wieku rozrodczym

W przypadku kobiet w wieku rozrodczym, które mogą zostać poddane terapii z wykorzystaniem produktów zawierających itr (90Y), konieczne jest przestrzeganie odpowiednich środków ostrożności. Skuteczna antykoncepcja jest wymogiem bezwzględnym zarówno w trakcie leczenia, jak i przez krótki okres po jego zakończeniu. Wynika to z ryzyka związanego z ekspozycją na promieniowanie jonizujące, które może mieć negatywny wpływ na rozwijający się płód.2

Przed podaniem produktu leczniczego znakowanego itrem (90Y) kobiecie w wieku rozrodczym, lekarz ma obowiązek wykluczyć ciążę. Szczególną uwagę należy zwrócić na przypadki, gdy u pacjentki nie wystąpiła miesiączka w spodziewanym terminie – w takiej sytuacji należy przyjąć, że pacjentka jest w ciąży, dopóki ciąża nie zostanie jednoznacznie wykluczona. W razie jakichkolwiek wątpliwości dotyczących statusu ciążowego (nieregularne cykle miesiączkowe, brak miesiączki itp.), lekarz powinien zaproponować alternatywne metody terapeutyczne, które nie wymagają zastosowania promieniowania jonizującego, o ile takie metody są dostępne.3

Ciąża

Produkty lecznicze znakowane itrem (90Y) są bezwzględnie przeciwwskazane u kobiet w ciąży. Dotyczy to zarówno przypadków potwierdzonej ciąży, jak i sytuacji, gdy ciąża jest podejrzewana lub nie została wykluczona. Ekspozycja rozwijającego się płodu na promieniowanie jonizujące może prowadzić do poważnych konsekwencji rozwojowych, dlatego ochrona płodu jest priorytetem w praktyce klinicznej.4

Karmienie piersią

Przed podaniem produktów leczniczych znakowanych itrem (90Y) pacjentkom karmiącym piersią, lekarz powinien rozważyć możliwość odroczenia terapii do momentu zakończenia karmienia piersią. Jest to podyktowane troską o bezpieczeństwo dziecka, które mogłoby zostać narażone na kontakt z substancją promieniotwórczą poprzez mleko matki.5

Jeżeli podanie produktu zawierającego itr (90Y) zostanie uznane za konieczne i nie może być odroczone, lekarz ma obowiązek poinformować pacjentkę o konieczności zaprzestania karmienia piersią. Decyzja ta powinna być podjęta w oparciu o szczegółową analizę korzyści z leczenia dla matki w stosunku do potencjalnego ryzyka dla dziecka.6

Informacje dodatkowe

Szczegółowe informacje dotyczące stosowania produktów leczniczych znakowanych itrem (90Y) w okresie ciąży i laktacji są dostępne w Charakterystyce Produktu Leczniczego lub w ulotce dołączonej do opakowania konkretnego produktu leczniczego przeznaczonego do znakowania. Lekarz powinien zapoznać się z tymi informacjami przed zastosowaniem preparatu u pacjentki.7

Wpływ na płodność

Informacje dotyczące potencjalnego wpływu produktów leczniczych znakowanych itrem (90Y) na płodność należy sprawdzić w Charakterystyce Produktu Leczniczego konkretnego preparatu przeznaczonego do znakowania. Każdy produkt może mieć specyficzne właściwości, które mogą w różny sposób wpływać na zdolności reprodukcyjne pacjentów.8

Zalecenia dla lekarzy

Lekarz prowadzący terapię z wykorzystaniem produktów znakowanych itrem (90Y) powinien przekazać kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią następujące informacje:

  • Wyjaśnienie bezwzględnych przeciwwskazań do stosowania produktów znakowanych itrem (90Y) w ciąży i konieczności wykluczenia ciąży przed rozpoczęciem leczenia9
  • Informację o konieczności stosowania skutecznej antykoncepcji w trakcie leczenia i przez określony czas po jego zakończeniu10
  • Zalecenie zaprzestania karmienia piersią w przypadku konieczności zastosowania preparatu11
  • Omówienie potencjalnych alternatywnych metod leczenia, szczególnie takich, które nie wiążą się z ekspozycją na promieniowanie jonizujące12
  • Dokładne wyjaśnienie procesu rozpadu itru (90Y) do stabilnego cyrkonu (90Zr) oraz okresu, w którym substancja pozostaje aktywna w organizmie13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl