obrzęk dołkowy

Obrzęk dołkowy to objaw kliniczny charakteryzujący się występowaniem zagłębienia (dołka) w skórze po uciśnięciu opuszką palca, które utrzymuje się przez pewien czas po zwolnieniu nacisku. Jest to wynik nadmiernego gromadzenia się płynu w przestrzeni pozakomórkowej, najczęściej w tkance podskórnej.

Mechanizm powstawania obrzęku dołkowego związany jest z zaburzeniem równowagi sił Starlinga, odpowiedzialnych za wymianę płynów między łożyskiem naczyniowym a przestrzenią pozanaczyniową. Może być spowodowany zwiększonym ciśnieniem hydrostatycznym (np. w niewydolności serca), zmniejszonym ciśnieniem onkotycznym (np. w hipoalbuminemii), zwiększoną przepuszczalnością naczyń lub upośledzonym drenażem limfatycznym.

Najczęstsze przyczyny obrzęku dołkowego obejmują niewydolność serca, niewydolność nerek, marskość wątroby, zespół nerczycowy, niedożywienie, długotrwałe unieruchomienie, a także przewlekłą niewydolność żylną. Lokalizacja obrzęku może dostarczyć wskazówek diagnostycznych – obrzęki symetryczne kończyn dolnych sugerują przyczyny systemowe, podczas gdy obrzęki jednostronne mogą wskazywać na przyczyny miejscowe, jak zakrzepica żył głębokich.

Ocena kliniczna obrzęku dołkowego obejmuje określenie jego głębokości i czasu utrzymywania się dołka. Stosuje się często skalę od 1+ do 4+, gdzie 4+ oznacza najgłębszy dołek, utrzymujący się najdłużej. Diagnostyka przyczyn obrzęku dołkowego powinna obejmować dokładny wywiad, badanie fizykalne oraz badania laboratoryjne i obrazowe ukierunkowane na potencjalne przyczyny.

Leczenie obrzęku dołkowego zależy od jego etiologii i obejmuje zarówno metody niefarmakologiczne (elewacja kończyn, kompresoterapia), jak i farmakoterapię (diuretyki, leki wpływające na chorobę podstawową). Kluczowe znaczenie ma ustalenie i leczenie przyczyny pierwotnej, a nie tylko objawowe zwalczanie obrzęku.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl