patogeneza bólu

Patogeneza bólu obejmuje złożone mechanizmy neurofizjologiczne, biochemiczne i psychologiczne, które prowadzą do powstania i odczuwania doznań bólowych. Proces ten rozpoczyna się od aktywacji nocyceptorów (receptorów bólowych) przez bodźce uszkadzające tkanki lub zagrażające ich uszkodzeniem. Bodźce te mogą mieć charakter mechaniczny, termiczny, chemiczny lub zapalny.

W procesie transdukcji bólu dochodzi do przekształcenia energii bodźca w potencjał czynnościowy, który jest przewodzony drogami nerwowymi do rdzenia kręgowego. W rogach tylnych rdzenia kręgowego następuje pierwsza modulacja sygnału bólowego, po czym informacja jest przekazywana drogami wstępującymi (drogą rdzeniowo-wzgórzową, rdzeniowo-siatkową, rdzeniowo-śródmózgową) do struktur mózgowia, głównie do wzgórza, a następnie do kory mózgowej.

W patogenezie bólu istotną rolę odgrywają mediatory zapalne i neuroprzekaźniki, takie jak prostaglandyny, bradykinina, histamina, substancja P, glutaminian czy CGRP (peptyd związany z genem kalcytoniny). Ich uwolnienie powoduje sensytyzację obwodową i ośrodkową, co prowadzi do obniżenia progu bólowego i zwiększonej wrażliwości na bodźce.

Ból przewlekły charakteryzuje się odmienną patogenezą niż ból ostry, obejmującą długotrwałe zmiany plastyczne w ośrodkowym układzie nerwowym, zaburzenia w układach hamujących ból oraz czynniki psychogenne. Przewlekły ból neuropatyczny rozwija się na skutek uszkodzenia lub dysfunkcji układu nerwowego i cechuje się obecnością mechanizmów patofizjologicznych takich jak wyładowania ektopowe, nadwrażliwość na bodźce mechaniczne i termiczne oraz zjawisko wind-up.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl