Działania niepożądane
Kostarox 60 mg
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, był szeroko badany w licznych badaniach klinicznych obejmujących 9295 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej oraz zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Profil działań niepożądanych jest spójny w różnych wskazaniach i dawkach (30 mg, 60 mg, 90 mg, a także 120 mg w krótkotrwałym leczeniu ostrego zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to ból brzucha (≥10%), obrzęk/zatrzymanie płynów, zawroty głowy, kołatanie serca oraz nadciśnienie tętnicze (≥1%). Rzadziej występują niedokrwistość, leukopenia, reakcje nadwrażliwości, zaburzenia psychiczne, niewydolność wątroby i nerek, a także poważne incydenty sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i udar mózgu, choć ryzyko ich wystąpienia powyżej 1% rocznie jest mało prawdopodobne. W trakcie terapii należy monitorować ciśnienie tętnicze, funkcję wątroby i nerek oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego.
- Działania niepożądane leku Kostarox
- Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach
- Najczęstsze działania niepożądane
- Potencjalne działania niepożądane związane z NLPZ
- Szczególne ryzyko sercowo-naczyniowe
- Monitorowanie bezpieczeństwa po dopuszczeniu do obrotu
- Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Działania niepożądane leku Kostarox
Etorykoksyb, substancja czynna leku Kostarox, była szeroko badana pod kątem bezpieczeństwa w licznych badaniach klinicznych obejmujących znaczącą populację pacjentów. Profil działań niepożądanych został szczegółowo określony na podstawie obserwacji 9295 osób, w tym 6757 pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS), reumatoidalnym zapaleniem stawów (RZS), przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Wśród tych pacjentów, około 600 z ChZS lub RZS przyjmowało lek przez okres co najmniej jednego roku.1
Profil bezpieczeństwa w różnych wskazaniach
Profil działań niepożądanych etorykoksybu wykazuje dość dużą spójność w różnych wskazaniach. W badaniach dotyczących ChZS i RZS prowadzonych przez okres jednego roku lub dłużej obserwowano zbliżony charakter działań niepożądanych. Również w badaniu dotyczącym ostrego zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej, w którym stosowano dawkę 120 mg raz na dobę przez osiem dni, profil działań niepożądanych był zasadniczo podobny do obserwowanego w badaniach dotyczących ChZS, RZS i przewlekłego bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej.2
Szczególnie istotne są dane pochodzące z programu badań dotyczącego bezpieczeństwa dla układu sercowo-naczyniowego, w ramach którego analizowano wyniki trzech badań z grupą kontrolną przyjmującą aktywny komparator. W programie tym uczestniczyło 17 412 pacjentów z ChZS lub RZS, którzy otrzymywali etorykoksyb w dawce 60 mg lub 90 mg przez średnio około 18 miesięcy.3
W badaniach oceniających skuteczność etorykoksybu w leczeniu ostrego bólu pooperacyjnego związanego ze stomatologicznym zabiegiem chirurgicznym (614 pacjentów przyjmujących dawkę 90 mg lub 120 mg) również odnotowano profil działań niepożądanych podobny do obserwowanego w badaniach dotyczących ChZS, RZS i przewlekłego bólu okolicy lędźwiowo-krzyżowej.4
Najczęstsze działania niepożądane
W tabeli poniżej przedstawiono szczegółowe zestawienie działań niepożądanych zgłaszanych w badaniach klinicznych u pacjentów z ChZS, RZS, przewlekłym bólem okolicy lędźwiowo-krzyżowej lub zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa leczonych etorykoksybem w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg przez okres do 12 tygodni. Uwzględniono również dane z programu MEDAL (okres obserwacji do 3,5 roku), krótkotrwałych badań ostrego bólu (okres leczenia do 7 dni) oraz zgłoszenia po wprowadzeniu leku do obrotu.5
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania* |
|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Zapalenie wyrostka zębodołowego | Często |
| Zapalenie żołądka i jelit, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenie układu moczowego | Niezbyt często | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość (głównie związana z krwawieniem z przewodu pokarmowego), leukopenia, małopłytkowość | Niezbyt często |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje nadwrażliwościβ, obrzęk naczynioruchowy/reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne, w tym wstrząs | Niezbyt często |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Obrzęk/zatrzymanie płynów | Często |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Zwiększenie lub zmniejszenie apetytu, zwiększenie masy ciała | Niezbyt często |
| Zmniejszenie masy ciała | Rzadko | |
| Zaburzenia psychiczne | Niepokój, depresja, zmniejszenie sprawności umysłowej, omamy | Niezbyt często |
| Splątanie, nerwowość | Rzadko | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Zawroty głowy, ból głowy | Często |
| Zaburzenia smaku, bezsenność, parestezje/niedoczulica, senność | Niezbyt często | |
| Zmniejszona ostrość, zmniejszona sprawność umysłowa | Rzadko | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie, zapalenie spojówek | Niezbyt często |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Szumy uszne, zawroty głowy pochodzenia obwodowego | Niezbyt często |
| Zaburzenia serca | Kołatanie serca, zaburzenia rytmu serca‡ | Często |
| Migotanie przedsionków, tachykardia‡, zastoinowa niewydolność serca, niespecyficzne zmiany w EKG, dławica piersiowa‡, zawał mięśnia sercowego§ | Niezbyt często | |
| Zaburzenia naczyniowe | Nadciśnienie tętnicze | Często |
| Zaczerwienienie skóry, incydent naczyniowo-mózgowy§, przemijający napad niedokrwienny, przełom nadciśnieniowy‡, zapalenie naczyń‡ | Niezbyt często | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Skurcz oskrzeli‡ | Często |
| Kaszel, duszność, krwawienie z nosa | Niezbyt często | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Bardzo często |
| Zaparcie, wzdęcia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zgaga/refluks, biegunka, niestrawność/dyskomfort w nadbrzuszu, nudności, wymioty, zapalenie błony śluzowej przełyku, owrzodzenie błony śluzowej jamy ustnej | Często | |
| Wzdęcie brzucha, zmiany częstości wypróżnień, suchość w jamie ustnej, choroba wrzodowa żołądka i (lub) dwunastnicy, wrzody trawienne, w tym perforacja przewodu pokarmowego i krwawienie, zespół jelita drażliwego, zapalenie trzustki‡ | Niezbyt często | |
| Perforacja i krwawienie z przewodu pokarmowego | Rzadko | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie aktywności AspAT | Często |
| Zapalenie wątroby‡ | Niezbyt często | |
| Niewydolność wątroby‡, żółtaczka‡ | Rzadko† | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wybroczyny | Często |
| Obrzęk twarzy, świąd, wysypka, rumień‡, pokrzywka‡ | Niezbyt często | |
| Zespół Stevensa-Johnsona‡, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka‡, wykwity polekowe‡ | Rzadko† | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Kurcze/skurcze mięśni, ból mięśni i kości/sztywność | Niezbyt często |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Białkomocz, zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy, niewydolność nerek‡ | Niezbyt często |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Astenia/zmęczenie, choroba grypopodobna | Często |
| Ból w klatce piersiowej | Niezbyt często | |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie stężenia azotu mocznikowego we krwi, zwiększona aktywność kinazy kreatynowej, hiperkaliemia, zwiększenie stężenia kwasu moczowego | Niezbyt często |
| Zmniejszenie stężenia sodu we krwi | Rzadko |
* Kategoria częstości: zdefiniowana dla każdego rodzaju działania niepożądanego na podstawie częstości podanej zgłaszanej w bazie danych z badań klinicznych: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000).
‡ Działanie niepożądane zidentyfikowane po wprowadzeniu etorykoksybu do obrotu. Jego częstość oszacowano na podstawie największej częstości obserwowanej w danych ze wszystkich badań klinicznych zestawionych według wskazania i zarejestrowanej dawki.
† Kategoria częstości „Rzadko” zdefiniowana zgodnie z wytycznymi dotyczącymi tekstu Charakterystyki produktu leczniczego (ChPL) w oparciu o szacunkową wartość górnej granicy 95-procentowego przedziału ufności dla liczby zdarzeń wynoszącej 0, mając na uwadze liczbę pacjentów leczonych etorykoksybem w analizie danych z badań fazy III zestawionych wg dawki i wskazania (n=15470).
β Do reakcji nadwrażliwości zalicza się „uczulenie”, „uczulenie na lek”, „nadwrażliwość na lek”, „nadwrażliwość”, „nadwrażliwość niesklasyfikowaną gdzie indziej”, „reakcję nadwrażliwości” oraz „uczulenie nieswoiste”.
§ Na podstawie analizy danych z długotrwałych badań klinicznych kontrolowanych placebo i z aktywną kontrolą stwierdzono, że stosowanie wybiórczych inhibitorów COX-2 wiązało się ze zwiększeniem ryzyka poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, z zawałem mięśnia sercowego i udarem włącznie. Istniejące dane (zdarzenia niezbyt częste) wskazują, że zwiększenie bezwzględnego ryzyka takich incydentów powyżej 1% rocznie jest mało prawdopodobne.6
Potencjalne działania niepożądane związane z NLPZ
Należy pamiętać, że podczas stosowania leków z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), do których należy etorykoksyb, odnotowano także inne działania niepożądane, których nie można wykluczyć podczas terapii lekiem Kostarox. Są to przede wszystkim uszkodzenia nerek, w tym śródmiąższowe zapalenie nerek i zespół nerczycowy.7
Szczególne ryzyko sercowo-naczyniowe
Na podstawie analizy danych z długotrwałych badań klinicznych stwierdzono, że stosowanie wybiórczych inhibitorów cyklooksygenazy-2 (COX-2), do których zalicza się etorykoksyb, może wiązać się ze zwiększeniem ryzyka poważnych tętniczych incydentów zakrzepowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu. Jednakże, istniejące dane wskazują, że zwiększenie bezwzględnego ryzyka takich incydentów powyżej 1% rocznie jest mało prawdopodobne.8
Monitorowanie bezpieczeństwa po dopuszczeniu do obrotu
Po wprowadzeniu leku do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszystkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Potencjalnie zagrażające życiu działania niepożądane
Niektóre z działań niepożądanych związanych ze stosowaniem etorykoksybu mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Należą do nich:
- Reakcje nadwrażliwości – w tym obrzęk naczynioruchowy, reakcje anafilaktyczne i anafilaktoidalne, włącznie ze wstrząsem anafilaktycznym. Są to stany zagrażające życiu wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.10
- Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka to rzadkie, ale potencjalnie śmiertelne reakcje, wymagające natychmiastowego przerwania leczenia i intensywnej opieki medycznej.11
- Zaburzenia sercowo-naczyniowe – zawał mięśnia sercowego, udar mózgu i inne poważne tętnicze incydenty zakrzepowe mogą wystąpić szczególnie u pacjentów z istniejącymi czynnikami ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.12
- Powikłania ze strony przewodu pokarmowego – perforacja przewodu pokarmowego i poważne krwawienia to stany zagrażające życiu, występujące niezbyt często, ale wymagające natychmiastowej interwencji.13
- Niewydolność wątroby – rzadkie, ale bardzo poważne powikłanie, które może prowadzić do konieczności przeszczepu wątroby lub zgonu.14
- Niewydolność nerek – może rozwinąć się u pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek, u osób w podeszłym wieku, pacjentów odwodnionych lub przyjmujących jednocześnie diuretyki lub inhibitory ACE.15
Grupy pacjentów ze szczególnym ryzykiem
Szczególną ostrożność należy zachować stosując etorykoksyb u następujących grup pacjentów:
- Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym z nadciśnieniem tętniczym, hipercholesterolemią, cukrzycą, chorobą niedokrwienną serca
- Pacjenci z chorobami nerek i wątroby
- Osoby w podeszłym wieku
- Pacjenci przyjmujący leki przeciwzakrzepowe lub przeciwpłytkowe
- Osoby z wywiadem choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy
- Pacjenci z nadwrażliwością na NLPZ lub z astmą indukowaną przez kwas acetylosalicylowy
Monitorowanie i postępowanie w przypadku wystąpienia działań niepożądanych
W celu minimalizacji ryzyka wystąpienia poważnych działań niepożądanych związanych ze stosowaniem etorykoksybu zaleca się:
- Regularne monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie na początku leczenia
- Okresowe badania czynności wątroby i nerek
- Stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez najkrótszy wymagany okres
- Uważną obserwację objawów ze strony przewodu pokarmowego
- Natychmiastowe przerwanie leczenia w przypadku wystąpienia wysypki, objawów uszkodzenia wątroby, obrzęków lub innych reakcji alergicznych
- Szczególną uwagę na interakcje z innymi lekami, zwłaszcza przeciwzakrzepowymi, przeciwpłytkowymi i przeciwnadciśnieniowymi
W przypadku wystąpienia ciężkich działań niepożądanych konieczne jest natychmiastowe przerwanie podawania leku i wdrożenie odpowiedniego leczenia. W sytuacjach zagrażających życiu (wstrząs anafilaktyczny, ciężkie reakcje skórne, perforacja przewodu pokarmowego) niezbędna jest szybka hospitalizacja i intensywne leczenie.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania