Specjalne ostrzeżenia
Kostarox

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania preparatu Kostarox (etorykoksyb)

Preparat Kostarox zawierający etorykoksyb wymaga szczególnej uwagi klinicznej w kontekście bezpieczeństwa stosowania. Poniżej przedstawiono kompleksowe omówienie najważniejszych środków ostrożności, które należy uwzględnić podczas terapii tym selektywnym inhibitorem COX-2.¹

Wpływ na przewód pokarmowy

Podczas terapii etorykoksybem odnotowano powikłania dotyczące górnego odcinka przewodu pokarmowego, które mogą mieć poważny, a nawet śmiertelny charakter. Do najpoważniejszych należą perforacje, owrzodzenia oraz krwawienia (POK).²

Należy zachować szczególną ostrożność podczas przepisywania preparatu Kostarox pacjentom z podwyższonym ryzykiem powikłań przewodu pokarmowego, do których zalicza się:

• Osoby w podeszłym wieku
• Pacjentów przyjmujących jednocześnie inne NLPZ
• Pacjentów stosujących kwas acetylosalicylowy
• Osoby z owrzodzeniem lub krwawieniem z przewodu pokarmowego w wywiadzie³

Należy podkreślić, że jednoczesne stosowanie etorykoksybu z kwasem acetylosalicylowym (nawet w małych dawkach) istotnie zwiększa ryzyko działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak owrzodzenia i inne powikłania żołądkowo-jelitowe. W długotrwałych badaniach klinicznych nie stwierdzono jednak znaczącej różnicy w bezpieczeństwie układu pokarmowego między kombinacją selektywnych inhibitorów COX-2 z kwasem acetylosalicylowym a kombinacją klasycznych NLPZ z kwasem acetylosalicylowym.⁴

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy

Dane kliniczne sugerują, że stosowanie selektywnych inhibitorów COX-2, w tym etorykoksybu, może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem zdarzeń zakrzepowych, szczególnie zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, w porównaniu z placebo i niektórymi NLPZ. Ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych może wzrastać wraz ze zwiększeniem dawki i wydłużeniem czasu leczenia etorykoksybem.⁵

Z tego powodu kluczowe jest przestrzeganie następujących zasad:

• Stosowanie najmniejszej skutecznej dawki przez możliwie najkrótszy czas
• Okresowa weryfikacja potrzeby dalszego przyjmowania leku oraz odpowiedzi na leczenie (szczególnie u pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów)⁶
• Szczególna ostrożność u pacjentów ze znaczącym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych, np. z:
  • Nadciśnieniem tętniczym
  • Hiperlipidemią
  • Cukrzycą
  • Nawykiem palenia tytoniu⁷

Należy podkreślić, że etorykoksyb nie zastępuje kwasu acetylosalicylowego w profilaktyce zakrzepowo-zatorowych chorób układu sercowo-naczyniowego, ponieważ nie wykazuje działania przeciwpłytkowego. Dlatego u pacjentów stosujących leczenie przeciwpłytkowe nie należy przerywać tej terapii.⁸

Wpływ na nerki

Prostaglandyny nerkowe odgrywają istotną rolę w utrzymaniu prawidłowego przepływu nerkowego. W warunkach zaburzonego przepływu krwi przez nerki, etorykoksyb może powodować zmniejszenie wytwarzania prostaglandyn, co wtórnie prowadzi do redukcji przepływu nerkowego i zaburzeń czynności nerek.⁹

Szczególne ryzyko zaburzeń nerkowych dotyczy następujących grup pacjentów:

• Pacjentów z istniejącymi zaburzeniami czynności nerek
• Osób z niewyrównaną niewydolnością serca
• Pacjentów z marskością wątroby¹⁰

U tych pacjentów należy rozważyć regularne monitorowanie czynności nerek podczas leczenia etorykoksybem.¹¹

Zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie tętnicze

Podobnie jak w przypadku innych leków hamujących syntezę prostaglandyn, podczas stosowania etorykoksybu może wystąpić zatrzymanie płynów, obrzęki i nadciśnienie tętnicze.¹²

Stosowanie NLPZ, w tym etorykoksybu, może wiązać się z wystąpieniem lub nasileniem zastoinowej niewydolności serca. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z:

• Niewydolnością serca
• Zaburzeniami czynności lewej komory
• Nadciśnieniem tętniczym w wywiadzie
• Obrzękami z jakiejkolwiek przyczyny¹³

W przypadku pogorszenia stanu klinicznego tych pacjentów należy wdrożyć odpowiednie postępowanie, włącznie z rozważeniem odstawienia etorykoksybu.¹⁴

Istotne jest, że stosowanie etorykoksybu, zwłaszcza w dużych dawkach, może wiązać się z częstszym występowaniem ciężkiego nadciśnienia tętniczego w porównaniu z innymi NLPZ i selektywnymi inhibitorami COX-2. Z tego powodu:

• Przed rozpoczęciem leczenia etorykoksybem należy skontrolować ciśnienie tętnicze
• Ciśnienie tętnicze należy mierzyć w ciągu dwóch tygodni od rozpoczęcia leczenia, a następnie monitorować okresowo
• W przypadku znaczącego wzrostu ciśnienia tętniczego należy rozważyć alternatywne metody leczenia¹⁵

Wpływ na wątrobę

W badaniach klinicznych u około 1% pacjentów leczonych etorykoksybem w dawkach 30 mg, 60 mg lub 90 mg na dobę przez okres do jednego roku stwierdzono podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT i/lub AspAT) przekraczające trzykrotnie górną granicę normy.¹⁶

Zalecane postępowanie dotyczące monitorowania czynności wątroby:

• Należy monitorować stan każdego pacjenta z objawami zaburzeń czynności wątroby
• W przypadku nieprawidłowych wyników badań wątrobowych należy przeprowadzić dokładną diagnostykę
• Stosowanie etorykoksybu należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów niewydolności wątroby lub utrzymywania się nieprawidłowych wyników badań (ponad trzykrotne przekroczenie górnej granicy normy)¹⁷

Dodatkowe środki ostrożności

Jeżeli podczas terapii nastąpi pogorszenie czynności któregokolwiek z wyżej opisanych układów lub narządów, należy wdrożyć odpowiednie postępowanie i rozważyć przerwanie leczenia etorykoksybem.¹⁸

Szczególna opieka medyczna podczas stosowania etorykoksybu wymagana jest u:

• Osób w podeszłym wieku
• Pacjentów z zaburzeniami czynności nerek
• Pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby
• Pacjentów z zaburzeniami czynności serca¹⁹

Należy zachować ostrożność rozpoczynając terapię etorykoksybem u pacjentów odwodnionych. Zaleca się nawodnienie pacjentów przed rozpoczęciem leczenia.²⁰

Ciężkie reakcje skórne

W okresie po wprowadzeniu do obrotu bardzo rzadko zgłaszano przypadki ciężkich reakcji skórnych (niektóre zakończone zgonem) związanych ze stosowaniem NLPZ i wybiórczych inhibitorów COX-2, w tym:

• Złuszczające zapalenie skóry
• Zespół Stevensa-Johnsona
• Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka²¹

Ryzyko tych ciężkich powikłań jest największe na początku terapii, a większość przypadków odnotowano w pierwszym miesiącu leczenia.²²

U pacjentów przyjmujących etorykoksyb opisywano także poważne reakcje nadwrażliwości, takie jak:

• Anafilaksja
• Obrzęk naczynioruchowy²³

Zwiększone ryzyko reakcji skórnych może dotyczyć pacjentów z uczuleniem na leki w wywiadzie. W przypadku wystąpienia pierwszych objawów wysypki skórnej, zmian na błonach śluzowych lub jakichkolwiek innych objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie etorykoksybu.²⁴

Inne uwagi dotyczące bezpieczeństwa

Etorykoksyb może maskować gorączkę i inne objawy stanu zapalnego, co należy uwzględnić w diagnostyce różnicowej.²⁵

Szczególną ostrożność należy zachować podczas jednoczesnego stosowania etorykoksybu z warfaryną lub innymi doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi.²⁶

Nie zaleca się stosowania etorykoksybu, podobnie jak innych leków hamujących aktywność cyklooksygenazy/syntezę prostaglandyn, u kobiet planujących ciążę.²⁷

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Tabletki powlekane produktu Kostarox zawierają laktozę i sód:

• Lek nie powinien być stosowany u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.²⁸
• Produkt zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce powlekanej, co oznacza, że uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁹

Zawartość laktozy w poszczególnych dawkach preparatu Kostarox

³⁰