metabolit fenofibratu
Metabolit fenofibratu to związek chemiczny powstający w wyniku przemian metabolicznych fenofibratu w organizmie. Głównym aktywnym metabolitem jest kwas fenofibrynowy (fenofibric acid), który stanowi właściwą substancję terapeutyczną odpowiedzialną za działanie lecznicze.
Po podaniu doustnym fenofibrat ulega szybkiej hydrolizie przez esterazy w jelicie i wątrobie do kwasu fenofibrynowego. Metabolit ten wykazuje działanie hipolipemizujące poprzez aktywację receptorów jądrowych PPAR-α (receptory aktywowane przez proliferatory peroksysomów typu alfa), które regulują ekspresję genów zaangażowanych w metabolizm lipidów.
Kwas fenofibrynowy zwiększa oksydację kwasów tłuszczowych, obniża syntezę trójglicerydów i VLDL w wątrobie oraz zwiększa syntezę HDL. W efekcie prowadzi do zmniejszenia stężenia trójglicerydów o 20-50%, zwiększenia stężenia cholesterolu HDL o 10-25% oraz redukcji cholesterolu LDL o 5-20%, co jest wykorzystywane w leczeniu dyslipidemii.
Metabolit fenofibratu jest eliminowany głównie przez nerki (około 60% dawki), z okresem półtrwania wynoszącym około 20 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. U pacjentów z niewydolnością nerek może dochodzić do kumulacji metabolitu, co wymaga dostosowania dawki leku.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lipanthyl 267M 267 mg
Fenofibrat mikronizowany w dawce 267 mg (Lipanthyl 267M) jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością wątroby (w tym żółciową marskością i niewyjaśnionymi zaburzeniami funkcji wątroby), chorobą pęcherzyka żółciowego (kamica, stany zapalne), ciężką niewydolnością nerek (eGFR <30 ml/min/1,73 m²), przewlekłym i ostrym zapaleniem trzustki (z wyjątkiem ostrego zapalenia wywołanego ciężką hipertrójglicerydemią), nadwrażliwością na fenofibrat lub substancje pomocnicze oraz u pacjentów z reakcjami fototoksycznymi lub uczuleniem na światło po stosowaniu fibratów. Lek zawiera 135 mg laktozy jednowodnej na kapsułkę, co wyklucza jego stosowanie u osób z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
choroba pęcherzyka żółciowego, ciężka hipertrójglicerydemia, ciężka niewydolność nerek, działanie hipolipemizujące, fenofibrat mikronizowany, fibraty, kamica pęcherzyka żółciowego, laktoza jednowodna, litogenność żółci, metabolit fenofibratu, nadwrażliwość na fenofibrat, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, próby wątrobowe, przewlekłe zapalenie trzustki, reakcja fototoksyczna, reakcja fotouczulająca, uczulenie na światło, umiarkowana niewydolność nerek, współczynnik filtracji kłębuszkowej, zaburzenie funkcji hepatocytów, zaburzenie funkcji wątroby, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółciowa marskość wątroby - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Grofibrat S 160 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa fenofibratu, aktywnego metabolitu kwasu fenofibrynowego, wykazały toksyczne działanie na mięśnie szkieletowe typu I przy dawkach przekraczających 30 mg/kg, co stanowi około 17-krotność maksymalnej dawki zalecanej dla ludzi. Zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego pojawiały się jedynie przy dawce około 3-krotnie wyższej niż dawka maksymalna dla ludzi, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa kardiotoksycznego. W przewodzie pokarmowym psów odwracalne owrzodzenia i nadżerki występowały przy dawkach znacznie przekraczających 5-krotność dawki maksymalnej dla ludzi. Badania mutagenności fenofibratu były negatywne, potwierdzając brak potencjału mutagennego. Występowanie nowotworów wątroby u małych gryzoni było związane z proliferacją peroksysomów i nie ma znaczenia klinicznego dla ludzi. Fenofibrat nie wykazywał działania teratogennego u myszy, szczurów i królików, choć przy toksycznych dawkach dla matki obserwowano embriotoksyczność, przedłużenie ciąży oraz komplikacje porodowe.
badanie toksyczności, degeneracja mięśnia sercowego, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fenofibrat, hipospermia, kardiotoksyczność, kwas fenofibrynowy, metabolit fenofibratu, mutagenność, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, owrzodzenia przewodu pokarmowego, parametry czerwonokrwinkowe, proliferacja peroksysomów, teratogenność, toksyczność mięśni szkieletowych, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Lipanthyl NT 145 145 mg
Lipanthyl NT 145 zawiera 145 mg fenofibratu w postaci nanocząsteczek, co znacząco poprawia jego farmakokinetykę, zwłaszcza biodostępność i niezależność od przyjmowania pokarmu. Po podaniu doustnym maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 2-4 godziny, a stężenie osoczowe utrzymuje się stabilnie podczas długotrwałej terapii. Fenofibrat jest szybko hydrolizowany do aktywnego metabolitu – kwasu fenofibrynowego, który wiąże się z białkami osocza (>99%, głównie albuminami). Lek nie jest metabolizowany przez cytochrom P450, w tym CYP3A4, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Biodostępność i ekspozycja na lek (AUC, Cmax) nie zależą od obecności pokarmu, co potwierdzają badania kliniczne u zdrowych ochotników.
albuminy osocza, biodostępność, CYP3A4, cytochrom P450, dializoterapia, farmakokinetyka fenofibratu, hemodializa, hydroliza przez esterazy, klirens osoczowy, kwas fenofibrynowy, Lipanthyl, metabolit fenofibratu, metabolizm mikrosomalny, nanocząsteczki fenofibratu, niewydolność nerek, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pochodne glukuronidowe, stężenie w osoczu, Tmax, wchłanianie leku, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipanthyl 200M 200 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu, substancji czynnej Lipanthyl 200M, wykazały toksyczność mięśni szkieletowych (głównie włókien typu I), zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego, niedokrwistość oraz redukcję masy ciała u szczurów po 3-miesięcznym podawaniu kwasu fenofibrynowego. Toksyczność mięśni szkieletowych nie występowała przy dawkach do 30 mg/kg (około 17-krotnie wyższych niż maksymalna dawka u ludzi), a toksyczność mięśnia sercowego była nieobecna przy dawkach 3-krotnie wyższych niż dawka terapeutyczna. U psów stwierdzono odwracalne owrzodzenia przewodu pokarmowego przy dawkach 5-krotnie przekraczających dawkę zalecaną. Badania mutagenności były negatywne, a karcynogenność ograniczała się do nowotworów wątroby u małych gryzoni, związanych z proliferacją peroksysomów, co nie ma znaczenia klinicznego u ludzi.
badanie karcynogenności, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fenofibrat, hipospermia, kwas fenofibrynowy, metabolit fenofibratu, mutagenność fenofibratu, nadżerki przewodu pokarmowego, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, potencjał genotoksyczny, proliferacja peroksysomów, toksyczność matczyna, toksyczność mięśni szkieletowych, toksyczność mięśniowa, wakuolizacja jąder, włókna mięśniowe typu I, zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Grofibrat 200 200 mg
Lek Grofibrat 200 zawiera 200 mg mikronizowanego fenofibratu i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenofibrat lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (102,0 mg/kapsułkę). Bezwzględne przeciwwskazania obejmują niewydolność wątroby (w tym żółciową marskość), niewyjaśnione zaburzenia funkcji wątroby, chorobę pęcherzyka żółciowego, ciężką niewydolność nerek z eGFR <30 ml/min/1,73 m² oraz przeszłe reakcje fototoksyczne lub uczulenie na światło związane z fibratami lub ketoprofenem. Przewlekłe i ostre zapalenie trzustki również stanowi przeciwwskazanie, z wyjątkiem ostrego zapalenia trzustki wywołanego ciężką hipertrójglicerydemią, gdzie fenofibrat może być rozważany pod ścisłą kontrolą lekarską.
choroba pęcherzyka żółciowego, enzym wątrobowy, fenofibrat mikronizowany, fibrat, filtracja kłębuszkowa, fotouczulenie, Grofibrat, hipertrójglicerydemia, kamienie żółciowe, ketoprofen, laktoza jednowodna, lek przeciwzakrzepowy, marskość żółciowa wątroby, metabolit fenofibratu, metabolizm fenofibratu, nadwrażliwość na fenofibrat, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, parametr krzepnięcia, parametr nerkowy, pochodna kumaryny, reakcja fototoksyczna, substancja czynna, terapia fenofibratem, zaburzenie funkcji wątroby, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fenardin 267 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu wykazały toksyczność kwasu fenofibrynowego, aktywnego metabolitu leku, głównie na mięśnie szkieletowe typu I oraz mięsień sercowy, przy dawkach przekraczających odpowiednio 30 mg/kg (około 17-krotność maksymalnej dawki u ludzi) i 3-krotność dawki terapeutycznej. U psów obserwowano odwracalne zmiany w przewodzie pokarmowym przy dawkach około 5-krotnie wyższych niż maksymalne zalecane u ludzi, co wskazuje na odpowiedni margines bezpieczeństwa. Badania mutagenności były negatywne, a kancerogenność ograniczona do proliferacji peroksysomów w wątrobie małych gryzoni, co nie ma istotnego znaczenia klinicznego dla ludzi. Fenofibrat nie wykazywał działania teratogennego, choć przy wysokich dawkach obserwowano embriotoksyczność i wydłużenie okresu ciąży, związane z toksycznością dla matki.
badanie mutagenności, badanie toksyczności nieklinicznej, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, działanie toksyczne, fenofibrat, guz wątroby, hypospermia, kwas fenofibrynowy, metabolit fenofibratu, metabolizm tlenowy, mięsień sercowy, mięsień szkieletowy, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, owrzodzenie i nadżerka, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, proliferacja peroksysomów, przewód pokarmowy, tkanka mięśniowa, toksyczność organizmu, układ sercowo-naczyniowy, wakuolizacja jąder, włókno mięśniowe typu I, zmiana degeneracyjna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Lipanthyl Supra 160 160 mg
Przedkliniczne badania fenofibratu, substancji czynnej Lipanthyl Supra 160, wykazały toksyczność mięśni szkieletowych typu I u szczurów przy dawkach przekraczających 30 mg/kg (około 17-krotność maksymalnej dawki dla ludzi). Nie stwierdzono toksycznego wpływu na mięsień sercowy przy dawce do 3-krotności maksymalnej dawki ludzkiej. U gryzoni zaobserwowano niedokrwistość i spadek masy ciała, a u psów odwracalne owrzodzenia przewodu pokarmowego, jednak przy dawkach do 5-krotnie wyższych niż maksymalne zalecane dla ludzi. Badania mutagenności fenofibratu były negatywne, co wyklucza potencjał mutagenny. Występowanie nowotworów wątroby u myszy i szczurów wiązało się z proliferacją peroksysomów, zjawiskiem specyficznym dla tych gatunków, nieobserwowanym u ludzi, co wskazuje na brak istotnego ryzyka kancerogennego przy dawkach terapeutycznych.
dystocja, działanie embriotoksyczne, działanie teratogenne, fenofibrat, hipospermia, kwas fenofibrynowy, metabolit fenofibratu, metabolizm oksydacyjny, mutacja genetyczna, nadżerka przewodu pokarmowego, niedojrzałość jajników, niedokrwistość, nowotwór wątroby, potencjał mutagenny, proliferacja peroksysomów, przedłużony okres ciąży, toksyczność mięśniowa, wakuolizacja jąder, włókno mięśniowe typu I, zmiany degeneracyjne mięśnia sercowego