szczep oporny na antybiotyki

Szczep oporny na antybiotyki to rodzaj mikroorganizmów (bakterii, wirusów, grzybów lub pasożytów), które nabyły zdolność do przetrwania i namnażania się pomimo obecności antybiotyków lub innych środków przeciwdrobnoustrojowych. Zjawisko to stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, gdyż prowadzi do ograniczenia skutecznych opcji terapeutycznych w leczeniu zakażeń.

Mechanizmy oporności na antybiotyki obejmują: modyfikację miejsca docelowego działania antybiotyku, enzymatyczną degradację lub inaktywację leku, zmniejszenie przepuszczalności błony komórkowej, aktywne usuwanie antybiotyku z komórki (efflux) oraz tworzenie alternatywnych szlaków metabolicznych. Oporność może być naturalna (wrodzona) lub nabyta poprzez mutacje genetyczne czy horyzontalny transfer genów.

Najbardziej znane szczepy oporne na antybiotyki to MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycylinę), VRE (enterokoki oporne na wankomycynę), szczepy Mycobacterium tuberculosis MDR/XDR (wielolekooporne/ekstensywnie lekooporne), bakterie wytwarzające karbapenemazy (KPC, NDM-1) oraz bakterie ESBL-dodatnie. Ich rozprzestrzenianie się związane jest głównie z nieracjonalnym stosowaniem antybiotyków w medycynie i rolnictwie.

Zapobieganie rozwojowi i rozprzestrzenianiu się szczepów opornych wymaga kompleksowego podejścia obejmującego racjonalną antybiotykoterapię, skuteczną kontrolę zakażeń, programy nadzoru, rozwój nowych antybiotyków oraz zwiększanie świadomości społecznej. W praktyce klinicznej kluczowe znaczenie ma odpowiedni dobór antybiotyku w oparciu o wyniki antybiogramu oraz przestrzeganie zasad antybiotykoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl