Właściwości farmakodynamiczne
Betadine 100 mg/g

Właściwości farmakodynamiczne powidonu jodowanego

Powidon jodowany, substancja czynna leku Betadine (100 mg/g) maść, należy do grupy farmakoterapeutycznej: Środki antyseptyczne i dezynfekujące, oznaczonej kodem ATC: D08AG02. Powidon jodowany stanowi kompleks utworzony z syntetycznego polimeru (powidonu) i cząsteczkowego jodu w postaci I2, pełniąc funkcję magazynu, z którego w sposób nieprzerwany uwalniany jest jod.¹

Mechanizm działania

Należy podkreślić, że sam powidon nie wykazuje aktywności przeciwbakteryjnej, natomiast ułatwia kontakt jodu z błonami komórkowymi patogenów. Po kontakcie ze skórą lub błonami śluzowymi następuje dysocjacja jodu z kompleksu jodopowidonowego. Wolny jod wywiera szybkie działanie niszczące mikroorganizmy, podczas gdy forma związana z polimerem stanowi jego rezerwuar. Takie stopniowe uwalnianie aktywnej formy jodu zmniejsza niedogodności związane z obecnością wolnego jodu, jednocześnie zachowując wysoką skuteczność w zwalczaniu mikrobów.²

Na poziomie molekularnym, uwolniony jod szybko przenika przez błony komórkowe mikroorganizmów i atakuje kluczowe struktury wewnątrzkomórkowe, w tym:

• Białka
• Aminokwasy
• Nukleotydy
• Wolne kwasy tłuszczowe

Mechanizm biobójczy polega na reakcjach chemicznych z określonymi grupami funkcyjnymi cząsteczek w komórkach drobnoustrojów. Jod reaguje z grupami tiolowymi, sulfhydrylowymi i hydroksylowymi aminokwasów wchodzących w skład enzymów oraz białek strukturalnych mikroorganizmów, utleniając je i prowadząc do inaktywacji ich funkcji biologicznych.³

Spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego

Powidon jodowany charakteryzuje się szerokim spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, obejmującym:

• Bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne – szybkie działanie bakteriobójcze
• Grzyby – skuteczne działanie przeciwgrzybicze
• Wirusy – działanie wirusobójcze wobec wirusów otoczkowych i bezotoczkowych

Szczególnie istotną cechą kliniczną powidonu jodowanego jest brak rozwoju oporności drobnoustrojów na tę substancję. Podczas ponad 60-letniego okresu intensywnego stosowania w różnych placówkach ochrony zdrowia, w tym szpitalach, przychodniach oraz gabinetach stomatologicznych, nie zaobserwowano rozwoju mechanizmów oporności wśród mikroorganizmów. Co więcej, oporność drobnoustrojów na antybiotyki nie wpływa na ich wrażliwość na działanie powidonu jodowanego, co czyni go cennym środkiem w walce z zakażeniami wywołanymi przez szczepy oporne na antybiotyki.⁴

Stężenie substancji czynnej

W maści Betadine stężenie powidonu jodowanego wynosi 100 mg/g, co oznacza, że w opakowaniu zawierającym 20 g maści znajduje się 2 g powidonu jodowanego. Takie stężenie zapewnia optymalne działanie przeciwdrobnoustrojowe przy zachowaniu dobrej tolerancji miejscowej.⁵

Produkt ma postać brunatnej maści o charakterystycznym, specyficznym zapachu, co jest typowe dla preparatów zawierających jod.⁶