Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku

W ramach badań przedklinicznych powidonu jodowanego, substancji czynnej preparatu Betadine w postaci maści (100 mg/g), przeprowadzono szereg analiz oceniających bezpieczeństwo jego stosowania. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące toksyczności subchronicznej i przewlekłej, potencjału genotoksycznego oraz wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa.¹

Toksyczność subchroniczna i przewlekła

Przeprowadzone badania toksyczności subchronicznej i przewlekłej powidonu jodowanego wykazały, że efekty toksyczne pojawiają się wyłącznie po podaniu systemowym stosunkowo dużych dawek substancji. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, obserwowana toksyczność nie ma znaczenia praktycznego przy miejscowym stosowaniu produktu leczniczego w postaci maści zawierającej powidon jodowany w stężeniu 100 mg/g. Jest to spowodowane minimalną absorpcją ogólnoustrojową przy aplikacji miejscowej.²

Potencjał genotoksyczny

Ocena potencjału genotoksycznego powidonu jodowanego obejmowała liczne badania przeprowadzone zarówno w warunkach in vitro, jak i in vivo. Szereg testów in vitro wykazał, że powidon jodowany może wykazywać właściwości mutagenne. Jednakże wyniki innych badań, w tym pojedynczych testów in vivo, były negatywne, nie potwierdzając potencjału genotoksycznego substancji. Biorąc pod uwagę toksyczność jodopowidonu obserwowaną w układach testowych in vitro, całość zgromadzonych dowodów naukowych wskazuje, że substancja ta nie jest genotoksyczna.³

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono długofalowych badań na modelach zwierzęcych, które miałyby na celu ocenę potencjału rakotwórczego powidonu jodowanego.⁴

Toksyczny wpływ na reprodukcję i rozwój potomstwa

Przeprowadzone badania dotyczące toksycznego wpływu na reprodukcję wykonano na królikach, którym podawano kompleks jodopowidonowy o niskiej masie cząsteczkowej. Zaobserwowano następujące efekty zależne od dawki:⁵

• Przy dawkach 16-75 mg/kg/dobę – zmniejszenie przyrostu masy ciała u samic ciężarnych
• Obniżenie średniej masy płodu w porównaniu do grupy kontrolnej
• Zmniejszenie masy łożyska w porównaniu do zwierząt kontrolnych

Dodatkowo wykazano toksyczność dla płodu w badaniach, w których powidon jodowany podawano myszom do ujścia pochwy.⁶

Obserwacje te mają szczególne znaczenie kliniczne ze względu na fakt, że jod przenika przez barierę łożyskową, a płód wykazuje wysoką wrażliwość na farmakologiczne dawki tego pierwiastka. W związku z tym, stosowanie powidonu jodowanego u kobiet w ciąży powinno być poprzedzone szczegółową oceną korzyści i ryzyka przeprowadzoną przez lekarza prowadzącego.⁷