przetoka płynu mózgowo-rdzeniowego

Przetoka płynu mózgowo-rdzeniowego (CSF fistula) stanowi nieprawidłowe połączenie między przestrzenią podpajęczynówkową a jamą nosową, zatokami przynosowymi lub uchem środkowym, prowadzące do wycieku płynu mózgowo-rdzeniowego. Najczęstszą lokalizacją przetoki jest strop jamy nosowej i zatoki klinowej, gdzie kość podstawy czaszki jest najcieńsza.

Etiologia przetok obejmuje urazy (w tym jatrogenne po zabiegach neurochirurgicznych lub laryngologicznych), wady wrodzone, nadciśnienie śródczaszkowe lub nowotwory naciekające podstawę czaszki. Charakterystycznym objawem jest wodnisty wyciek z nosa (rhinorrhea) lub ucha (otorrhea), nasilający się przy pochyleniu głowy. Obecność glukozy w wycieku potwierdza, że jest to płyn mózgowo-rdzeniowy.

Diagnostyka przetoki płynu mózgowo-rdzeniowego obejmuje badania obrazowe (TK z wysoką rozdzielczością, MRI z sekwencjami cienkimi), a także badania biochemiczne wycieku (test na β-2-transferrynę). Niebezpiecznym powikłaniem nieleczonej przetoki jest zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, które może wystąpić nawet po kilku latach od powstania przetoki.

Leczenie zależy od etiologii, wielkości i lokalizacji przetoki. W przypadku małych przetok pourazowych stosuje się początkowo leczenie zachowawcze (uniesienie głowy, unikanie wysiłku, drenaż lędźwiowy). Przetoki utrzymujące się powyżej 7-14 dni wymagają zwykle interwencji chirurgicznej – najczęściej stosuje się endoskopowe zamknięcie przetoki z wykorzystaniem płatów śluzówkowo-okostnowych, kleju tkankowego lub materiałów syntetycznych.

Powiązane wpisy

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl