zakrzepica żylna krezkowa
Zakrzepica żylna krezkowa to stan chorobowy charakteryzujący się powstaniem zakrzepu w żyłach krezkowych, które odpowiadają za odpływ krwi z jelit. Jest to rzadka, ale potencjalnie zagrażająca życiu patologia naczyniowa przewodu pokarmowego, stanowiąca około 5-15% wszystkich przypadków niedokrwienia krezki.
Etiologia schorzenia jest złożona i obejmuje stany nadkrzepliwości (trombofilie wrodzone i nabyte), choroby zapalne jelit, nowotwory, zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej, urazy, infekcje oraz stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Klinicznie manifestuje się niespecyficznym bólem brzucha, nudnościami, wymiotami oraz wzdęciami, co często prowadzi do opóźnienia w diagnostyce.
Złotym standardem diagnostycznym jest angiografia tomografii komputerowej, która umożliwia wizualizację ubytków wypełnienia w żyłach krezkowych. Leczenie obejmuje antykoagulację heparyną, a następnie doustnymi antykoagulantami. W przypadkach powikłanych martwicą jelit konieczna jest interwencja chirurgiczna. Wczesne rozpoznanie i leczenie są kluczowe dla redukcji śmiertelności, która w nieleczonych przypadkach może sięgać 20-50%.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwienie jelit – Epidemiologia
Niedokrwienie jelit to rzadka, ale klinicznie istotna jednostka chorobowa o wysokiej śmiertelności, szczególnie w postaci ostrego niedokrwienia krezkowego (AMI), którego roczna zapadalność wynosi około 8,7 przypadków na 100 000 mieszkańców. AMI dotyczy głównie osób powyżej 60. roku życia, częściej kobiet, i charakteryzuje się śmiertelnością sięgającą 50-80%, która może zostać zredukowana do 14% przy wczesnym wdrożeniu leczenia (do 12 godzin od początku objawów). Etiologia AMI obejmuje zatory tętnicze (40-50%), zakrzepicę tętniczą (25-30%), nieokluzyjne niedokrwienie krezkowe (NOMI, 20-30%) oraz zakrzepicę żylną (5-15%). Niedokrwienie okrężnicy (ischemic colitis) stanowi 60-70% przypadków niedokrwienia jelit, z zapadalnością wzrastającą z 6,1 do 22,9 na 100 000 osobolat w ostatnich dekadach, i charakteryzuje się śmiertelnością 4-12%. Przewlekłe niedokrwienie krezkowe (CMI) jest rzadsze, ale jego częstość może wynosić 9,2 przypadków na 100 000 mieszkańców, z 5-letnią śmiertelnością bliską 100% bez leczenia. Główne czynniki ryzyka to miażdżyca naczyń, choroby sercowo-naczyniowe (migotanie przedsionków, niewydolność serca, choroba wieńcowa), stany nadkrzepliwości oraz choroby zapalne jelit. Diagnostyka opiera się na tomografii komputerowej z kontrastem oraz angiografii TK, jednak brak jest specyficznych biomarkerów, co utrudnia wczesne rozpoznanie i wpływa na wysoką śmiertelność.
angiografia TK, ból brzucha, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tętnic obwodowych, choroba tętnic szyjnych, choroba wieńcowa, dławica jelitowa, kolonoskopia, krwawienie z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, miażdżyca naczyń, migotanie przedsionków, niedokrwienie jelit, niedokrwienie krezkowe, niedokrwienie okrężnicy, niedokrwienie prawej części okrężnicy, nieokluzyjne niedokrwienie krezkowe, niewydolność serca, ostre niedokrwienie krezkowe, ostry ból brzucha, ostry brzuch, przewlekłe niedokrwienie krezkowe, skurcz naczyń, stan nadkrzepliwości, tomografia komputerowa, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna krezkowa, zapalenie wyrostka robaczkowego, zator tętniczy - Leksykon chorób i schorzeń
Niedokrwienie jelit – Etiologia i przyczyny
Niedokrwienie jelitowe to stan kliniczny charakteryzujący się ograniczeniem lub całkowitym zatrzymaniem przepływu krwi przez naczynia zaopatrujące jelita, co prowadzi do uszkodzenia tkanki jelitowej, a w skrajnych przypadkach do martwicy i perforacji. Redukcja przepływu krwi o co najmniej 75% utrzymująca się ponad 12 godzin jest krytyczna dla rozwoju niedokrwienia. Etiologia obejmuje zator tętniczy (40-50% przypadków ostrego niedokrwienia krezkowego, najczęściej tętnicy krezkowej górnej), zakrzepicę tętniczą (15-25%), niezatykające niedokrwienie krezkowe (NOMI, 20-30%) oraz zakrzepicę żylną krezkową (5-15%). Migotanie przedsionków jest głównym czynnikiem ryzyka zatorów tętniczych, odpowiadając za około 50% zatorów tętnicy krezkowej. Przewlekłe niedokrwienie krezkowe w 95% przypadków wynika z miażdżycy naczyń, a czynniki ryzyka obejmują wiek powyżej 50 lat, palenie tytoniu, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze i hiperlipidemię. NOMI występuje u pacjentów w stanie krytycznym z niskim rzutu serca lub stosujących leki wazokonstrykcyjne, natomiast zakrzepica żylna krezkowa wiąże się z zaburzeniami krzepnięcia, nowotworami i marskością wątroby.
blaszka miażdżycowa, choroba naczyń obwodowych, choroba wieńcowa, choroba zapalna, czerwienica prawdziwa, dysplazja włóknisto-mięśniowa, guzkowe zapalenie tętnic, hipercholesterolemia, kardiomiopatia, martwica jelit, miażdżyca naczyń, migotanie przedsionków, mutacja czynnika V Leiden, nadkrzepliwość, niedokrwienie jelit, niedokrwienie jelitowe, niedokrwienie okrężnicy, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedomykalność zastawki aortalnej, ostre niedokrwienie krezkowe, perforacja jelit, przepływ krwi, przepuklina, przewlekłe niedokrwienie krezkowe, rozwarstwienie aorty, skręt jelit, skrzeplina przyścienna, stan nadkrzepliwości, tętniak aorty, toczeń, triada Virchowa, trombocytoza, uszkodzenie śródbłonka, wada zastawkowa serca, zakrzepica tętnicza, zakrzepica żylna krezkowa, zapalenie naczyń, zapalenie tętnic, zapalenie tętnic Takayasu, zapalenie wsierdzia, zator septyczny, zator tętnicy krezkowej, zator tętniczy, zawał mięśnia sercowego, zespół przedziału brzusznego, zwężenie tętnicy - Leksykon chorób i schorzeń
Zakrzepica jelitowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zakrzepica jelitowa, czyli niedokrwienie krezkowe, to stan krytyczny charakteryzujący się niedostatecznym przepływem krwi do jelit, prowadzącym do niedotlenienia, uszkodzenia tkanek, a w ciężkich przypadkach do martwicy i perforacji. Ostre niedokrwienie krezkowe, z śmiertelnością sięgającą 30-80%, dzieli się na okluzyjne (zator tętniczy, zakrzep tętniczy, zakrzepica żylna krezkowa) oraz nieokluzyjne (NOMI). Przewlekłe niedokrwienie najczęściej wynika z miażdżycy tętnic krezkowych. Kluczowe jest szybkie rozpoznanie i wdrożenie leczenia obejmującego resuscytację płynową krystaloidami, suplementację tlenu, antykoagulację (heparyna), korekcję zaburzeń elektrolitowych oraz przygotowanie do badań obrazowych, zwłaszcza angio-CT, które umożliwia potwierdzenie diagnozy i ocenę zakresu niedokrwienia. Pielęgniarki odgrywają istotną rolę w monitorowaniu parametrów życiowych, ocenie bólu brzucha, obserwacji stolca i wymiotów, a także w przygotowaniu pacjenta do interwencji chirurgicznych lub endowaskularnych.
angiografia CT, angioplastyka balonowa, blaszka miażdżycowa, heparyna drobnocząsteczkowa, implantacja stentu, laparoskopia, laparotomia, leczenie endowaskularne, martwica tkanek, miażdżyca tętnic krezkowych, niedokrwienie krezkowe, niedokrwienie nieokluzyjne, obrzęk jelit, oddział intensywnej terapii, papaweryna, perforacja jelita, smolisty stolec, stomia, trombektomia mechaniczna, tromboliza, zakrzep tętniczy, zakrzepica żylna krezkowa, zapalenie otrzewnej, zator tętniczy, zespół krótkiego jelita, zwężenie okrężnicy, żywienie pozajelitowe - Leksykon chorób i schorzeń
Zakrzepica jelitowa – Leczenie
Ostra zakrzepica jelitowa (ostre niedokrwienie krezki) stanowi stan nagłego zagrożenia życia, gdzie czas od wystąpienia objawów do wdrożenia leczenia jest kluczowy dla przeżywalności – śmiertelność wynosi 0-10% przy natychmiastowym leczeniu, 50-60% przy opóźnieniu 6-12 godzin i 80-100% po 24 godzinach. Postępowanie obejmuje agresywną resuscytację płynową, wyrównanie zaburzeń elektrolitowych, dekompresję żołądka, szerokospektralną antybiotykoterapię oraz antykoagulację heparyną niefrakcjonowaną (bolus 100 j/kg, następnie wlew ciągły). Wskazana jest natychmiastowa laparotomia u pacjentów z objawami otrzewnowymi lub podejrzeniem martwicy jelita, z celem przywrócenia przepływu krwi, resekcji martwiczych fragmentów i zachowania żywotnych odcinków jelita. Alternatywnie, u stabilnych hemodynamicznie pacjentów bez objawów otrzewnowych, stosuje się techniki wewnątrznaczyniowe, takie jak angioplastyka balonowa, trombektomia aspiracyjna czy tromboliza farmakologiczna, które wiążą się z niższą śmiertelnością i krótszym czasem hospitalizacji, choć nie pozwalają na bezpośrednią ocenę jelita.
angioplastyka balonowa, antybiotykoterapia szerokospektralna, antykoagulant, doustny antykoagulant, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, laparotomia, lek trombolityczny, lek wazodylatacyjny, niedokrwienie jelita, niedokrwienie krezki, papaweryna, pomost naczyniowy, radiologia interwencyjna, reimplantacja tętnicy, resuscytacja płynowa, stent naczyniowy, streptokinaza, tkankowy aktywator plazminogenu, trombektomia aspiracyjna, warfaryna, zakrzepica jelitowa, zakrzepica żylna krezkowa, żywienie pozajelitowe