Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Duloksetyna, składnik aktywny leku Dutilox, podlega licznym istotnym interakcjom z innymi lekami, co jest związane z jej metabolizmem oraz mechanizmem działania. Należy zachować szczególną uwagę przy łączeniu tego leku z innymi substancjami, aby uniknąć potencjalnych powikłań terapeutycznych.¹

Inhibitory monoaminooksydazy (IMAO)

Ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie duloksetyny z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami monoaminooksydazy. Należy zachować okres przynajmniej 14 dni po przerwaniu leczenia IMAO przed rozpoczęciem terapii produktem Dutilox. Z kolei po zakończeniu leczenia duloksetyną powinno upłynąć minimum 5 dni przed włączeniem leczenia IMAO, ze względu na okres półtrwania duloksetyny.²

Nie zaleca się również jednoczesnego stosowania produktu Dutilox z selektywnymi, odwracalnymi IMAO, takimi jak moklobemid. Szczególną uwagę należy zwrócić na antybiotyk linezolid, który jest odwracalnym, nieselektywnym IMAO i nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych duloksetyną.³

Inhibitory enzymu CYP1A2

Duloksetyna metabolizowana jest przez CYP1A2, dlatego jednoczesne stosowanie duloksetyny i silnych inhibitorów tego enzymu może prowadzić do istotnego zwiększenia stężenia duloksetyny w osoczu. Przykładem takiej interakcji jest fluwoksamina (podawana w dawce 100 mg raz na dobę), która zmniejsza klirens osoczowy duloksetyny o około 77% i zwiększa pole pod krzywą AUC0-t sześciokrotnie. Z tego powodu nie należy podawać produktu Dutilox równocześnie z silnymi inhibitorami CYP1A2, takimi jak fluwoksamina.⁴

Leki działające na ośrodkowy układ nerwowy (OUN)

Zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Dutilox z innymi lekami lub substancjami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy. Dotyczy to szczególnie alkoholu i leków uspokajających, takich jak:

• Benzodiazepiny – leki o działaniu przeciwlękowym i nasennym ⁵
• Opioidowe leki przeciwbólowe – mogą nasilać działanie ośrodkowe ⁶
• Leki przeciwpsychotyczne – mogą potęgować efekty sedatywne ⁷
• Fenobarbital – może nasilać depresję OUN ⁸
• Leki przeciwhistaminowe o działaniu uspokajającym – mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych ⁹

Substancje działające na receptory serotoninergiczne

W rzadkich przypadkach zgłaszano zespół serotoninowy u pacjentów stosujących jednocześnie selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) lub noradrenaliny (SNRI) i inne leki działające na receptory serotoninergiczne. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania produktu Dutilox z lekami takimi jak:¹⁰

• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI) – np. fluoksetyna, sertralina, które mogą nasilać działanie serotoninergiczne¹¹
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne – np. klomipramina i amitryptylina, które mogą podwyższać stężenie serotoniny¹²
• IMAO – w tym moklobemid i linezolid, które hamują metabolizm serotoniny¹³
• Preparaty ziołowe zawierające dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum), które mogą zwiększać ryzyko działań niepożądanych¹⁴
• Tryptany – stosowane w leczeniu migreny¹⁵
• Buprenorfina, tramadol, petydyna – opioidy wpływające na układ serotoninergiczny¹⁶
• Tryptofan – prekursor serotoniny, może zwiększać jej stężenie¹⁷

Wpływ duloksetyny na inne produkty lecznicze

Leki metabolizowane przez CYP1A2

Badania wykazały, że duloksetyna (stosowana w dawce 60 mg dwa razy na dobę) nie wpływa istotnie na farmakokinetykę teofiliny, będącej substratem enzymu CYP1A2.¹⁸

Leki metabolizowane przez CYP2D6

Duloksetyna jest umiarkowanym inhibitorem CYP2D6. Badania wykazały, że po podaniu duloksetyny w dawce 60 mg dwa razy na dobę i pojedynczej dawki dezypraminy (substratu CYP2D6), pole pod krzywą AUC dezypraminy zwiększyło się trzykrotnie. Jednoczesne podawanie duloksetyny (40 mg dwa razy na dobę) zwiększa również pole pod krzywą AUC tolterodyny (podawanej w dawce 2 mg dwa razy na dobę) w stanie równowagi o 71%, nie wpływając na farmakokinetykę jej aktywnego metabolitu 5-hydroksylowego.¹⁹

Należy zachować ostrożność w przypadku jednoczesnego podawania produktu Dutilox z produktami leczniczymi metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, szczególnie gdy mają one wąski indeks terapeutyczny. Do takich leków należą:²⁰

• Rysperydon – lek przeciwpsychotyczny, którego stężenie może być zwiększone
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (nortryptylina, amitryptylina, imipramina) – ryzyko nasilenia działań niepożądanych
• Flekainid – lek antyarytmiczny o wąskim indeksie terapeutycznym
• Propafenon – lek antyarytmiczny wymagający monitorowania stężenia
• Metoprolol – beta-bloker, którego działanie może być nasilone przez duloksetynę

Doustne środki antykoncepcyjne i leki steroidowe

Badania in vitro wskazują, że duloksetyna nie pobudza katalitycznej aktywności enzymu CYP3A, co sugeruje brak istotnych interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi i innymi lekami steroidowymi metabolizowanymi przez ten układ enzymatyczny.²¹

Leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe

Należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu duloksetyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych lub przeciwpłytkowych, ze względu na zwiększone ryzyko krwawienia wynikające z interakcji farmakodynamicznej. Odnotowano przypadki zwiększenia wartości współczynnika INR (International Normalized Ratio) podczas równoczesnego stosowania duloksetyny i warfaryny. Jednak w kontrolowanych warunkach klinicznych u zdrowych ochotników, jednoczesne podawanie duloksetyny i warfaryny nie powodowało klinicznie istotnej zmiany współczynnika INR w stosunku do wartości początkowej ani zmian w farmakokinetyce R- lub S-warfaryny.²²

Wpływ innych produktów leczniczych na duloksetynę

Leki zobojętniające sok żołądkowy i antagoniści receptora H2

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie duloksetyny z substancjami zobojętniającymi zawierającymi glin i/lub magnez, a także duloksetyny z famotydyną (antagonistą receptora H2), nie wpływa istotnie na szybkość ani na stopień wchłaniania duloksetyny po doustnym podaniu dawki 40 mg.²³

Substancje zwiększające aktywność CYP1A2

Analizy farmakokinetyczne wykazały, że u osób palących tytoń stężenie duloksetyny w osoczu jest prawie o 50% mniejsze niż u osób niepalących. Jest to związane z indukcją enzymu CYP1A2 przez składniki dymu tytoniowego.²⁴

Interakcje duloksetyny z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii duloksetyną wymaga szczególnej ostrożności. Alkohol jest substancją działającą depresyjnie na ośrodkowy układ nerwowy i może nasilać działanie duloksetyny na OUN, prowadząc do pogłębionej sedacji, zaburzeń koordynacji psychoruchowej i wydłużonego czasu reakcji.²⁵

Spożywanie alkoholu podczas leczenia duloksetyną może powodować następujące konsekwencje:

• Zwiększone ryzyko nasilenia działań niepożądanych ze strony OUN – senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji
• Wzrost ryzyka upadków i wypadków, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku
• Potencjalne pogorszenie funkcji wątroby u pacjentów ze współistniejącymi chorobami tego narządu
• Możliwe nasilenie objawów depresji
• Zaburzenia funkcji poznawczych i podejmowania decyzji

Z powyższych powodów zaleca się całkowitą abstynencję od alkoholu podczas terapii preparatem Dutilox, szczególnie na początku leczenia oraz przy każdej zmianie dawkowania.

Tabela interakcji produktu Dutilox z innymi lekami