Działania niepożądane leku Dutilox

Duloksetyna, substancja czynna leku Dutilox dostępnego w dawkach 30 mg i 60 mg w postaci kapsułek dojelitowych twardych, wywołuje szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Znajomość tych działań jest kluczowa dla bezpiecznego prowadzenia terapii i minimalizacji ryzyka powikłań u pacjentów.¹

Ogólny profil bezpieczeństwa

W ogólnym profilu bezpieczeństwa duloksetyny najczęściej zgłaszanymi objawami niepożądanymi są: nudności, ból głowy, suchość w jamie ustnej, senność i zawroty głowy. Większość z tych objawów charakteryzuje się łagodnym lub umiarkowanym nasileniem, pojawiają się zwykle krótko po rozpoczęciu terapii i zazwyczaj ustępują w miarę kontynuowania leczenia.²

Szczegółowe działania niepożądane

Działania niepożądane duloksetyny dotyczą wielu układów i narządów, a ich nasilenie i częstość występowania mogą być różne. Poniżej przedstawiono szczegółowe omówienie najważniejszych kategorii działań niepożądanych.³

Zaburzenia układu nerwowego

Wśród działań niepożądanych dotyczących układu nerwowego bardzo często występuje ból głowy, senność i zawroty głowy. Często obserwuje się również letarg, drżenie, parestezje oraz drgawki miokloniczne mięśni. Do niezbyt często występujących należą: akatyzja, nerwowość, zaburzenia uwagi, zaburzenia smaku, dyskineza oraz zespół niespokojnych nóg. Rzadkimi, ale poważnymi działaniami niepożądanymi są zespół serotoninowy, drgawki oraz niepokój psychoruchowy. Warto zwrócić szczególną uwagę na objawy pozapiramidowe, których częstość występowania jest nieznana.⁴

Zaburzenia żołądka i jelit

W zakresie układu pokarmowego bardzo często występują nudności i suchość w jamie ustnej. Często raportowane są zaparcia, biegunka, ból brzucha, wymioty, niestrawność oraz wzdęcia. Do niezbyt często zgłaszanych należą: krwotok z przewodu pokarmowego, zapalenie żołądka i jelit, odbijanie się ze zwracaniem treści żołądkowej lub gazu, zapalenie błony śluzowej żołądka, zaburzenia połykania oraz zapalenie błony śluzowej jamy ustnej. Rzadziej występuje obecność świeżej krwi w kale i nieprzyjemny oddech. Z częstością nieznaną może wystąpić mikroskopowe zapalenie jelita grubego.⁵

Zaburzenia psychiczne

Częstymi zaburzeniami psychicznymi związanymi z przyjmowaniem duloksetyny są: bezsenność, pobudzenie, zmniejszenie libido, lęk, zaburzenia orgazmu oraz niezwykłe sny. Niezbyt często występują: myśli samobójcze, zaburzenia snu, bruksizm, dezorientacja i apatia. Do rzadkich, ale poważnych działań niepożądanych należą: zachowania samobójcze, mania, omamy oraz agresja i gniew.⁶

Zaburzenia układu krążenia

W obszarze układu sercowo-naczyniowego często zgłaszane jest zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi i zaczerwienienie twarzy. Do niezbyt często występujących działań niepożądanych należą: omdlenie, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne oraz uczucie zimna w kończynach. Rzadko może wystąpić przełom nadciśnieniowy. Z częstością nieznaną raportowana jest kardiomiopatia stresowa (zespół Takotsubo).⁷

Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych

Niezbyt często u pacjentów przyjmujących duloksetynę występuje zapalenie wątroby oraz zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza alkaliczna). Rzadziej może dojść do ostrego uszkodzenia wątroby. Z częstością nieznaną raportowane są: niewydolność wątroby i żółtaczka. Zaburzenia te wymagają szczególnej uwagi ze względu na ich potencjalną ciężkość.⁸

Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej

Często występuje zwiększona potliwość, wysypka i nocne pocenie. Niezbyt często pojawiają się pokrzywka, kontaktowe zapalenie skóry, zimne poty oraz zwiększona wrażliwość na światło. Rzadko obserwuje się zwiększoną tendencję do powstawania siniaków. Bardzo rzadkimi, ale ciężkimi powikłaniami skórnymi są: zespół Stevensa-Johnsona, obrzęk naczynioruchowy oraz zapalenie naczyń skóry.⁹

Inne istotne działania niepożądane

W kategorii zaburzeń endokrynologicznych niezbyt często występuje hiperglikemia (głównie u pacjentów chorych na cukrzycę), a rzadko niedoczynność tarczycy. Do niezbyt często występujących zaburzeń metabolicznych należą odwodnienie i hiponatremia. Ponadto mogą wystąpić zaburzenia seksualne, takie jak zaburzenia erekcji, zaburzenia ejakulacji, opóźniona ejakulacja oraz inne dysfunkcje seksualne.¹⁰

Objawy odstawienne

Przerwanie stosowania duloksetyny, szczególnie nagłe, często powoduje wystąpienie objawów odstawiennych. Do najczęściej zgłaszanych należą: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezja lub wrażenie porażenia prądem, szczególnie w obrębie głowy), zaburzenia snu (w tym bezsenność i nasilone marzenia senne), zmęczenie, senność, pobudzenie lub lęk, nudności i/lub wymioty, drżenie, bóle głowy, bóle mięśni, drażliwość, biegunka, nadmierna potliwość i zawroty głowy spowodowane zaburzeniami błędnika. Objawy te są zazwyczaj łagodne lub umiarkowane i przemijające, jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas.¹¹

Wpływ na parametry laboratoryjne

W badaniach klinicznych u pacjentów z bólem w neuropatii cukrzycowej duloksetyna powodowała niewielkie, ale istotne statystycznie zwiększenie stężenia glukozy we krwi na czczo. W dłuższym okresie stosowania (do 52 tygodni) obserwowano zwiększenie poziomu HbA1c (średnio o 0,3% więcej niż w grupach leczonych standardowo), a także niewielkie zwiększenie stężenia glukozy na czczo oraz cholesterolu całkowitego. Duloksetyna nie wpływała natomiast na skorygowany odstęp QT ani na inne parametry EKG (QT, PR, QRS i QTcB).¹²

Działania niepożądane u dzieci i młodzieży

Profil działań niepożądanych duloksetyny u dzieci i młodzieży jest generalnie podobny do obserwowanego u dorosłych. Warto jednak zwrócić uwagę na specyficzne dla tej grupy wiekowej działania dotyczące wzrostu i masy ciała. U dzieci i młodzieży leczonych duloksetyną obserwowano zmniejszenie masy ciała średnio o 0,1 kg po 10 tygodniach (w porównaniu do zwiększenia o średnio 0,9 kg w grupie placebo). Po dłuższym okresie leczenia (4-6 miesięcy) pacjenci zazwyczaj powracali do przewidywanej masy ciała. Ponadto, w badaniach trwających do 9 miesięcy, u dzieci i młodzieży leczonych duloksetyną obserwowano mniejszy o 1% całkowity średni wzrost na siatce centylowej, przy czym efekt ten był bardziej widoczny u młodszych dzieci (mniejszy o 2% u dzieci w wieku 7-11 lat, a większy o 0,3% u młodzieży w wieku 12-17 lat).¹³

Zestawienie działań niepożądanych

Postępowanie w przypadku działań niepożądanych

W przypadku wystąpienia działań niepożądanych należy rozważyć modyfikację dawki lub przerwanie leczenia, szczególnie gdy działania są ciężkie lub utrzymują się przez dłuższy czas. Ważne jest, aby w przypadku konieczności odstawienia leku robić to stopniowo, poprzez zmniejszanie dawki, aby uniknąć objawów odstawiennych.¹⁴

Należy monitorować pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, szczególnie w początkowym okresie leczenia lub po zmianie dawki. Szczególnej uwagi wymagają również pacjenci z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca, ze względu na możliwy wpływ leku na parametry gospodarki węglowodanowej.¹⁵

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania leku. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.¹⁶