Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, jako substancja aktywna o właściwościach przeciwhistaminowych, może wchodzić w liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć różne nasilenie i konsekwencje kliniczne, od przeciwwskazanych połączeń stanowiących zagrożenie życia do takich, które wymagają jedynie monitorowania pacjenta. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla bezpiecznego stosowania leku Hydroxyzinum Espefa¹.

Połączenia przeciwwskazane

Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami wydłużającymi odstęp QT i/lub wywołującymi zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Połączenia takie są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na znacząco zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca².

Do grupy leków przeciwwskazanych do jednoczesnego stosowania z hydroksyzyną należą:

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)³
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)⁴
• Niektóre leki przeciwhistaminowe⁵
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)⁶
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)⁷
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina)⁸
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)⁹
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)¹⁰
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)¹¹
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)¹²
• Metadon¹³

Przeciwwskazane jest również jednoczesne podawanie hydroksyzyny z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Należy bezwzględnie unikać takiego połączenia ze względu na ryzyko niebezpiecznych interakcji¹⁴.

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

Podczas stosowania hydroksyzyny należy zachować szczególną ostrożność przy jednoczesnym podawaniu leków mogących wywoływać bradykardię i hipokaliemię, gdyż mogą one potęgować niekorzystne efekty kardiologiczne¹⁵.

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Stosowanie silnych inhibitorów tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi, co wymaga ścisłego monitorowania pacjenta i potencjalnego dostosowania dawkowania¹⁶.

Podczas jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z lekami o działaniu depresyjnym na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) lub lekami o działaniu przeciwcholinergicznym należy liczyć się z możliwością nasilenia działania tych leków. W takich przypadkach konieczne jest indywidualne dostosowanie dawek¹⁷.

Wykazano, że cymetydyna w dawce 600 mg podawanej dwa razy na dobę zwiększa stężenie hydroksyzyny w surowicy o 36% oraz zmniejsza stężenie jej metabolitu (cetyryzyny) o 20%, co może mieć znaczenie kliniczne¹⁸.

Interakcje antagonistyczne

Hydroksyzyna wykazuje działanie antagonistyczne w stosunku do:

• Betahistyny – może osłabiać jej działanie terapeutyczne¹⁹
• Inhibitorów cholinoesterazy – może zmniejszać ich skuteczność²⁰
• Adrenaliny – osłabia jej działanie zwiększające ciśnienie krwi²¹

W badaniach na szczurach zaobserwowano, że hydroksyzyna może osłabiać działanie przeciwdrgawkowe fenytoiny, co może mieć znaczenie kliniczne u pacjentów z padaczką²².

Interakcje związane z metabolizmem leków

Hydroksyzyna jest inhibitorem cytochromu P450 2D6 i może w dużych dawkach powodować interakcje z substratami tego enzymu. Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami, które są metabolizowane przez CYP2D6²³.

Hydroksyzyna hamuje również izoenzymy cytochromu P450 2C9/C10, 2C19 i 3A4, jednak dopiero w stężeniach znacznie przewyższających maksymalne stężenia osiągane w osoczu. Dlatego ryzyko klinicznie istotnych interakcji na poziomie tych izoenzymów jest niewielkie²⁴.

Metabolit hydroksyzyny – cetyryzyna w stężeniu 100 µM nie wykazuje działania hamującego na cytochrom P450 (1A2, 2A6, 2C9/C10, 2C19, 2D6, 2E1 i 3A4) oraz izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy. To sugeruje, że hydroksyzyna prawdopodobnie nie zaburza metabolizmu leków będących inhibitorami tych enzymów²⁵.

Hydroksyzyna również nie wykazuje działania hamującego na izoenzymy UDP-glukuronylotransferazy 1A1 i 1A6 w ludzkich mikrosomach wątrobowych²⁶.

Interakcje z alkoholem

Jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii hydroksyzyną jest szczególnie niebezpieczne i powinno być bezwzględnie unikane. Alkohol nasila działanie hydroksyzyny, co może prowadzić do znacznego zwiększenia efektu sedatywnego i innych działań niepożądanych²⁷.

Konsekwencje interakcji hydroksyzyny z alkoholem mogą obejmować:

• Nasilone działanie uspokajające i sedatywne
• Zwiększona sedacja i senność
• Znaczne zaburzenia koordynacji psychoruchowej
• Pogorszenie funkcji poznawczych
• Zwiększone ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych
• Potencjalne zwiększenie ryzyka depresji oddechowej

Ze względu na metabolizm hydroksyzyny przez dehydrogenazę alkoholową, alkohol może konkurować o ten sam szlak metaboliczny, potencjalnie prowadząc do zwiększenia stężenia leku w osoczu²⁸.

Tabela interakcji