Leki w grupie
„leki premedykacyjne”

Leki premedykacyjne to grupa środków farmakologicznych stosowanych przed procedurami medycznymi, głównie przed zabiegami operacyjnymi czy diagnostycznymi. Ich głównym celem jest zmniejszenie niepokoju pacjenta, zapewnienie sedacji, amnezji, analgezji oraz zmniejszenie wydzielania śliny i hamowanie odruchów z nerwu błędnego.

Do najważniejszych grup leków premedykacyjnych należą: benzodiazepiny (midazolam, diazepam), opioidy (fentanyl, morfina), leki antycholinergiczne (atropina, skopolamina), antagoniści receptorów H2 (ranitydyna, famotydyna) oraz leki przeciwwymiotne (ondansetron, metoklopramid).

Benzodiazepiny, takie jak midazolam (Dormicum, Midanium) czy diazepam (Relanium), są jednymi z najczęściej stosowanych leków premedykacyjnych. Działają anksjolitycznie, sedatywnie i amnestycznie, zmniejszając lęk i zapewniając amnezję następczą. Opioidy, w tym fentanyl (Fentanyl WZF) czy morfina (Morphini Sulfas WZF), stosowane są w celu zapewnienia analgezji przedoperacyjnej.

Leki antycholinergiczne, jak atropina (Atropinum Sulfuricum WZF) czy skopolamina, zmniejszają wydzielanie śliny i wydzielinę drzewa oskrzelowego, hamują również odruchy z nerwu błędnego. Antagoniści receptorów H2, takie jak ranitydyna (Ranigast) czy famotydyna (Famotydyna Ranigast), oraz inhibitory pompy protonowej, jak omeprazol (Helicid, Polprazol), stosowane są w celu zmniejszenia kwaśności soku żołądkowego.

Największą zaletą stosowania leków premedykacyjnych jest poprawa komfortu pacjenta przed procedurą medyczną, zmniejszenie lęku i bólu, a także ułatwienie wprowadzenia do znieczulenia. Premedykacja może również zmniejszyć ryzyko powikłań związanych z procedurą, takich jak aspiracja treści żołądkowej czy reakcje z nerwu błędnego.

Należy jednak pamiętać o potencjalnych niebezpieczeństwach związanych z premedykacją. Mogą wystąpić działania niepożądane, takie jak depresja oddechowa (szczególnie przy opioidach), nadmierna sedacja, hipotensja, bradykardia czy reakcje alergiczne. U osób starszych lub z chorobami współistniejącymi ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone, co wymaga dostosowania dawek leków premedykacyjnych.

W zależności od celu premedykacji, możemy wyróżnić podgrupy leków: sedatywne i anksjolityczne (benzodiazepiny, barbiturany), przeciwbólowe (opioidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne), przeciwwymiotne (ondansetron, metoklopramid), zmniejszające wydzielanie śliny (atropina, skopolamina) oraz zmniejszające kwaśność soku żołądkowego (antagoniści H2, inhibitory pompy protonowej).

Lista leków w tej grupie

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl