Właściwości farmakokinetyczne
Hydroxyzinum Espefa 25 mg

Właściwości farmakokinetyczne hydroksyzyny

Poniżej przedstawiono szczegółowe właściwości farmakokinetyczne chlorowodorku hydroksyzyny, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Hydroxyzinum Espefa, w dawce 25 mg w postaci tabletek powlekanych. Dane farmakokinetyczne obejmują procesy wchłaniania, metabolizmu i eliminacji leku z organizmu, a także specyficzne parametry u różnych grup pacjentów.¹

Wchłanianie leku

Hydroksyzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego po podaniu doustnym. Działanie uspokajające pojawia się już po 15-30 minutach od momentu podania i utrzymuje się przez okres 4-6 godzin.²

Stężenie maksymalne (Cmax) w osoczu osiągane jest po około dwóch godzinach od zażycia dawki doustnej. Po jednorazowym podaniu dawek 25 mg i 50 mg u pacjentów dorosłych, stężenie maksymalne wynosi odpowiednio około 30 ng/ml i 70 ng/ml. Należy zaznaczyć, że zarówno szybkość, jak i zakres ekspozycji na hydroksyzynę są bardzo zbliżone przy podawaniu leku w postaci tabletek i syropu.³

Przy zastosowaniu schematu dawkowania raz na dobę obserwuje się kumulację leku, co przejawia się wzrostem stężenia o około 30% po kolejnych dawkach. Biodostępność hydroksyzyny po podaniu doustnym stanowi około 80% w porównaniu do podania domięśniowego.⁴

Metabolizm hydroksyzyny

Hydroksyzyna ulega intensywnemu metabolizmowi w organizmie. Głównym metabolitem jest cetyryzyna, która powstaje przy udziale dehydrogenazy alkoholowej i stanowi około 45% dawki doustnej. Ten metabolit wykazuje istotne działanie blokujące na obwodowe receptory H1.⁵

W procesie metabolizmu hydroksyzyny zidentyfikowano również inne metabolity, w tym metabolit N-dealkilowany oraz metabolit O-dealkilowany, którego okres półtrwania w osoczu wynosi 59 godzin. W przemianach metabolicznych leku uczestniczy izoenzym CYP3A4/5 układu cytochromu P450.⁶

Eliminacja z organizmu

Okres półtrwania hydroksyzyny u dorosłych pacjentów wynosi średnio 14 godzin, z zakresem od 7 do 20 godzin. Pozorny całkowity klirens leku określony w badaniach farmakokinetycznych wynosi 13 ml/min na kilogram masy ciała.⁷

Z moczem w postaci niezmienionej wydalane jest zaledwie 0,8% dawki hydroksyzyny. Główny metabolit – cetyryzyna – wydalany jest z moczem i stanowi około 25% dawki doustnej.⁸

Farmakokinetyka w populacjach szczególnych

Pacjenci w podeszłym wieku

Badania farmakokinetyczne przeprowadzone u 9 zdrowych osób w podeszłym wieku (średnia wieku 69,5 ± 3,7 lat), którym podano jednorazowo hydroksyzynę w dawce 0,7 mg/kg masy ciała, wykazały istotne zmiany w parametrach farmakokinetycznych.⁹

U pacjentów w podeszłym wieku zaobserwowano:

• Wydłużenie okresu półtrwania w fazie eliminacji do 29 godzin¹⁰
• Zwiększenie pozornej objętości dystrybucji do 22,5 l/kg masy ciała¹¹

Ze względu na powyższe zmiany farmakokinetyczne, u pacjentów w podeszłym wieku zaleca się zmniejszenie dawki dobowej hydroksyzyny.¹²

Dzieci

Farmakokinetykę hydroksyzyny oceniano również u 12 dzieci o średnim wieku 6,1 ± 4,6 lat i masie ciała 22,0 ± 12,0 kg, którym podano pojedynczą dawkę 0,7 mg/kg masy ciała.¹³

W populacji pediatrycznej zaobserwowano:

• Zwiększenie pozornego klirensu osoczowego – około 2,5 razy większy niż u dorosłych¹⁴
• Skrócenie okresu półtrwania – około 4 godziny u rocznych pacjentów i około 11 godzin u pacjentów czternastoletnich¹⁵

Z uwagi na różnice w parametrach farmakokinetycznych, u dzieci konieczne jest odpowiednie dostosowanie dawki hydroksyzyny.¹⁶

Niewydolność wątroby

U pacjentów z wtórną niewydolnością wątroby spowodowaną pierwotną marskością żółciową stwierdzono istotne zmiany w farmakokinetyce hydroksyzyny:¹⁷

• Zmniejszenie całkowitego klirensu leku do 66% wartości obserwowanej u osób zdrowych¹⁸
• Wydłużenie okresu półtrwania do 37 godzin¹⁹
• Zwiększenie stężenia metabolitu (cetyryzyny) w surowicy krwi w porównaniu do młodych pacjentów z prawidłową czynnością wątroby²⁰

U pacjentów z niewydolnością wątroby zaleca się zmniejszenie dawki dobowej lub zmniejszenie częstości dawkowania hydroksyzyny.²¹

Niewydolność nerek

Farmakokinetykę hydroksyzyny badano u 8 pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, u których klirens kreatyniny wynosił 24 ± 7 ml/min.²² Zaobserwowano następujące zmiany:

• Brak istotnych zmian w zakresie ekspozycji (AUC) na hydroksyzynę²³
• Zwiększenie ekspozycji na metabolit, cetyryzynę²⁴
• Brak skutecznego usuwania metabolitu za pomocą hemodializy²⁵

Aby zapobiec znaczącemu gromadzeniu się metabolitu po wielokrotnych dawkach hydroksyzyny, zaleca się zmniejszenie dawki dobowej produktu leczniczego u pacjentów z niewydolnością nerek.²⁶

Interakcje z badaniami diagnostycznymi

Z uwagi na właściwości farmakologiczne hydroksyzyny, zaleca się przerwanie podawania leku na 4 dni przed planowanym wykonaniem śródskórnych testów z podaniem alergenów lub histaminy. Zapobiega to potencjalnym zaburzeniom w interpretacji wyników tych badań diagnostycznych.²⁷