Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escytalopram, jako substancja czynna produktu leczniczego Servenon, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, które mogą mieć istotne znaczenie kliniczne. Interakcje te dzielą się na farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, z których niektóre mogą stwarzać poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, podczas gdy inne wymagają jedynie zachowania ostrożności i monitorowania klinicznego.

¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne dotyczą wzajemnego wpływu substancji na mechanizmy działania. W przypadku escytalopramu szczególnie istotne są interakcje związane z wpływem na układ serotoninergiczny, przewodnictwo elektryczne w sercu oraz układ krzepnięcia.

²

Przeciwwskazane skojarzenia produktów leczniczych

Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO) – stosowanie escytalopramu z tymi lekami jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może zagrażać życiu. Leczenie escytalopramem można rozpocząć dopiero 14 dni po zakończeniu stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Z kolei przed włączeniem nieselektywnego, nieodwracalnego inhibitora MAO należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę od zakończenia leczenia escytalopramem.

³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid) – jednoczesne stosowanie escytalopramu z inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid, jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego. W wyjątkowych przypadkach, gdy takie skojarzenie jest konieczne, leczenie należy rozpocząć od minimalnych dawek i ściśle kontrolować stan kliniczny pacjenta.

⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid) – antybiotyk linezolid, będący odwracalnym, nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być podawany pacjentom przyjmującym escytalopram. Jeżeli jednak takie leczenie skojarzone jest niezbędne, należy stosować najmniejsze zalecane dawki obu leków i wprowadzić ścisłą kontrolę kliniczną pacjenta.

⁵

Leki wydłużające odstęp QT – przeciwwskazane jest leczenie skojarzone escytalopramem z innymi lekami powodującymi wydłużenie odstępu QT, gdyż może to prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca. Do leków tych należą:

• leki przeciwarytmiczne klasy Ia i III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (np. astemizol, mizolastyna)

⁶

Połączenia produktów leczniczych wymagające ostrożnego stosowania

Produkty lecznicze o działaniu serotoninergicznym – jednoczesne stosowanie escytalopramu z lekami o działaniu serotoninergicznym, takimi jak tramadol, buprenorfina, sumatryptan i inne tryptany, może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, potencjalnie zagrażającego życiu. Podczas łączenia tych leków konieczne jest ścisłe monitorowanie pacjenta.

⁷

Produkty lecznicze obniżające próg drgawkowy – leki z grupy SSRI, w tym escytalopram, mogą obniżać próg drgawkowy. Należy zachować szczególną ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami, które również mogą obniżać próg drgawkowy, takimi jak:

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• neuroleptyki (pochodne fenotiazyny, tioksantenu i butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

⁸

Lit i tryptofan – podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z litem lub tryptofanem zgłaszano nasilenie działania farmakologicznego. Łączne stosowanie tych substancji wymaga ostrożności i ścisłego monitorowania stanu pacjenta.

⁹

Ziele dziurawca – jednoczesne stosowanie escytalopramu z produktami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Nie zaleca się łączenia tych substancji.

¹⁰

Leki wpływające na układ krzepnięcia – escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów otrzymujących jednocześnie te leki zaleca się ścisłe i częste monitorowanie parametrów krzepnięcia krwi, szczególnie na początku i przy zakończeniu leczenia escytalopramem. Równoczesne stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ) może dodatkowo zwiększać skłonność do krwawień.

¹¹

Produkty lecznicze powodujące hipokaliemię i/lub hipomagnezemię – należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami, które mogą prowadzić do obniżenia poziomu potasu i/lub magnezu we krwi, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii serca.

¹²

Interakcje z alkoholem

Chociaż nie wykazano istotnych interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych między escytalopramem a alkoholem, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas terapii escytalopramem. Połączenie to może nasilać działanie sedatywne i potencjalnie upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Dodatkowo, alkohol może pogłębiać objawy depresji i lęku, co może osłabiać efekt terapeutyczny leku.

¹³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na farmakokinetykę escytalopramu

Escytalopram jest metabolizowany głównie przez izoenzym CYP2C19, a w mniejszym stopniu przez izoenzymy CYP3A4 i CYP2D6. Metabolizm głównego metabolitu escytalopramu (S-DCT) jest częściowo katalizowany przez CYP2D6. Leki wpływające na aktywność tych enzymów mogą zmieniać stężenie escytalopramu w organizmie:

¹⁴

• Inhibitory CYP2C19 (np. omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lansoprazol, tyklopidyna) – jednoczesne stosowanie z omeprazolem (30 mg raz na dobę) powoduje umiarkowane (około 50%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Może być konieczne dostosowanie dawki escytalopramu.
• Cymetydyna (400 mg dwa razy na dobę) – jako umiarkowanie silny inhibitor enzymów, powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z cymetydyną i może być konieczne dostosowanie dawki.

¹⁵

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych produktów leczniczych

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6 i może wpływać na metabolizm leków przetwarzanych przez ten enzym:

• Leki o wąskim indeksie terapeutycznym metabolizowane przez CYP2D6 (np. flekainid, propafenon, metoprolol stosowany w niewydolności serca) – jednoczesne stosowanie escytalopramu z tymi lekami wymaga zachowania szczególnej ostrożności i może wymagać dostosowania dawkowania.
• Leki psychotropowe metabolizowane przez CYP2D6:
  • leki przeciwdepresyjne: dezypramina, klomipramina, nortryptylina
  • leki przeciwpsychotyczne: rysperydon, tiorydazyna, haloperydol

¹⁶

Badania wykazały, że jednoczesne stosowanie escytalopramu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych leków w osoczu, co może prowadzić do nasilenia ich działania i zwiększenia ryzyka działań niepożądanych.

¹⁷

Należy również zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu escytalopramu z lekami metabolizowanymi przez CYP2C19, gdyż escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące aktywność tego izoenzymu, co może prowadzić do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu.

¹⁸

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi