Interakcje produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt Lamivudine + Zidovudine Accord zawiera zydowudynę i lamiwudynę, co oznacza, że interakcje dotyczące każdego z tych składników mogą wystąpić podczas stosowania tego produktu leczniczego. Badania kliniczne wykazały brak istotnych klinicznie interakcji między lamiwudyną i zydowudyną.¹

Mechanizmy potencjalnych interakcji

Zydowudyna jest metabolizowana głównie przez enzymy UGT (urydyno-difosfoglukuronylotransferazy). Jednoczesne stosowanie induktorów lub inhibitorów tych enzymów może znacząco wpływać na narażenie pacjenta na zydowudynę.²

Lamiwudyna jest wydalana przez nerki, a jej aktywne wydzielanie nerkowe do moczu zachodzi przy udziale nośników kationów organicznych (OCTs). Jednoczesne podawanie lamiwudyny z inhibitorami OCT lub lekami nefrotoksycznymi może zwiększać narażenie na lamiwudynę.³

Ważne jest, że zarówno lamiwudyna, jak i zydowudyna nie są w istotnym stopniu metabolizowane przez enzymy cytochromu P450 (takie jak CYP3A4, CYP2C9 lub CYP2D6) ani nie wywołują zahamowania lub indukcji tych układów enzymatycznych. Z tego powodu interakcje z przeciwretrowirusowymi inhibitorami proteazy, nienukleozydowymi oraz innymi produktami leczniczymi metabolizowanymi przez główne enzymy P450 są mało prawdopodobne.⁴

Interakcje produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z poszczególnymi grupami leków

Interakcje z lekami przeciwretrowirusowymi

Dydanozyna: Nie przeprowadzono badań interakcji dydanozyny z lamiwudyną. W przypadku skojarzenia z zydowudyną nie jest konieczne dostosowanie dawki.⁵

Stawudyna: Nie przeprowadzono badań interakcji stawudyny z lamiwudyną, jednak jednoczesne stosowanie nie jest zalecane ze względu na antagonizm in vitro dotyczący aktywności przeciw HIV pomiędzy stawudyną a zydowudyną, co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności obu leków.⁶

Interakcje z lekami przeciwzakaźnymi

Atowakwon: W skojarzeniu z zydowudyną (750 mg dwa razy na dobę z posiłkami/200 mg trzy razy na dobę) zaobserwowano zwiększenie AUC zydowudyny o 33%. Nie są dostępne wystarczające dane dotyczące interakcji atowakwonu z lamiwudyną.⁷

Klarytromycyna: W przypadku skojarzonego podawania z zydowudyną (500 mg dwa razy na dobę/100 mg co 4 godziny) obserwuje się zmniejszenie AUC zydowudyny o 12%. Zaleca się podawanie produktu Lamivudine + Zidovudine Accord i klarytromycyny w odstępie przynajmniej 2 godzin.⁸

Trimetoprim/sulfametoksazol (Ko-trimoksazol): W przypadku jednoczesnego stosowania z lamiwudyną (160 mg/800 mg raz na dobę przez 5 dni/300 mg w dawce pojedynczej) zaobserwowano zwiększenie AUC lamiwudyny o 40%. Jeśli pacjent nie ma niewydolności nerek, nie ma potrzeby dostosowywania dawki.⁹

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Flukonazol: W skojarzeniu z zydowudyną (400 mg raz na dobę/200 mg trzy razy na dobę) stwierdzono zwiększenie AUC zydowudyny o 74% w wyniku inhibicji enzymów UGT. Podczas równoczesnego stosowania zaleca się obserwację pacjenta w celu wychwycenia objawów toksyczności zydowudyny.¹⁰

Interakcje z lekami przeciwprątkowymi

Ryfampicyna: W skojarzeniu z zydowudyną (600 mg raz na dobę/200 mg trzy razy na dobę) zaobserwowano zmniejszenie AUC zydowudyny o 48% w wyniku indukcji enzymów UGT. Aktualnie dostępne dane są niewystarczające do określenia zaleceń dotyczących zmiany dawkowania.¹¹

Interakcje z lekami przeciwdrgawkowymi

Fenobarbital: Nie przeprowadzono badań interakcji z lamiwudyną ani zydowudyną. Przy jednoczesnym stosowaniu z zydowudyną możliwe jest nieznaczne zmniejszenie stężenia zydowudyny w osoczu na drodze indukcji UGT. Dostępne dane nie są wystarczające do sformułowania zaleceń dotyczących zmiany dawkowania.¹²

Fenytoina: Nie przeprowadzono badań interakcji z lamiwudyną. W przypadku jednoczesnego stosowania z zydowudyną zaleca się monitorowanie stężenia fenytoiny.¹³

Kwas walproinowy: W skojarzeniu z zydowudyną (250 mg lub 500 mg trzy razy na dobę/100 mg trzy razy na dobę) zaobserwowano zwiększenie AUC zydowudyny o 80% w wyniku inhibicji UGT. Podczas równoczesnego stosowania należy obserwować pacjenta w celu wychwycenia objawów toksyczności zydowudyny.¹⁴

Interakcje z lekami przeciwhistaminowymi (antagonistami receptora H1)

Ranitydyna i cymetydyna: Nie przeprowadzono badań interakcji ranitydyny ani cymetydyny z lamiwudyną lub zydowudyną. Klinicznie znaczące interakcje są mało prawdopodobne, dlatego nie ma konieczności dostosowania dawki.¹⁵

Interakcje z lekami cytotoksycznymi

Kladrybina: Nie badano interakcji. Badania in vitro wykazały, że lamiwudyna hamuje wewnątrzkomórkową fosforylację kladrybiny, co w warunkach klinicznych może prowadzić do utraty skuteczności kladrybiny stosowanej w skojarzeniu. Z tego powodu jednoczesne stosowanie produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z kladrybiną nie jest zalecane.¹⁶

Interakcje z opioidami

Metadon: W skojarzeniu z zydowudyną (30 do 90 mg raz na dobę/200 mg co 4 godziny) zaobserwowano zmniejszenie AUC zydowudyny o 43%. Podczas równoczesnego stosowania należy obserwować pacjenta w celu wychwycenia objawów toksyczności zydowudyny.¹⁷

Interakcje z lekami zwiększającymi wydalanie kwasu moczowego

Probenecyd: W skojarzeniu z zydowudyną (500 mg cztery razy na dobę/2 mg/kg mc. trzy razy na dobę) zaobserwowano zwiększenie AUC zydowudyny o 106% w wyniku inhibicji UGT. Podczas równoczesnego stosowania należy obserwować pacjenta w celu wychwycenia objawów toksyczności zydowudyny.¹⁸

Inne istotne interakcje

Roztwór sorbitolu i inne osmotycznie działające poliole lub alkohole cukrowe: Zauważono zależne od dawki zmniejszenie parametrów farmakokinetycznych lamiwudyny. Pojedyncza dawka lamiwudyny w postaci roztworu doustnego 300 mg, podana jednocześnie z roztworami sorbitolu (3,2 g; 10,2 g; 13,4 g), powodowała zmniejszenie AUC lamiwudyny odpowiednio o 14%, 32% i 36% oraz zmniejszenie Cmax odpowiednio o 28%, 52% i 55%. Jeśli to możliwe, należy unikać długotrwałego skojarzonego stosowania produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z produktami leczniczymi zawierającymi sorbitol lub inne osmotycznie działające poliole lub alkohole cukrowe (np. ksylitol, mannitol, laktytol, maltytol).¹⁹

Rybawiryna: Zaostrzenie niedokrwistości spowodowanej rybawiryną notowano wtedy, gdy zydowudyna była częścią schematu stosowanego do leczenia HIV, chociaż dokładny mechanizm nie został wyjaśniony. Jednoczesne stosowanie rybawiryny z produktem Lamivudine + Zidovudine Accord nie jest zalecane z powodu zwiększonego ryzyka wystąpienia niedokrwistości.²⁰

Należy rozważyć zastąpienie produktu Lamivudine + Zidovudine Accord w złożonym schemacie ART, jeżeli taki już został rozpoczęty, szczególnie u pacjentów, u których wcześniej wystąpiła niedokrwistość wywołana przez zydowudynę.²¹

Leki o potencjalnym działaniu nekrotycznym lub mielosupresyjnym: Równoczesne leczenie, szczególnie leczenie ostrych stanów chorobowych, z zastosowaniem produktów leczniczych o potencjalnym działaniu nekrotycznym lub mielosupresyjnym (np. pentamidyny podawanej ogólnie, dapsonu, pirymetaminy, ko-trimoksazolu, amfoterycyny, flucytozyny, gancyklowiru, interferonu, winkrystyny, winblastyny i doksorubicyny), może zwiększyć ryzyko wystąpienia działań niepożądanych zydowudyny. W przypadku konieczności jednoczesnego podawania produktu Lamivudine + Zidovudine Accord i któregokolwiek z tych leków należy szczególnie uważnie monitorować czynność nerek i parametry hematologiczne, a w razie konieczności zmniejszyć dawki jednego lub kilku leków.²²

Dane z badań klinicznych nie wykazują istotnego zwiększenia ryzyka działań niepożądanych zydowudyny w przypadku jej jednoczesnego podawania z ko-trimoksazolem, pentamidyną w postaci aerozolu, pirymetaminą i acyklowirem w dawkach stosowanych w profilaktyce.²³

Tabela interakcji produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z innymi lekami

Interakcje produktu Lamivudine + Zidovudine Accord z alkoholem

Nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji pomiędzy produktem Lamivudine + Zidovudine Accord a alkoholem. Jednakże należy wziąć pod uwagę potencjalne interakcje obu składników leku z alkoholem.

Zydowudyna jest metabolizowana przez enzymy UGT, które mogą być indukowane przez długotrwałe spożywanie alkoholu. Teoretycznie może to prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapeutycznej zydowudyny. Ponadto zarówno alkohol, jak i zydowudyna mogą powodować supresję szpiku kostnego, co może zwiększać ryzyko neutropenii, anemii i trombocytopenii u pacjentów przyjmujących Lamivudine + Zidovudine Accord.

Lamiwudyna jest wydalana głównie przez nerki. Alkohol może mieć wpływ na czynność nerek, co teoretycznie mogłoby zmieniać farmakokinetykę lamiwudyny, szczególnie u pacjentów z już istniejącymi zaburzeniami czynności nerek.

Spożywanie alkoholu podczas terapii lekiem Lamivudine + Zidovudine Accord może również zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza u pacjentów z istniejącymi chorobami wątroby, takimi jak wirusowe zapalenie wątroby typu B lub C.

Ze względu na potencjalne ryzyko interakcji oraz możliwe nasilenie działań niepożądanych, zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia produktem Lamivudine + Zidovudine Accord. W przypadku pacjentów z chorobami wątroby lub innymi poważnymi schorzeniami towarzyszącymi, należy rozważyć całkowitą abstynencję.