Wpływ produktu Lamivudine + Zidovudine Accord na płodność, ciążę i laktację

Produkt leczniczy Lamivudine + Zidovudine Accord, zawierający 150 mg lamiwudyny i 300 mg zydowudyny w każdej tabletce powlekanej, wymaga szczególnej uwagi w kontekście stosowania u kobiet w wieku rozrodczym, szczególnie podczas ciąży i karmienia piersią. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje, które lekarz powinien przekazać pacjentkom w tych grupach.¹

Stosowanie produktu Lamivudine + Zidovudine Accord w ciąży

Przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leków przeciwretrowirusowych u kobiet ciężarnych, należy uwzględnić zarówno dane z badań na zwierzętach, jak i doświadczenia kliniczne. Terapia przeciwretrowirusowa w ciąży ma na celu przede wszystkim zmniejszenie ryzyka przeniesienia wirusa HIV z matki na dziecko.²

Istnieje obszerna baza danych dotycząca bezpieczeństwa stosowania lamiwudyny i zydowudyny u kobiet w ciąży, która nie wskazuje na toksyczność powodującą wady rozwojowe. Dane te obejmują ponad 3000 przypadków narażenia na każdy z leków w pierwszym trymestrze ciąży, z czego ponad 2000 dotyczy jednoczesnego stosowania lamiwudyny i zydowudyny. W oparciu o tę obszerną bazę danych, ryzyko wystąpienia wad rozwojowych przy stosowaniu produktu Lamivudine + Zidovudine Accord jest mało prawdopodobne.³

Należy jednak zwrócić uwagę, że zydowudyna, jako składnik produktu Lamivudine + Zidovudine Accord, może hamować replikację DNA komórkowego. W badaniach na modelach zwierzęcych wykazano, że zydowudyna miała działanie karcinogenne przezłożyskowe, choć kliniczne znaczenie tych obserwacji nie jest w pełni poznane.⁴

Ryzyko nawrotu wirusowego zapalenia wątroby

U pacjentek jednocześnie zakażonych wirusem zapalenia wątroby, które są leczone produktami zawierającymi lamiwudynę i zachodzą w ciążę, należy brać pod uwagę możliwość wystąpienia nawrotu zapalenia wątroby po zaprzestaniu stosowania lamiwudyny. Lekarze powinni monitorować stan takich pacjentek ze szczególną uwagą.⁵

Zaburzenia mitochondrialne u niemowląt

Istotną informacją dla lekarzy prowadzących kobiety ciężarne jest możliwość wystąpienia zaburzeń mitochondrialnych u dzieci narażonych na działanie analogów nukleozydów i nukleotydów w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu. Badania in vitro i in vivo wykazały, że związki te mogą powodować różnego stopnia uszkodzenia mitochondriów. Raportowano występowanie zaburzeń czynności mitochondriów u niemowląt bez wykrywalnego HIV, które były narażone na działanie analogów nukleozydów w okresie życia płodowego i/lub po urodzeniu.⁶

Karmienie piersią a stosowanie Lamivudine + Zidovudine Accord

Zarówno lamiwudyna, jak i zydowudyna przenikają do mleka kobiecego w stężeniach zbliżonych do tych, które obserwuje się w surowicy matki. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce rozważającej karmienie piersią.⁷

Badania obejmujące ponad 200 par matka/dziecko, w których matki były leczone z powodu zakażenia HIV, wykazały, że stężenia lamiwudyny w surowicy dzieci karmionych piersią są bardzo niskie (poniżej 4% stężenia w osoczu matki) i stopniowo maleją do poziomów niewykrywalnych u dzieci, które ukończyły 24 tygodnie życia. Należy podkreślić brak danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania lamiwudyny u dzieci poniżej trzeciego miesiąca życia.<sup data-drug="Lamivudine + Zidovudine Accord" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Na podstawie danych od ponad 200 par matka/dziecko, leczonych z powodu HIV, stężenia lamiwudyny w surowicy dzieci karmionych piersią przez matki leczone z powodu zakażenia HIV są bardzo małe (8

W przypadku zydowudyny, po podaniu pojedynczej dawki 200 mg kobietom zakażonym HIV, średnie stężenie leku było podobne zarówno w mleku matki, jak i w jej osoczu.⁹

Mimo tych danych, zdecydowanie zaleca się, aby matki zakażone wirusem HIV w żadnym wypadku nie karmiły piersią, co ma na celu uniknięcie przeniesienia zakażenia HIV na dziecko. Lekarz powinien wyraźnie przekazać tę informację pacjentkom.¹⁰

Wpływ na płodność

Badania przeprowadzone na samcach i samicach szczurów nie wykazały wpływu zydowudyny ani lamiwudyny na osłabienie płodności. Ta informacja może być istotna dla pacjentów zaniepokojonych potencjalnym wpływem terapii na ich zdolności rozrodcze.¹¹

Brak jednak danych dotyczących wpływu obu substancji czynnych na płodność u kobiet, co należy uwzględnić w poradnictwie dla pacjentek w wieku rozrodczym.¹²

W przypadku mężczyzn, dostępne dane nie wskazują na wpływ zydowudyny na liczbę, budowę czy ruchliwość plemników, co może być istotną informacją dla pacjentów obawiających się wpływu leczenia na parametry nasienia.¹³