Działania niepożądane
Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg

Działania niepożądane leku Lamivudine + Zidovudine Accord

Produkt leczniczy Lamivudine + Zidovudine Accord (150 mg + 300 mg) zawiera dwie substancje czynne: lamiwudynę i zydowudynę. Profil działań niepożądanych jest typowy dla obu składników, bez potwierdzonego nasilenia toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę bezpieczeństwa terapeutycznego, ze szczególnym uwzględnieniem niebezpieczeństw związanych z działaniami niepożądanymi.¹

Zagrożenia klinicznie istotne

Wśród szczególnie groźnych działań niepożądanych podczas stosowania Lamivudine + Zidovudine Accord należy wyróżnić:²

• Kwasicę mleczanową – stan potencjalnie zagrażający życiu, zazwyczaj związany z ciężkim powiększeniem i stłuszczeniem wątroby
• Lipoatrofię – utratę podskórnej tkanki tłuszczowej, szczególnie w obrębie twarzy, kończyn i pośladków
• Ciężkie zaburzenia hematologiczne – w tym niedokrwistość, neutropenię i leukopenię
• Zapalenie trzustki
• Hepatotoksyczność – choroby wątroby, takie jak ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem

Pacjentów przyjmujących produkt należy regularnie monitorować pod kątem tych objawów. W przypadku wystąpienia lipoatrofii zaleca się przerwanie leczenia.³

Zaburzenia immunologiczne

Podczas leczenia przeciwretrowirusowego mogą pojawić się istotne zaburzenia związane z funkcjonowaniem układu odpornościowego:⁴

• Zespół rekonstytucji immunologicznej – u pacjentów z ciężkim niedoborem odporności na początku terapii mogą wystąpić reakcje zapalne lub zakażenia oportunistyczne
• Choroby autoimmunologiczne – takie jak choroba Gravesa-Basedowa i autoimmunologiczne zapalenie wątroby, pojawiające się w związku z poprawą czynności układu immunologicznego

Te reakcje mogą pojawić się w różnym czasie, nawet wiele miesięcy po rozpoczęciu leczenia.⁵

Zaburzenia metaboliczne

Podczas stosowania leku mogą wystąpić istotne zaburzenia metaboliczne, takie jak:⁶

• Zwiększenie masy ciała
• Podwyższone stężenie lipidów we krwi (dyslipidemia)
• Podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia)
• Kwasica metaboliczna (związana z lamiwudyną)
• Kwasica mleczanowa bez hipoksemii (związana z zydowudyną)

Uszkodzenia narządowe

Wśród odległych powikłań leczenia należy wymienić martwicę kości, występującą głównie u pacjentów z ogólnie znanymi czynnikami ryzyka, zaawansowaną chorobą spowodowaną przez HIV lub poddanych długotrwałemu, skojarzonemu leczeniu przeciwretrowirusowemu.⁷

Szczegółowa charakterystyka działań niepożądanych

Działalania niepożądane lamiwudyny

Istotne działania niepożądane związane ze stosowaniem lamiwudyny obejmują:⁸

• Zaburzenia hematologiczne: neutropenia, niedokrwistość (niezbyt często), trombocytopenia (niezbyt często), czysta aplazja układu czerwonokrwinkowego (bardzo rzadko)
• Zaburzenia metaboliczne: kwasica metaboliczna (bardzo rzadko)
• Zaburzenia neurologiczne: bóle głowy, bezsenność (często), neuropatia obwodowa/parestezje (bardzo rzadko)
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka (często), zapalenie trzustki (rzadko), wzrost aktywności amylazy w surowicy (rzadko)
• Zaburzenia wątrobowe: przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT) (niezbyt często), zapalenie wątroby (rzadko)

Działalania niepożądane zydowudyny

Istotne działania niepożądane związane ze stosowaniem zydowudyny obejmują:⁹

• Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, neutropenia, leukopenia (często), trombocytopenia, pancytopenia z hipoplazją szpiku kostnego (niezbyt często), czysta aplazja układu czerwonokrwinkowego (rzadko), niedokrwistość aplastyczna (bardzo rzadko)
• Zaburzenia metaboliczne: kwasica mleczanowa bez hipoksemii (rzadko), brak łaknienia (rzadko)
• Zaburzenia psychiczne: niepokój, depresja (rzadko)
• Zaburzenia neurologiczne: ból głowy (bardzo często), zawroty głowy (często), bezsenność, parestezje, senność, otępienie, drgawki (rzadko)
• Zaburzenia kardiologiczne: kardiomiopatia (rzadko)
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności (bardzo często), wymioty, bóle brzucha, biegunka (często), wzdęcia (niezbyt często), zaburzenia smaku, zapalenie trzustki, dyspepsja (rzadko)
• Zaburzenia wątrobowe: zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych i stężenia bilirubiny (często), ciężka hepatomegalia ze stłuszczeniem (rzadko)

Czynniki zwiększające ryzyko

Ryzyko wystąpienia ciężkich działań niepożądanych, szczególnie hematologicznych, zwiększa się w grupach:¹⁰

• Pacjentów leczonych dużymi dawkami zydowudyny (1200-1500 mg/dobę)
• Pacjentów w zaawansowanym stadium zakażenia HIV
• Pacjentów ze zmniejszoną rezerwą szpikową przed rozpoczęciem leczenia
• Pacjentów z liczbą komórek CD4 mniejszą niż 100/mm³
• Pacjentów ze zmniejszoną liczbą granulocytów obojętnochłonnych, małym stężeniem hemoglobiny i witaminy B12 w surowicy

U tych pacjentów zwiększone jest ryzyko wystąpienia neutropenii.¹¹

Dynamika działań niepożądanych

Istotną obserwacją kliniczną jest zmniejszanie się częstości występowania działań niepożądanych w trakcie leczenia. Dostępne dane z badań kontrolowanych placebo i z badań otwartych wskazują, że częstość występowania nudności i innych często notowanych klinicznych zdarzeń niepożądanych stale zmniejsza się w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia zydowudyną.¹²

Tabela działań niepożądanych

Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych

Ze względu na potencjalnie poważne działania niepożądane, pacjentów należy regularnie monitorować klinicznie i laboratoryjnie. Szczególną uwagę należy zwrócić na parametry hematologiczne, wątrobowe oraz ocenę lipoatrofii.¹³

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:¹⁴

• Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
• tel.: + 48 22 49 21 301
• faks: + 48 22 49 21 309
• Strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl

Działania niepożądane można zgłaszać również do podmiotu odpowiedzialnego.¹⁵