przepuszczalność skórna
Przepuszczalność skórna (ang. skin permeability) to zdolność skóry do umożliwiania przenikania substancji przez jej warstwę rogową naskórka. Jest to kluczowy parametr w dermatologii, farmakologii i toksykologii, określający w jakim stopniu substancje egzogenne mogą wnikać przez barierę skórną do głębszych warstw tkanek.
Przepuszczalność skórna zależy od wielu czynników, w tym od właściwości fizykochemicznych przenikającej substancji (masa cząsteczkowa, lipofilność, rozpuszczalność), stanu fizjologicznego skóry, obszaru anatomicznego, wieku pacjenta oraz warunków środowiskowych (temperatura, wilgotność). Warstwa rogowa naskórka (stratum corneum) stanowi główną barierę ograniczającą przepuszczalność skórną.
W praktyce klinicznej przepuszczalność skórna ma istotne znaczenie przy stosowaniu leków podawanych przezskórnie (transdermalnie), w tym plastrów, maści, kremów i żeli. Modyfikacja przepuszczalności skórnej poprzez zastosowanie promotorów wchłaniania lub nowych systemów nośnikowych pozwala na zwiększenie skuteczności terapii miejscowej oraz kontrolowane uwalnianie substancji aktywnych.
Zaburzenia przepuszczalności skórnej występują w wielu chorobach dermatologicznych, jak atopowe zapalenie skóry, łuszczyca czy rybia łuska, gdzie dochodzi do dysfunkcji bariery naskórkowej i zwiększonej penetracji alergenów, patogenów oraz substancji drażniących, co może nasilać stany zapalne skóry.