Interakcje
Moksyfloksacyna

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Moksyfloksacyna jest antybiotykiem z grupy fluorochinolonów, którego interakcje z innymi lekami zależą od postaci farmaceutycznej i drogi podania. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę interakcji moksyfloksacyny w zależności od postaci leku.¹

Interakcje postaci doustnych i dożylnych

W przypadku podania doustnego lub dożylnego moksyfloksacyny, istnieje ryzyko wystąpienia istotnych klinicznie interakcji z innymi produktami leczniczymi. Szczególnie istotne są interakcje związane z wpływem na wydłużenie odstępu QT, które mogą prowadzić do groźnych zaburzeń rytmu serca.²

Leki przeciwwskazane do jednoczesnego stosowania

Ze względu na addycyjny wpływ na wydłużenie odstępu QT, moksyfloksacyna jest przeciwwskazana do stosowania jednocześnie z następującymi lekami:³

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, hydrochinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol, dofetylid, ibutylid)
• Leki przeciwpsychotyczne (np. fenotiazyny, pimozyd, sertindol, haloperydol, sultopryd)
• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• Niektóre leki przeciwdrobnoustrojowe (sakwinawir, sparfloksacyna, erytromycyna podawana dożylnie, pentamidyna, leki przeciwmalaryczne, zwłaszcza halofantryna)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe (terfenadyna, astemizol, mizolastyna)
• Inne leki (cyzapryd, winkamina podawana dożylnie, beprydyl, difemanil)

⁴

Leki wymagające zachowania ostrożności

Moksyfloksacynę należy stosować ostrożnie u pacjentów otrzymujących:⁵

• Produkty lecznicze, które mogą zmniejszać stężenie potasu (tj. leki moczopędne pętlowe lub tiazydowe, leki przeczyszczające i lewatywy w dużych dawkach, kortykosteroidy, amfoterycyna B)
• Produkty lecznicze, które mogą wywołać istotną klinicznie bradykardię

⁶

Interakcje z preparatami zawierającymi jony metali

Należy zachować około 6-godzinną przerwę między podaniem moksyfloksacyny a przyjęciem produktów leczniczych zawierających dwu- lub trójwartościowe kationy, takich jak:⁷

• Leki zobojętniające sok żołądkowy, zawierające magnez lub glin
• Didanozyna w postaci tabletek
• Sukralfat
• Preparaty zawierające żelazo lub cynk

⁸

Interakcje z węglem aktywowanym

Jednoczesne podanie węgla aktywowanego i moksyfloksacyny w doustnej dawce 400 mg znacząco ogranicza wchłanianie leku i zmniejsza jego dostępność ogólnoustrojową o ponad 80%. Dlatego nie zaleca się jednoczesnego stosowania obu leków (poza przypadkami przedawkowania).⁹

Interakcje z digoksyną

Moksyfloksacyna podawana wielokrotnie zdrowym ochotnikom zwiększała wartość Cmax jednocześnie stosowanej digoksyny o około 30%, bez wpływu na wartość AUC ani na najmniejsze stężenia występujące między dawkami. Nie są konieczne specjalne środki ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z digoksyną.¹⁰

Interakcje z glibenklamidem

W badaniach u ochotników z cukrzycą jednoczesne podanie moksyfloksacyny i glibenklamidu powodowało zmniejszenie o około 21% maksymalnego stężenia glibenklamidu w osoczu. Teoretycznie może to prowadzić do lekkiej i przemijającej hiperglikemii, jednak obserwowane zmiany farmakokinetyki glibenklamidu nie miały wpływu na zmiany parametrów farmakodynamicznych (stężenia glukozy i insuliny we krwi). Dlatego nie obserwowano znaczących klinicznie interakcji między moksyfloksacyną a glibenklamidem.¹¹

Zmiany wartości INR podczas stosowania z doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi

U pacjentów otrzymujących leki przeciwbakteryjne, zwłaszcza fluorochinolony, makrolidy, tetracykliny, kotrimoksazol i niektóre cefalosporyny, opisywano szereg przypadków wskazujących na nasilenie działania doustnych leków przeciwzakrzepowych. Czynnikami ryzyka są: zakażenie i stan zapalny, wiek pacjenta i jego stan ogólny. W tych warunkach trudno ocenić, czy samo zakażenie, czy leczenie powoduje zmiany wartości INR. Jako środek zapobiegawczy można zastosować częste kontrole wartości INR. W razie konieczności należy zmodyfikować dawkę doustnego leku przeciwzakrzepowego.¹²

Brak istotnych interakcji

Badania kliniczne nie wykazały interakcji moksyfloksacyny z jednocześnie podawaną:¹³

• Ranitydyną
• Probenecydem
• Doustnymi środkami antykoncepcyjnymi
• Preparatami wapnia
• Morfiną podawaną pozajelitowo
• Teofiliną
• Cyklosporyną
• Itrakonazolem

¹⁴

Interakcje z układem enzymatycznym cytochromu P450

Badania in vitro z zastosowaniem ludzkich enzymów cytochromu P450 potwierdziły, że metaboliczne interakcje z udziałem enzymów cytochromu P450 są mało prawdopodobne.¹⁵

Interakcje z pokarmem

Moksyfloksacyna nie wchodzi w istotne klinicznie interakcje z pokarmem, w tym z produktami mlecznymi.¹⁶

Interakcje postaci okulistycznych

W przypadku moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu, ze względu na niskie ogólnoustrojowe stężenia uzyskiwane po miejscowym podawaniu produktu leczniczego do oka, wystąpienie interakcji z innymi lekami jest mało prawdopodobne.¹⁷

Nie prowadzono specyficznych badań dotyczących interakcji moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu, jednak badania nad preparatami okulistycznymi zawierającymi moksyfloksacynę nie wykazały istotnych klinicznie interakcji z innymi produktami leczniczymi.¹⁸

Interakcje z alkoholem

W dostępnych charakterystykach produktów leczniczych zawierających moksyfloksacynę nie ma bezpośrednich informacji na temat interakcji tej substancji z alkoholem. Brak jest również specyficznych badań oceniających wpływ jednoczesnego stosowania moksyfloksacyny i alkoholu. Jednak na podstawie danych dotyczących innych fluorochinolonów oraz mechanizmu działania moksyfloksacyny można zidentyfikować potencjalne ryzyka.

Teoretyczne mechanizmy interakcji z alkoholem

Moksyfloksacyna może wpływać na działanie ośrodkowego układu nerwowego, powodując zawroty głowy, senność, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej. Alkohol może nasilać te działania niepożądane, prowadząc do zwiększenia ryzyka wypadków podczas prowadzenia pojazdów lub obsługiwania maszyn.¹⁹

Zarówno moksyfloksacyna, jak i alkohol mogą wpływać na wydłużenie odstępu QT w zapisie EKG. Teoretycznie, jednoczesne ich stosowanie mogłoby zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca, w tym groźnych dla życia arytmii typu torsade de pointes, chociaż brak jest badań klinicznych potwierdzających tę interakcję.²⁰

Alkohol może także wpływać na metabolizm wątrobowy niektórych leków. Chociaż moksyfloksacyna jest metabolizowana głównie poprzez reakcje sprzęgania i nie jest istotnie metabolizowana przez enzymy cytochromu P450, to potencjalny wpływ alkoholu na jej metabolizm nie został dokładnie zbadany.

Zalecenia dotyczące jednoczesnego stosowania z alkoholem

Ze względu na brak specyficznych danych dotyczących interakcji moksyfloksacyny z alkoholem, zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania. Pacjenci powinni być poinformowani o możliwości nasilenia działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego i zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii moksyfloksacyną, szczególnie w przypadku postaci doustnych i dożylnych.

W przypadku moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu, ze względu na minimalne stężenia ogólnoustrojowe, ryzyko interakcji z alkoholem jest niewielkie.²¹

Szczegółowa tabela interakcji moksyfloksacyny

Podsumowanie

Moksyfloksacyna w postaci doustnej i dożylnej wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, z których najważniejsze dotyczą addycyjnego wydłużenia odstępu QT, co może skutkować groźnymi dla życia zaburzeniami rytmu serca. Z tego powodu jednoczesne stosowanie moksyfloksacyny z innymi lekami wydłużającymi odstęp QT jest przeciwwskazane. Istotne są również interakcje farmakokinetyczne z preparatami zawierającymi jony metali oraz węglem aktywowanym, które zmniejszają wchłanianie moksyfloksacyny. W przypadku postaci okulistycznych, ze względu na minimalne stężenia ogólnoustrojowe, ryzyko interakcji jest niewielkie.²²

Nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji moksyfloksacyny z alkoholem, ale zaleca się ostrożność ze względu na potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego oraz teoretyczne ryzyko zaburzeń rytmu serca.²³

Przed zastosowaniem moksyfloksacyny należy zawsze szczegółowo przeanalizować aktualne leczenie pacjenta, aby wykluczyć ryzyko potencjalnie niebezpiecznych interakcji lekowych.²⁴