Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Hydroksyzyna chlorowodorek, substancja czynna produktu Hydroxyzine Orion, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami oraz substancjami, które wymagają szczególnej uwagi podczas terapii. Znajomość tych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta oraz skuteczności leczenia.¹

Połączenia przeciwwskazane

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie hydroksyzyny z lekami, które wydłużają odstęp QT i/lub mogą wywoływać zaburzenia rytmu serca typu torsade de pointes. Do tej grupy należą:²

• Leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopiramid)
• Leki przeciwarytmiczne klasy III (np. amiodaron, sotalol)
• Niektóre leki przeciwhistaminowe
• Niektóre leki przeciwpsychotyczne (np. haloperydol)
• Niektóre leki przeciwdepresyjne (np. cytalopram, escytalopram)
• Niektóre leki przeciwmalaryczne (np. meflochina, hydroksychlorochina)
• Niektóre antybiotyki (np. erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna)
• Niektóre leki przeciwgrzybicze (np. pentamidyna)
• Niektóre leki stosowane w chorobach układu pokarmowego (np. prukalopryd)
• Niektóre leki stosowane w leczeniu raka (np. toremifen, wandetanib)
• Metadon

Połączenia niezalecane

Istnieją pewne kombinacje leków, których stosowanie z hydroksyzyną nie jest zalecane ze względu na potencjalne ryzyko obniżenia skuteczności leczenia lub wystąpienia działań niepożądanych:³

• Betahistyna – hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec betahistyny, co może prowadzić do wzajemnego osłabienia działania terapeutycznego
• Inhibitory cholinoesterazy – hydroksyzyna działa antagonistycznie wobec inhibitorów cholinoesterazy, co może zmniejszać ich skuteczność
• Inhibitory monoaminooksydazy (inhibitory MAO) – należy unikać równoczesnego podawania hydroksyzyny z inhibitorami MAO

Warto zaznaczyć, że leczenie hydroksyzyną należy przerwać na co najmniej 5 dni przed wykonaniem testów alergicznych lub testu prowokacji oskrzelowej z metacholiną, aby uniknąć wpływu hydroksyzyny na wyniki tych badań.⁴

Połączenia wymagające zachowania ostrożności

W przypadku jednoczesnego stosowania hydroksyzyny z poniższymi lekami należy zachować szczególną ostrożność:⁵

• Leki wywołujące bradykardię i hipokaliemię – jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko zaburzeń rytmu serca
• Leki wpływające depresyjnie na OUN – hydroksyzyna może nasilać ich działanie, co może prowadzić do nasilonej sedacji, zawrotów głowy czy zaburzeń świadomości
• Leki wykazujące działanie przeciwcholinergiczne – hydroksyzyna może potęgować ich działanie, nasilając efekty niepożądane, takie jak suchość błon śluzowych, zaparcia, zaburzenia widzenia, retencja moczu
• Adrenalina – hydroksyzyna przeciwdziała wzrostowi ciśnienia krwi wywołanemu przez adrenalinę⁶
• Fenytoina – badania na szczurach wykazały, że hydroksyzyna zmniejsza przeciwdrgawkowe działanie fenytoiny⁷
• Cymetydyna – podanie 600 mg cymetydyny dwa razy na dobę powoduje zwiększenie stężenia hydroksyzyny w osoczu o 36% oraz zmniejszenie maksymalnego stężenia metabolitu hydroksyzyny – cetyryzyny o 20%⁸
• Tiazydowe leki moczopędne – mogą one powodować zaburzenia elektrolitowe (hipokaliemia), które zwiększają ryzyko wystąpienia opornych na leczenie zaburzeń rytmu serca⁹

Interakcje farmakometaboliczne

Hydroksyzyna wchodzi w interakcje z wieloma substratami enzymów biorących udział w metabolizmie leków, co może prowadzić do klinicznie istotnych konsekwencji.¹⁰

Inhibicja CYP2D6

Hydroksyzyna jest inhibitorem CYP2D6 (Ki: 3,9 µM: 1,7 µg/ml) i w dużych dawkach może powodować interakcje z substratami izoenzymu CYP2D6, takimi jak:¹¹

• Beta-adrenolityki: metoprolol, propafenon, tymolol
• Selektywne inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI): fluoksetyna, fluwoksamina
• Leki przeciwdepresyjne: amitryptylina, klomipramina, dezypramina, duloksetyna, imipramina, paroksetyna, wenlafaksyna
• Leki przeciwpsychotyczne: arypiprazol, haloperydol, rysperydon, tiorydazyna
• Inne leki: kodeina, dekstrometorfan, flekainid, meksyletyna, ondansetron, tamoksyfen, tramadol

Metabolizm hydroksyzyny

Hydroksyzyna jest metabolizowana przez dehydrogenazę alkoholową oraz CYP3A4/5. Jednoczesne stosowanie leków będących silnymi inhibitorami tych enzymów może prowadzić do zwiększenia stężenia hydroksyzyny we krwi.¹²

Przykładami silnych inhibitorów CYP3A4/5 są:¹³

• Antybiotyki makrolidowe: telitromycyna, klarytromycyna
• Leki przeciwwirusowe: delawirdyna
• Leki przeciwpadaczkowe: styrypentol
• Leki przeciwgrzybicze: ketokonazol, worykonazol, itrakonazol, pozakonazol
• Inhibitory proteazy HIV: atazanawir, indynawir, nelfinawir, rytonawir, sakwinawir, lopinawir/rytonawir, sakwinawir/rytonawir i typranawir/rytonawir

Silnymi inhibitorami dehydrogenazy alkoholowej są disulfiram i metronidazol.¹⁴

Interakcje hydroksyzyny z alkoholem

Alkohol etylowy wykazuje istotne interakcje z hydroksyzyną, które mogą mieć poważne konsekwencje kliniczne. Najważniejszym aspektem tej interakcji jest nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy.¹⁵

Mechanizm interakcji

Zarówno hydroksyzyna, jak i alkohol działają ośrodkowo hamująco na funkcje mózgu. Jednoczesne stosowanie obu substancji prowadzi do synergistycznego efektu depresyjnego na OUN, potęgując działanie sedatywne, uspokajające i przeciwlękowe hydroksyzyny. Dodatkowo, ponieważ hydroksyzyna jest metabolizowana częściowo przez dehydrogenazę alkoholową, jednoczesne spożycie alkoholu może zaburzać metabolizm leku, prowadząc do zwiększenia jego stężenia we krwi i nasilenia działań niepożądanych.¹⁶

Konsekwencje kliniczne

Jednoczesne stosowanie hydroksyzyny i alkoholu może prowadzić do następujących skutków:

• Nasilona sedacja i senność
• Zaburzenia koordynacji psychoruchowej
• Wydłużony czas reakcji
• Zaburzenia uwagi i koncentracji
• Zwiększone ryzyko wypadków, zwłaszcza podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn
• Nasilone działania niepożądane hydroksyzyny
• Potencjalne zaburzenia świadomości
• Zaburzenia oddechowe przy wyższych dawkach obu substancji

Zalecenia kliniczne

Ze względu na istotne nasilenie działania hydroksyzyny przez alkohol, należy bezwzględnie zalecić pacjentom abstynencję od alkoholu podczas stosowania tego leku. Pacjent powinien zostać szczegółowo poinformowany o ryzyku związanym z jednoczesnym używaniem alkoholu i hydroksyzyny, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji hydroksyzyny z innymi lekami i substancjami