Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Escitalopram Genoptim, jako lek z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), może wchodzić w liczne istotne interakcje z innymi produktami leczniczymi. Interakcje te mogą mieć charakter farmakodynamiczny, związany z mechanizmem działania leku, lub farmakokinetyczny, dotyczący metabolizmu i eliminacji substancji czynnej. Odpowiednia znajomość tych interakcji jest niezbędna dla bezpiecznego stosowania leku w praktyce klinicznej.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Interakcje farmakodynamiczne związane są głównie z nasileniem działania serotoninergicznego escytalopramu oraz jego wpływem na układ sercowo-naczyniowy, w szczególności na przewodnictwo elektryczne w mięśniu sercowym.²

Przeciwwskazane leczenie skojarzone

Nieodwracalne, nieselektywne inhibitory MAO: Stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich reakcji, w tym zespołu serotoninowego. Rozpoczęcie leczenia escytalopramem można rozpocząć dopiero po upływie 14 dni od zaprzestania stosowania nieodwracalnego inhibitora MAO. Natomiast po zakończeniu terapii escytalopramem, przed wprowadzeniem nieselektywnego, nieodwracalnego inhibitora MAO, należy zachować co najmniej 7-dniową przerwę.³

Odwracalny, selektywny inhibitor MAO-A (moklobemid): Ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, przeciwwskazane jest również stosowanie escytalopramu w skojarzeniu z inhibitorem MAO-A, takim jak moklobemid. W sytuacjach wyjątkowych, gdy takie leczenie skojarzone jest konieczne, należy rozpocząć od minimalnej zalecanej dawki, pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁴

Odwracalny, nieselektywny inhibitor MAO (linezolid): Antybiotyk linezolid, będący odwracalnym nieselektywnym inhibitorem MAO, nie powinien być stosowany u pacjentów leczonych escytalopramem. W sytuacjach klinicznych wymagających takiego skojarzenia, należy stosować minimalne dawki obu leków pod ścisłą kontrolą kliniczną.⁵

Leki powodujące wydłużenie odstępu QT: Przeciwwskazane jest leczenie skojarzone escytalopramem z lekami wydłużającymi odstęp QT, takimi jak:⁶

• leki przeciwarytmiczne klasy IA i III
• leki przeciwpsychotyczne (np. pochodne fenotiazyny, pimozyd, haloperydol)
• trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne
• niektóre leki przeciwbakteryjne (np. sparfloksacyna, moksyfloksacyna, erytromycyna IV, pentamidyna)
• leki przeciwmalaryczne, szczególnie halofantryna
• niektóre leki przeciwhistaminowe (astemizol, mizolastyna)

Przyczyną przeciwwskazania jest możliwość wystąpienia efektu addytywnego i zwiększonego ryzyka arytmii serca, pomimo braku bezpośrednich badań farmakokinetycznych i farmakodynamicznych escytalopramu z tymi lekami.⁷

Leczenie skojarzone wymagające zachowania środków ostrożności

Nieodwracalny, selektywny inhibitor MAO-B (selegilina): Podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z selegiliną (nieodwracalny inhibitor MAO-B) należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego. Dotychczasowe doświadczenia kliniczne wskazują, że stosowanie selegiliny w dawkach do 10 mg na dobę w skojarzeniu z racemicznym cytalopramem było bezpieczne.⁸

Leki o działaniu serotoninergicznym: Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z lekami o działaniu serotoninergicznym (np. tramadolem, sumatryptanem oraz innymi tryptanami) może prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu.⁹

Leki obniżające próg drgawkowy: Escytalopram, podobnie jak inne leki z grupy SSRI, może obniżać próg drgawkowy. Zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności podczas jednoczesnego stosowania z innymi lekami mogącymi obniżać próg drgawkowy, takimi jak:¹⁰

• leki przeciwdepresyjne (trójpierścieniowe, SSRI)
• leki neuroleptyczne (pochodne fenotiazyny, pochodne tioksantenu, pochodne butyrofenonu)
• meflochina
• bupropion
• tramadol

Lit, tryptofan: Istnieją doniesienia o nasileniu działania podczas jednoczesnego stosowania leków z grupy SSRI z litem lub tryptofanem. Z tego powodu zaleca się zachowanie ostrożności przy takim leczeniu skojarzonym.¹¹

Dziurawiec zwyczajny: Jednoczesne stosowanie leków z grupy SSRI i preparatów ziołowych zawierających dziurawiec zwyczajny (Hypericum perforatum) może zwiększać częstość występowania działań niepożądanych. Należy unikać takiego skojarzenia lub monitorować pacjenta pod kątem nasilonych działań niepożądanych.¹²

Leki wpływające na krzepnięcie krwi: Escytalopram może wpływać na działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. U pacjentów leczonych jednocześnie escytalopramem i doustnymi lekami przeciwzakrzepowymi należy dokładnie kontrolować parametry krzepnięcia krwi, szczególnie podczas rozpoczynania lub kończenia leczenia escytalopramem. Jednoczesne stosowanie z niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) może zwiększać ryzyko krwawień.¹³

Leki powodujące hipokaliemię/hipomagnezemię: Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu innych leków powodujących hipokaliemię lub hipomagnezemię, ponieważ takie zaburzenia elektrolitowe zwiększają ryzyko wystąpienia złośliwych arytmii.¹⁴

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych leków na farmakokinetykę escytalopramu

Metabolizm escytalopramu zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP2C19, a w mniejszym stopniu przy udziale izoenzymów CYP3A4 i CYP2D6. Główny metabolit S-DCT (demetylowany escytalopram) jest częściowo metabolizowany przez CYP2D6.¹⁵

Inhibitory CYP2C19 (omeprazol, ezomeprazol, flukonazol, fluwoksamina, lanzoprazol, tyklopidyna) mogą powodować istotne zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Podawanie escytalopramu z omeprazolem (30 mg raz na dobę) prowadzi do umiarkowanego (około 50%) zwiększenia stężenia escytalopramu w osoczu.¹⁶

Podawanie escytalopramu z cymetydyną (400 mg dwa razy na dobę) powoduje umiarkowane (około 70%) zwiększenie stężenia escytalopramu w osoczu. Konieczne może być dostosowanie dawki escytalopramu podczas leczenia skojarzonego z cymetydyną.¹⁷

Wpływ escytalopramu na farmakokinetykę innych leków

Escytalopram jest inhibitorem izoenzymu CYP2D6, co może wpływać na metabolizm innych leków metabolizowanych przez ten izoenzym. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania escytalopramu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym, metabolizowanymi głównie przez CYP2D6, takimi jak:¹⁸

• flekainid, propafenon, metoprolol (stosowane w niewydolności serca)
• leki przeciwdepresyjne (dezypramina, klomipramina, nortryptylina)
• leki przeciwpsychotyczne (rysperydon, tiorydazyna, haloperydol)

Podawanie escytalopramu w skojarzeniu z dezypraminą lub metoprololem powoduje dwukrotne zwiększenie stężenia tych substratów CYP2D6 w osoczu. Badania in vitro wykazały również, że escytalopram może wykazywać słabe działanie hamujące na izoenzym CYP2C19, co wymaga zachowania ostrożności podczas podawania w skojarzeniu z lekami metabolizowanymi przez ten izoenzym.¹⁹

Interakcje z alkoholem

Nie stwierdzono interakcji farmakodynamicznych ani farmakokinetycznych pomiędzy escytalopramem a alkoholem. Jednak, podobnie jak w przypadku innych leków psychotropowych, nie zaleca się spożywania alkoholu podczas leczenia escytalopramem.²⁰

Chociaż teoretycznie nie występują specyficzne interakcje między escytalopramem a alkoholem, jednoczesne ich stosowanie może prowadzić do:

• nasilenia działania sedatywnego i depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy
• zwiększonego ryzyka zaburzeń koordynacji psychoruchowej
• potencjalnego osłabienia zdolności poznawczych
• zwiększonego ryzyka działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego

Z tych względów pacjentom przyjmującym escytalopram należy zalecić całkowitą abstynencję od alkoholu w trakcie leczenia lub przynajmniej znaczne ograniczenie jego spożycia. Pacjentów należy również poinformować o możliwym nasileniu zaburzeń koncentracji i zdolności psychomotorycznych, co może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.

Tabela interakcji escytalopramu z innymi produktami leczniczymi