Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Leczenie produktem Escitalopram Genoptim (10 mg i 20 mg, tabletki powlekane) jest przeciwwskazane w kilku ściśle określonych sytuacjach klinicznych, gdzie zastosowanie leku może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta. Bezwzględne przestrzeganie tych przeciwwskazań jest kluczowe dla bezpieczeństwa farmakoterapii.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Podstawowym przeciwwskazaniem do stosowania escytalopramu jest nadwrażliwość na substancję czynną (escytalopram w postaci szczawianu) lub którąkolwiek z substancji pomocniczych preparatu. W przypadku stwierdzenia w wywiadzie reakcji alergicznej na escytalopram lub jakikolwiek składnik pomocniczy tabletki powlekanej, nie należy rozpoczynać terapii tym lekiem.²

Przeciwwskazania dotyczące interakcji z inhibitorami MAO

Szczególnie istotne przeciwwskazania dotyczą jednoczesnego stosowania escytalopramu z różnymi grupami inhibitorów monoaminooksydazy (MAO):

• Nieselektywne, nieodwracalne inhibitory MAO – jednoczesne stosowanie jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na wysokie ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, który może manifestować się pobudzeniem, drżeniem, hipertermią i innymi poważnymi objawami.³
• Odwracalne inhibitory MAO-A (np. moklobemid) – leczenie skojarzone z escytalopramem jest przeciwwskazane z powodu ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego.⁴
• Odwracalny nieselektywny inhibitor MAO – linezolid – również nie powinien być stosowany równocześnie z escytalopramem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego.⁵

Przeciwwskazania związane z wpływem na układ sercowo-naczyniowy

Escytalopram może wpływać na przewodnictwo elektryczne w mięśniu sercowym, dlatego istnieją istotne przeciwwskazania kardiologiczne do jego stosowania:

• Rozpoznany lub wrodzony zespół wydłużonego odstępu QT – u pacjentów z tą patologią sercową stosowanie escytalopramu jest bezwzględnie przeciwwskazane, gdyż może nasilać zaburzenia repolaryzacji i zwiększać ryzyko groźnych zaburzeń rytmu.⁶
• Jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających odstęp QT – kombinacja escytalopramu z innymi substancjami wpływającymi na odstęp QT jest przeciwwskazana ze względu na potencjalne sumowanie niekorzystnych efektów elektrofizjologicznych i wzrost ryzyka zagrażających życiu arytmii.⁷

Postacie farmaceutyczne a przeciwwskazania

Escitalopram Genoptim dostępny jest w dwóch dawkach: 10 mg i 20 mg, w postaci tabletek powlekanych, które można podzielić na równe dawki. Obie postaci zawierają tę samą substancję czynną (escytalopram w postaci szczawianu) i podlegają identycznym przeciwwskazaniom. Tabletki o mocy 20 mg zawierają większą ilość substancji czynnej, co należy uwzględnić szczególnie u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym.⁸

Zespół serotoninowy jako istotne zagrożenie

Zespół serotoninowy stanowi najpoważniejsze zagrożenie związane z naruszeniem przeciwwskazań dotyczących interakcji z inhibitorami MAO. To potencjalnie śmiertelny stan, który manifestuje się poprzez pobudzenie, drżenie, hipertermię i inne poważne objawy neurologiczne i ogólnoustrojowe. Z tego powodu należy bezwzględnie przestrzegać przeciwwskazań dotyczących jednoczesnego stosowania escytalopramu z inhibitorami MAO rożnych typów.⁹

Ryzyko kardiologiczne związane z wydłużeniem odstępu QT

Escytalopram może wydłużać odstęp QT w zapisie EKG, co wiąże się z ryzykiem groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Szczególnie niebezpieczne jest łączenie escytalopramu z innymi lekami o podobnym wpływie na repolaryzację komór. U pacjentów z wrodzonym zespołem długiego QT lub rozpoznanym wydłużeniem odstępu QT stosowanie escytalopramu jest bezwzględnie przeciwwskazane, gdyż może doprowadzić do nagłej śmierci sercowej.¹⁰