Właściwości farmakodynamiczne
Escitalopram Genoptim 20 mg

Właściwości farmakodynamiczne escitalopramu

Escytalopram należy do grupy farmakoterapeutycznej: leki przeciwdepresyjne, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), sklasyfikowany pod kodem ATC: N 06 AB 10. ¹

Mechanizm działania

Escytalopram działa jako selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT) charakteryzujący się dużym powinowactwem do pierwotnego miejsca wiązania na transporterze serotoninowym. Dodatkowo substancja ta wiąże się z allosterycznym miejscem na transporterze serotoniny, jednak z powinowactwem około 1000 razy mniejszym niż do miejsca pierwotnego. ²

Istotną cechą farmakologiczną escytalopramu jest brak lub minimalne powinowactwo do wielu receptorów neuronalnych, w tym receptorów:

• serotoninergicznych 5-HT1A i 5-HT2
• dopaminergicznych D1 i D2
• adrenergicznych α1, α2 i β
• histaminowych H1
• muskarynowych cholinergicznych
• benzodiazepinowych
• opioidowych

³

Jedynym prawdopodobnym mechanizmem działania, który wyjaśnia farmakologiczne i kliniczne efekty escytalopramu, jest hamowanie wychwytu zwrotnego serotoniny (5-HT). ⁴

Efekt farmakodynamiczny

W badaniu elektrokardiograficznym przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanej placebo u zdrowych ochotników, wykazano zależne od dawki zmiany w odstępie QT. Zmiana w stosunku do wartości wyjściowej (korekta metodą Friderica) wynosiła:

• dla dawki 10 mg/dobę: 4,3 milisekundy (90% CI: 2,2-6,4)
• dla dawki 60 mg/dobę: 10,7 milisekundy (90% CI: 8,6-12,8)

⁵

Skuteczność kliniczna escytalopramu

Duże epizody depresyjne

Leczenie doraźne: Skuteczność escytalopramu w doraźnym leczeniu dużych epizodów depresyjnych została potwierdzona w trzech z czterech krótkoterminowych (8-tygodniowych) badań klinicznych przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo. ⁶

Zapobieganie nawrotom: W długoterminowym badaniu dotyczącym profilaktyki nawrotów uczestniczyło 274 pacjentów, którzy wcześniej pozytywnie odpowiedzieli na terapię escytalopramem w dawkach 10 mg lub 20 mg na dobę w początkowej 8-tygodniowej fazie otwartej. Pacjenci zostali losowo przydzieleni do grupy kontynuującej leczenie escytalopramem w tej samej dawce lub do grupy otrzymującej placebo, przez okres do 36 tygodni. Wyniki badania wykazały, że u pacjentów leczonych escytalopramem czas do wystąpienia nawrotu choroby był statystycznie istotnie dłuższy w porównaniu z grupą otrzymującą placebo. ⁷

Fobia społeczna

Skuteczność escytalopramu w leczeniu fobii społecznej została potwierdzona w:

• trzech krótkoterminowych (12-tygodniowych) badaniach klinicznych
• 6-miesięcznym badaniu zapobiegania nawrotom u pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie

⁸

Dodatkowo przeprowadzono 24-tygodniowe badanie mające na celu ustalenie optymalnego schematu dawkowania, które wykazało skuteczność escytalopramu w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg na dobę. ⁹

Zaburzenie lękowe uogólnione

Efektywność escytalopramu w leczeniu zaburzenia lękowego uogólnionego (GAD) została potwierdzona we wszystkich czterech badaniach przeprowadzonych metodą podwójnie ślepej próby z kontrolą placebo, przy zastosowaniu dawek 10 mg i 20 mg na dobę. ¹⁰

Zbiorcza analiza wyników trzech badań o podobnym schemacie, obejmujących łącznie 840 pacjentów (421 leczonych escytalopramem i 419 otrzymujących placebo), wykazała:

• odsetek pacjentów odpowiadających na leczenie: 47,5% w grupie escytalopramu vs 28,9% w grupie placebo
• odsetek pacjentów z remisją: 37,1% w grupie escytalopramu vs 20,8% w grupie placebo

Działanie terapeutyczne było obserwowane już od pierwszego tygodnia leczenia. ¹¹

Długotrwałe utrzymywanie się skuteczności escytalopramu w dawce 20 mg na dobę zostało potwierdzone w randomizowanym badaniu trwającym od 24 do 76 tygodni, obejmującym 373 pacjentów, którzy wcześniej odpowiedzieli na leczenie podczas 12-tygodniowej fazy otwartej. ¹²

Zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne

Skuteczność escytalopramu w leczeniu zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego (OCD) potwierdzono w randomizowanym badaniu klinicznym z podwójnie ślepą próbą:

• Po 12 tygodniach terapii – wykazano istotną różnicę w całkowitej punktacji w skali Y-BOCS między pacjentami otrzymującymi escytalopram w dawce 20 mg na dobę a grupą otrzymującą placebo
• Po 24 tygodniach terapii – wykazano przewagę zarówno dawki 10 mg, jak i 20 mg escytalopramu na dobę w porównaniu do placebo

¹³

Dodatkowo wykazano skuteczność escytalopramu w zapobieganiu nawrotom OCD u pacjentów leczonych dawkami 10 mg i 20 mg na dobę, którzy wcześniej odpowiedzieli pozytywnie na 16-tygodniową terapię w fazie otwartej. Efekt ten potwierdzono w randomizowanej, kontrolowanej placebo fazie podwójnie ślepej próby trwającej 24 tygodnie. ¹⁴