Wpływ leku Escitalopram Genoptim na płodność, ciążę i laktację

Podczas konsultacji medycznej z pacjentką w wieku rozrodczym, ciężarną lub karmiącą piersią, której przepisujemy escytalopram, należy przekazać szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania leku w tych szczególnych sytuacjach klinicznych. Ważne jest, aby przekazane informacje opierały się na dostępnych danych klinicznych i badaniach naukowych.¹

Wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu

Należy poinformować pacjentkę, że dane kliniczne dotyczące stosowania escytalopramu w okresie ciąży są ograniczone. Badania na modelach zwierzęcych wykazały toksyczny wpływ leku na reprodukcję. Z tego względu Escitalopram Genoptim nie powinien być stosowany w okresie ciąży, chyba że jest to bezwzględnie konieczne i jedynie po dokładnym rozważeniu potencjalnych zagrożeń oraz korzyści dla matki i dziecka.²

Jeśli pacjentka przyjmuje lek w trakcie ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, należy ją poinformować o konieczności unikania nagłego odstawienia leku, gdyż może to skutkować wystąpieniem objawów odstawiennych u noworodka. Ponadto konieczne jest poinformowanie, że noworodek powinien być pod ścisłą obserwacją medyczną po porodzie, zwłaszcza jeśli matka kontynuowała przyjmowanie escytalopramu w późniejszych stadiach ciąży.³

Potencjalne objawy u noworodka po ekspozycji na lek w okresie prenatalnym

Lekarz powinien poinformować pacjentkę, że u noworodków, których matki przyjmowały leki z grupy SSRI/SNRI (w tym escytalopram) w późniejszych stadiach ciąży, mogą wystąpić następujące objawy:⁴

• Zaburzenia oddechowe – mogą objawiać się jako przyspieszone, utrudnione oddychanie lub okresowe przerwy w oddychaniu
• Sinica – sine zabarwienie skóry wynikające z niedotlenienia
• Bezdech – okresowe zatrzymanie oddychania
• Napady drgawek – mogą objawiać się jako nieskoordynowane ruchy kończyn lub całego ciała
• Wahania ciepłoty ciała – trudności z utrzymaniem prawidłowej temperatury ciała
• Trudności w pobieraniu pokarmu – problemy z ssaniem i karmieniem
• Wymioty – zwracanie treści pokarmowej
• Hipoglikemia – obniżony poziom glukozy we krwi
• Zaburzenia napięcia mięśniowego – mogące objawiać się jako wzmożone napięcie, osłabione napięcie lub naprzemienne występowanie obu stanów
• Hiperrefleksja – wzmożone odruchy neurologiczne
• Drżenia i drżączka – mimowolne drgania ciała lub kończyn
• Objawy neuropsychiatryczne – drażliwość, letarg, ciągły płacz, senność i trudności w zasypianiu

Należy wyjaśnić pacjentce, że wymienione objawy mogą być wynikiem działania serotoninergicznego leku lub stanowić reakcję odstawienia. W większości przypadków powikłania te pojawiają się natychmiast lub w ciągu pierwszych 24 godzin po porodzie.<sup data-drug="Escitalopram Genoptim" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Objawy te mogą być wynikiem działania serotoninergicznego lub reakcji odstawienia. W większości przypadków powikłania pojawiają się natychmiast lub wkrótce (5

Ryzyko wystąpienia zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków

Istotną informacją, którą należy przekazać pacjentce, są wyniki badań epidemiologicznych wskazujące, że stosowanie selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) u kobiet w ciąży, szczególnie w trzecim trymestrze, może zwiększać ryzyko występowania zespołu przetrwałego nadciśnienia płucnego u noworodków (PPHN). Badania wykazały, że zaobserwowano 5 takich przypadków na 1000 ciąż, podczas gdy w populacji ogólnej stwierdza się 1 do 2 przypadków na 1000 ciąż.⁶

Ryzyko krwotoku poporodowego

Pacjentka powinna zostać poinformowana o zwiększonym ryzyku krwotoku poporodowego. Dane obserwacyjne wskazują na występowanie zwiększonego (mniej niż dwukrotnie) ryzyka krwotoku poporodowego po narażeniu na działanie leków z grupy SSRI lub SNRI w ciągu miesiąca przed porodem. Jest to istotna informacja, szczególnie dla pacjentek planujących poród lub będących w ostatnim miesiącu ciąży.⁷

Wpływ na karmienie piersią

W przypadku kobiet karmiących piersią, należy poinformować pacjentkę, że przypuszcza się, iż escytalopram wydziela się do mleka matki. Z tego względu nie zaleca się karmienia piersią podczas stosowania leku Escitalopram Genoptim. Jeśli karmienie piersią jest preferowane przez pacjentkę, należy rozważyć alternatywne metody leczenia lub czasowe przerwanie karmienia piersią.⁸

Wpływ na płodność

Pacjentów płci męskiej należy poinformować, że badania przeprowadzone na zwierzętach wykazały, iż cytalopram (związek macierzysty escytalopramu) może wpływać na jakość nasienia. Jednakże, z opisów przypadków stosowania u ludzi niektórych leków z grupy SSRI wynika, że wpływ na jakość nasienia jest przemijający. Istotną informacją jest to, że dotychczas nie zaobserwowano bezpośredniego wpływu na płodność u ludzi.⁹

Monitorowanie pacjentki i dziecka

W przypadku kobiet, które zaszły w ciążę podczas leczenia escytalopramem lub planują ciążę, należy rozważyć następujące działania:

1. Indywidualna ocena stosunku korzyści do ryzyka kontynuacji leczenia
2. Jeśli kontynuacja leczenia jest konieczna – dobór najmniejszej skutecznej dawki
3. Regularne monitorowanie stanu zdrowia pacjentki i rozwoju płodu
4. Zaplanowanie odpowiedniego nadzoru położniczego i neonatologicznego
5. W trzecim trymestrze – szczególna uwaga na możliwe objawy niepożądane u noworodka
6. W przypadku podjęcia decyzji o odstawieniu leku – stopniowe zmniejszanie dawki pod ścisłym nadzorem lekarskim

Ze względu na ograniczone dane kliniczne, każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, uwzględniając nasilenie objawów choroby podstawowej, korzyści z leczenia i potencjalne ryzyko dla płodu lub noworodka.¹⁰