Interakcje
Moklobemid

Interakcje substancji z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Moklobemid, jako selektywny i odwracalny inhibitor monoaminooksydazy typu A (MAO-A), wykazuje liczne interakcje z innymi produktami leczniczymi, które należy uwzględnić podczas terapii. Ze względu na mechanizm działania moklobemidu, interakcje te mogą mieć różne nasilenie i znaczenie kliniczne, od przeciwwskazań do zachowania środków ostrożności.¹²

Interakcje przeciwwskazane

Stosowanie moklobemidu jest bezwzględnie przeciwwskazane w połączeniu z następującymi substancjami leczniczymi:³⁴

• Selegilina – selektywny inhibitor MAO-B, stosowany w leczeniu choroby Parkinsona⁵⁶
• Linezolid – antybiotyk o strukturze zbliżonej do inhibitorów MAO⁷⁸
• Tryptany (sumatryptan, ryzatryptan, zolmitryptan, almotryptan, naratryptan, frowatryptan, eletryptan) – będące silnymi agonistami receptorów serotoninowych, metabolizowanymi przez MAO oraz różne enzymy cytochromu P450, powodujące wzrost stężenia tryptanów w osoczu⁹¹⁰
• Tramadol – opioidowy lek przeciwbólowy; wykazano, że moklobemid nasila działanie opioidów¹¹¹²
• Petydyna – przeciwwskazana z powodu podwyższonego ryzyka wystąpienia zespołu serotoninowego (splątanie, gorączka, dreszcze, ataksja, hiperrefleksja, drgawki kloniczne, biegunka)¹³¹⁴
• Dekstrometorfan – składnik wielu leków przeciwkaszlowych; odnotowano kilka przypadków ciężkich reakcji niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego podczas jednoczesnego stosowania obu leków¹⁵¹⁶¹⁷
• Klomipramina – trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny¹⁸
• Dekstropropoksyfen – opioidowy lek przeciwbólowy; moklobemid może nasilać jego działanie¹⁹²⁰

Interakcje wymagające szczególnej ostrożności – leki przeciwdepresyjne

Stosowanie moklobemidu wymaga szczególnej ostrożności w połączeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, zwłaszcza inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz innymi lekami zwiększającymi stężenie serotoniny.²¹²²

Szczególną ostrożność należy zachować przy stosowaniu następujących leków przeciwdepresyjnych:²³²⁴

• Wenlafaksyna – inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny
• Fluwoksamina – inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny
• Klomipramina – trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny
• Cytalopram i escitalopram – selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny
• Paroksetyna – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny
• Sertralina – selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny
• Bupropion – atypowy lek przeciwdepresyjny

Jednoczesne stosowanie tych leków z moklobemidem może w pojedynczych przypadkach prowadzić do zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu, charakteryzującego się hipertermią, splątaniem, hiperrefleksją i drgawkami klonicznymi mięśni.²⁵²⁶

Przy zmianie leczenia między moklobemidem a innymi lekami przeciwdepresyjnymi należy przestrzegać odpowiednich okresów przerwy:²⁷²⁸²⁹

• Leczenie trójpierścieniowym lub innym lekiem przeciwdepresyjnym można rozpocząć następnego dnia po odstawieniu moklobemidu
• Przy zmianie z SSRI na moklobemid należy zachować przerwę równą 4–5 okresom półtrwania wcześniej stosowanego leku lub jego aktywnego metabolitu:
  • co najmniej 1 tydzień po odstawieniu większości SSRI
  • 2 tygodnie w przypadku paroksetyny
  • 5 tygodni w przypadku fluoksetyny
• 14-dniowa przerwa jest zalecana przy zmianie z nieodwracalnego inhibitora MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) na moklobemid

Interakcje wymagające szczególnej ostrożności – inne leki

Moklobemid wchodzi w interakcje wymagające ostrożności również z innymi grupami leków:³⁰³¹

• Leki metabolizowane przez CYP2C19 – moklobemid hamuje ten enzym, co może prowadzić do zwiększenia stężenia w osoczu takich leków jak:
  • Inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol) – moklobemid hamuje metabolizm omeprazolu u pacjentów szybko metabolizujących przy udziale CYP2C19, powodując dwukrotne zwiększenie ekspozycji na omeprazol³²³³
  • Fluoksetyna i fluwoksamina – leki przeciwdepresyjne z grupy SSRI³⁴³⁵
• Trymipramina i maprotylina – inhibitory wychwytu zwrotnego monoamin, których stężenie w osoczu wzrasta przy jednoczesnym podawaniu moklobemidu³⁶³⁷
• Leki sympatykomimetyczne – moklobemid może nasilać i wydłużać ich działanie farmakologiczne³⁸³⁹⁴⁰
• Opioidy – moklobemid może nasilać działanie opioidowych leków przeciwbólowych, może być konieczna modyfikacja dawkowania morfiny, fentanylu i kodeiny⁴¹⁴²⁴³
• Buprenorfina (także w połączeniu z naloksonem) – zwiększa ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego, mogącego zagrażać życiu⁴⁴⁴⁵
• Cymetydyna – hamuje metabolizm moklobemidu i zwiększa jego stężenie we krwi; u pacjentów leczonych cymetydyną dawkę moklobemidu należy zmniejszyć o połowę lub do jednej trzeciej⁴⁶⁴⁷⁴⁸
• Ziele dziurawca (Hypericum perforatum) – jednoczesne stosowanie nie jest zalecane, ponieważ może prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym⁴⁹⁵⁰
• Sybutramina – inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, nasila działanie inhibitorów MAO; jednoczesne stosowanie z moklobemidem nie jest zalecane⁵¹⁵²

Interakcje z alkoholem

Dane z badań klinicznych nie wskazują na istnienie klinicznie istotnych interakcji między moklobemidem a alkoholem.⁵³⁵⁴

W przeciwieństwie do nieodwracalnych inhibitorów MAO, moklobemid charakteryzuje się selektywnym i przemijającym działaniem, co sprawia, że jego skłonność do interakcji z tyraminą (składnik wielu pokarmów i napojów alkoholowych) jest niewielka i krótkotrwała.⁵⁵⁵⁶

Należy jednak zauważyć, że nasilenie działania presyjnego (podwyższającego ciśnienie tętnicze) jest mniejsze lub nie występuje w ogóle, jeśli moklobemid jest przyjmowany po posiłku.⁵⁷⁵⁸⁵⁹

Chociaż badania nie wykazały istotnych interakcji, to podczas jednoczesnego stosowania moklobemidu z alkoholem zaleca się zachowanie ogólnej ostrożności, tak jak w przypadku innych leków działających na ośrodkowy układ nerwowy.

Leki bezpieczne przy jednoczesnym stosowaniu z moklobemidem

Dane z badań klinicznych wskazują na brak istotnych interakcji pomiędzy moklobemidem a następującymi lekami:⁶⁰⁶¹⁶²

• Hydrochlorotiazyd – diuretyk tiazydowy stosowany w leczeniu nadciśnienia
• Doustne środki antykoncepcyjne
• Digoksyna – lek stosowany w leczeniu niewydolności serca i zaburzeń rytmu serca
• Fenprokumon – doustny lek przeciwzakrzepowy z grupy pochodnych kumaryny
• Antybiotyki
• Glibenklamid – lek przeciwcukrzycowy
• Insulina
• Moksonidyna – lek przeciwnadciśnieniowy
• Benzodiazepiny – leki o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym
• Lit – lek stosowany w chorobie afektywnej dwubiegunowej

Tabela interakcji moklobemidu z innymi lekami

Postępowanie w przypadku interakcji moklobemidu

Ze względu na liczne interakcje moklobemidu z innymi lekami, przy jego stosowaniu należy przestrzegać następujących zasad:⁶³⁶⁴

Zmiana leczenia na lub z moklobemidu

Przy zmianie leczenia między moklobemidem a innymi lekami należy przestrzegać odpowiednich okresów przerwy:⁶⁵⁶⁶⁶⁷

1. Zmiana z moklobemidu na inny lek przeciwdepresyjny:
   • Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne lub inne leki przeciwdepresyjne można rozpocząć następnego dnia po odstawieniu moklobemidu
2. Zmiana z innego leku przeciwdepresyjnego na moklobemid:
   • Z inhibitora wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) – przerwa równa 4-5 okresom półtrwania wcześniej stosowanego leku lub jego aktywnego metabolitu:
     • Co najmniej 1 tydzień po odstawieniu większości SSRI
     • 2 tygodnie w przypadku paroksetyny
     • 5 tygodni w przypadku fluoksetyny
   • Z nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. fenelzyna, tranylcypromina) – zalecana 14-dniowa przerwa

Dostosowanie dawki moklobemidu

W przypadku jednoczesnego stosowania moklobemidu z lekami hamującymi metabolizm wątrobowy konieczne jest dostosowanie dawki moklobemidu:⁶⁸⁶⁹⁷⁰

• U pacjentów leczonych cymetydyną – dawkę moklobemidu należy zmniejszyć o połowę lub do jednej trzeciej

Postępowanie w przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego

Jeśli wystąpią objawy wskazujące na zespół serotoninowy (hipertermia, splątanie, hiperrefleksja, drgawki kloniczne mięśni):⁷¹⁷²⁷³

• Pacjent powinien niezwłocznie znaleźć się pod nadzorem lekarza
• W razie potrzeby pacjenta należy hospitalizować
• Należy wdrożyć odpowiednie leczenie objawowe

Zalecenia dotyczące przyjmowania moklobemidu

Zaleca się przyjmowanie moklobemidu bezpośrednio po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko interakcji z tyraminą.⁷⁴⁷⁵⁷⁶