Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Moklobemid

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania moklobemidu

Moklobemid, jako odwracalny inhibitor monoaminooksydazy typu A (RIMA), wymaga zachowania określonych środków ostrożności podczas jego stosowania w leczeniu pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi. Pomimo korzystnego profilu bezpieczeństwa w porównaniu do klasycznych inhibitorów MAO, istnieje szereg szczególnych okoliczności klinicznych wymagających uwagi lekarza prowadzącego terapię.^{1 2}

Zalecenia dietetyczne

Stosowanie moklobemidu nie wiąże się z koniecznością wprowadzania specjalnych zmian w diecie, co stanowi istotną przewagę nad nieodwracalnymi inhibitorami MAO. Niemniej jednak, ze względu na fakt, że u niektórych pacjentów może występować nadwrażliwość na tyraminę, zaleca się unikanie potraw bogatych w tę substancję. Do produktów, których należy unikać, zalicza się:^{3 4 5}

• dojrzałe sery, szczególnie gatunki żółtego sera (Cheddar, Camembert, Gruyere)
• wyciąg z drożdży i produkty drożdżowe
• produkty fermentacji nasion soi
• ryby wędzone i wędzone mięso
• czekolada
• wino i piwo

⁶

Podczas leczenia moklobemidem nie należy pić napojów alkoholowych.⁷

Wpływ na ciśnienie tętnicze

Istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach podwyższenia ciśnienia tętniczego podczas leczenia moklobemidem lub wzrostu wartości ciśnienia u pacjentów z rozpoznanym wcześniej nadciśnieniem tętniczym. Z tego powodu zaleca się monitorowanie ciśnienia tętniczego, szczególnie na początku terapii u pacjentów z chorobą nadciśnieniową.^{8 9}

Moklobemid należy również ostrożnie stosować u pacjentów z nadczynnością tarczycy, ze względu na możliwość wystąpienia reakcji hipertensyjnej w tej grupie chorych.^{10 11}

Interakcje lekowe

Podczas terapii moklobemidem należy unikać stosowania leków sympatykomimetycznych, takich jak efedryna, pseudoefedryna i fenylopropanoloamina, które są często składnikami złożonych leków przeciwgorączkowych i przeciwkaszlowych. Interakcje te mogą prowadzić do niebezpiecznego wzrostu ciśnienia tętniczego.^{12 13}

Szczególną ostrożność należy zachować stosując moklobemid jednocześnie z lekami zwiększającymi stężenie serotoniny, takimi jak selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne czy buprenorfina. Takie połączenia mogą prowadzić do wystąpienia zespołu serotoninowego, stanu zagrażającego życiu. Jeśli łączenie tych leków jest klinicznie uzasadnione, konieczna jest uważna obserwacja pacjenta, zwłaszcza w początkowej fazie leczenia oraz podczas zwiększania dawki.¹⁴

Do objawów zespołu serotoninowego mogą należeć:¹⁵

• zmiany stanu psychicznego
• niestabilność autonomiczna
• zaburzenia nerwowo-mięśniowe
• objawy ze strony układu pokarmowego

¹⁶

W przypadku podejrzenia zespołu serotoninowego należy rozważyć zmniejszenie dawki lub przerwanie leczenia, zależnie od nasilenia objawów.¹⁷

Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie moklobemidu i dekstrometorfanu, który może być składnikiem leków stosowanych w przeziębieniu i kaszlu.¹⁸

Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania moklobemidu z preparatami zawierającymi ziele dziurawca (Hypericum perforatum), ponieważ połączenie to może prowadzić do podwyższenia stężenia serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym.¹⁹

Stosowanie u pacjentów z depresją i pobudzeniem

U pacjentów z depresją, u których w obrazie klinicznym dominuje pobudzenie, nie należy w ogóle podawać moklobemidu lub należy go stosować wyłącznie w skojarzeniu z lekami uspokajającymi, takimi jak benzodiazepiny. Istotne jest jednak, aby leki uspokajające nie były stosowane dłużej niż przez 2-3 tygodnie.^{20 21 22}

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe

U pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi, leczonych moklobemidem z powodu depresji, mogą wystąpić epizody maniakalne. Z tego powodu konieczna jest szczególna ostrożność w tej grupie pacjentów i uważne monitorowanie ich stanu psychicznego.^{23 24}

Padaczka i zaburzenia drgawkowe

Z przesłanek teoretycznych wynika, że moklobemid należy stosować bardzo ostrożnie u pacjentów z padaczką. W przypadku tej grupy chorych zaleca się dokładną obserwację i odpowiednie dostosowanie dawkowania.²⁵

Ryzyko samobójstwa i monitorowanie pacjentów

Depresja jest związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia oraz samobójstwa. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Ponieważ poprawa może nastąpić dopiero po kilku pierwszych tygodniach leczenia lub później, pacjentów należy poddać ścisłej obserwacji do czasu uzyskania wyraźnej poprawy. Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.²⁶

Również inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywany jest moklobemid, mogą być związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia zachowań samobójczych. Ponadto zaburzenia te mogą współistnieć z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi. W związku z tym u pacjentów leczonych z powodu innych zaburzeń psychicznych należy podjąć takie same środki ostrożności, jak u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami depresyjnymi.²⁷

Szczególnej uwagi wymagają pacjenci z myślami samobójczymi w wywiadzie oraz pacjenci przejawiający, przed rozpoczęciem leczenia, nasilone skłonności samobójcze. Ta grupa chorych należy do grupy zwiększonego ryzyka myśli samobójczych lub prób samobójczych i należy ich ściśle obserwować w trakcie leczenia.²⁸

Metaanaliza kontrolowanych placebo badań klinicznych nad produktami przeciwdepresyjnymi stosowanymi u dorosłych pacjentów z zaburzeniami psychicznymi wykazała zwiększone (w porównaniu z placebo) ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów w wieku poniżej 25 lat, stosujących leki przeciwdepresyjne.²⁹

W trakcie leczenia, zwłaszcza na początku terapii i w przypadku zmiany dawki, pacjentów, szczególnie z grupy podwyższonego ryzyka, należy ściśle obserwować. Pacjentów (oraz ich opiekunów) należy uprzedzić o konieczności zwrócenia uwagi na każdy objaw klinicznego nasilenia choroby, zachowania lub myśli samobójcze oraz nietypowe zmiany w zachowaniu, a w razie ich wystąpienia, o konieczności niezwłocznego zwrócenia się do lekarza.³⁰

Specjalne populacje pacjentów

Ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych, moklobemidu nie powinno się stosować u pacjentów ze współistniejącą schizofrenią lub schizoafektywnymi chorobami organicznymi.³¹

U pacjentów z uszkodzeniem wątroby należy zmniejszyć dawkowanie moklobemidu, ze względu na potencjalnie wolniejszy metabolizm leku w tej grupie chorych.³²

Istnieje możliwość, że uwarunkowane farmakogenetycznie nieprawidłowości metabolizmu mefenytoiny mogą mieć wpływ na metabolizm moklobemidu. Znaczenie kliniczne tego faktu nie jest jednak w pełni poznane.³³

U pacjentów podatnych, podczas stosowania moklobemidu, może wystąpić nadwrażliwość, której objawami mogą być wysypka i obrzęk.³⁴

Hiponatremia

Podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych może wystąpić hiponatremia (zwykle u pacjentów w podeszłym wieku, prawdopodobnie z powodu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego), jednak bardzo rzadko notowano to powikłanie podczas stosowania moklobemidu. Jeżeli podczas terapii pojawi się senność, dezorientacja lub drgawki, należy podczas diagnozy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia hiponatremii.³⁵

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Moklobemidu nie stosuje się u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat ze względu na brak badań klinicznych w tej grupie wiekowej.³⁶

Informacje dotyczące substancji pomocniczych

Produkty zawierające moklobemid zawierają laktozę jednowodną. Nie powinny być stosowane u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.³⁷