skurcz naczyń skórnych

Skurcz naczyń skórnych (łac. vasoconstrictio cutanea) to fizjologiczny mechanizm polegający na zwężeniu światła naczyń krwionośnych w skórze, głównie tętniczek, przedwłośniczek i zwieraczy przedwłośniczkowych. Proces ten jest kontrolowany przez autonomiczny układ nerwowy, głównie przez włókna współczulne, które poprzez uwalnianie noradrenaliny aktywują receptory α-adrenergiczne w mięśniach gładkich naczyń.

Skurcz naczyń skórnych pełni kluczową rolę w termoregulacji organizmu – zmniejszając przepływ krwi przez skórę, redukuje utratę ciepła w chłodnym środowisku. Jest również elementem reakcji na stres („walcz lub uciekaj”), kiedy to krew jest przekierowywana z obwodu do narządów kluczowych dla przeżycia, jak mięśnie szkieletowe, serce i mózg.

Do czynników wywołujących skurcz naczyń skórnych należą: niska temperatura otoczenia, adrenalina i noradrenalina, angiotensyna II, wazopresyna, endotelina-1 oraz niektóre leki (np. fenylefryna, pseudoefedryna). Nadmierny lub przewlekły skurcz naczyń skórnych może prowadzić do objawów niedokrwienia, takich jak bladość, uczucie zimna, parestezje, a w skrajnych przypadkach do martwicy tkanek.

W praktyce klinicznej ocena skurczu naczyń skórnych jest istotna w diagnostyce chorób naczyniowych, takich jak objaw Raynauda, miażdżyca zarostowa tętnic, odmrożenia czy zespół sinicy siatkowatej. Leki rozszerzające naczynia (wazodylatatory) są stosowane w terapii stanów związanych z nadmiernym skurczem naczyń.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl