Przedawkowanie leku Coldrex o smaku cytrynowym

Przedawkowanie produktu leczniczego Coldrex o smaku cytrynowym, (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g, proszek do sporządzania roztworu doustnego, może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, związanych głównie z zawartością paracetamolu, fenylefryny oraz kwasu askorbowego. Najpoważniejsze zagrożenie stanowi paracetamol, który może powodować ciężkie uszkodzenie wątroby, potencjalnie prowadzące do konieczności przeszczepu tego narządu lub zgonu pacjenta.¹

Objawy przedawkowania paracetamolu

Objawy przedawkowania paracetamolu rozwijają się fazowo. W pierwszych 24 godzinach po spożyciu nadmiernej dawki można zaobserwować: bladość, nudności, wymioty, brak łaknienia oraz ból brzucha. Uszkodzenie wątroby może ujawnić się w ciągu 12-48 godzin po spożyciu, manifestując się rozpieraniem w nadbrzuszu, powrotem nudności oraz żółtaczką.²

W przebiegu zatrucia mogą wystąpić również nieprawidłowości w metabolizmie glukozy oraz kwasica metaboliczna. W przypadku ciężkiego zatrucia, niewydolność wątrobowa może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak: encefalopatia, krwotok, hipoglikemia, obrzęk mózgu, a w skrajnych przypadkach do śmierci.³

Warto podkreślić, że nawet przy braku ciężkiego uszkodzenia wątroby może rozwinąć się ostra niewydolność nerek z ostrą martwicą kanalików, objawiająca się bólem w okolicy lędźwiowej, krwiomoczem i białkomoczem. Raportowano również przypadki zaburzeń rytmu serca oraz zapalenia trzustki.⁴

Przedawkowanie fenylefryny

Przedawkowanie chlorowodorku fenylefryny może powodować objawy podobne do działań niepożądanych tego składnika. Dodatkowo mogą wystąpić: rozdrażnienie, niepokój ruchowy, nadciśnienie oraz odruchowa bradykardia. W cięższych przypadkach może dojść do splątania, halucynacji i arytmii. Należy jednak zaznaczyć, że ilość fenylefryny, która mogłaby wywołać ciężkie objawy przedawkowania, spowodowałaby jednocześnie ciężkie uszkodzenie wątroby w mechanizmie toksycznego działania paracetamolu.⁵

Przedawkowanie kwasu askorbowego

Wysokie dawki kwasu askorbowego (powyżej 3 g) mogą powodować przejściową biegunkę osmotyczną oraz objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak nudności i dyskomfort w jamie brzusznej. Efekty przedawkowania kwasu askorbowego zawartego w preparacie Coldrex byłyby jednak drugorzędne wobec ciężkiego zatrucia wątroby wywołanego przedawkowaniem paracetamolu.⁶

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania preparatu Coldrex konieczne jest podjęcie natychmiastowego leczenia. Pomimo możliwego braku wczesnych objawów, pacjentów należy bezzwłocznie skierować do szpitala. Warto pamiętać, że początkowe objawy zatrucia mogą ograniczać się do nudności i wymiotów, co może nie odzwierciedlać rzeczywistego stopnia przedawkowania ani ryzyka uszkodzenia narządów. Postępowanie przy zatruciu powinno być zgodne z ustalonymi wytycznymi.⁷

Schemat postępowania w przypadku przedawkowania paracetamolu:

1. W przypadku przyjęcia jednorazowo paracetamolu w dawce 5 g lub więcej należy sprowokować wymioty, jeśli od spożycia nie upłynęła więcej niż godzina, oraz natychmiast skontaktować się z lekarzem.
2. Podać 60-100 g węgla aktywowanego doustnie, najlepiej rozmieszanego z wodą.
3. Oznaczyć stężenie paracetamolu w osoczu po 4 godzinach od spożycia (wcześniejsze pomiary mogą być niewiarygodne).
4. N-acetylocysteinę można zastosować do 24 godzin po spożyciu paracetamolu, jednak jej skuteczność jest najwyższa do 8 godzin po spożyciu (po tym czasie efektywność antidotum gwałtownie maleje).
5. W razie konieczności pacjent powinien otrzymać N-acetylocysteinę dożylnie, zgodnie z ustalonym schematem dawkowania.
6. Jeżeli nie występują wymioty, można zastosować doustnie metioninę jako alternatywę w przypadku dużej odległości do szpitala.

⁸

Postępowanie z pacjentami z ciężką niewydolnością wątroby po okresie 24 godzin od zatrucia powinno być uzgodnione ze specjalistą hepatologiem. Leczenie zatrucia paracetamolem musi odbywać się w szpitalu, w warunkach intensywnej terapii.⁹

W przypadku przedawkowania fenylefryny leczenie powinno zostać dostosowane do występujących objawów. Ciężkie nadciśnienie może wymagać zastosowania leków blokujących receptory alfa-adrenergiczne, takich jak fentolamina.¹⁰

Tabela objawów przedawkowania