Działania niepożądane
Coldrex o smaku cytrynowym (750 mg + 10 mg + 60 mg)/5 g
Produkt leczniczy Coldrex o smaku cytrynowym zawiera paracetamol (750 mg), chlorowodorek fenylefryny (10 mg) oraz kwas askorbinowy (60 mg) w jednej saszetce. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie (<1/10 000) działania niepożądane, takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Fenylefryna natomiast może powodować nerwowość, ból głowy, zawroty głowy, bezsenność, nudności, wymioty, a także rzadkie (≥1/10 000 do <1/1 000) objawy takie jak rozszerzenie źrenicy, jaskra ostra zamykającego się kąta, tachykardia, kołatanie serca, reakcje alergiczne, bolesne oddawanie moczu oraz zatrzymanie moczu, szczególnie u pacjentów z predyspozycjami.
Działania niepożądane leku Coldrex o smaku cytrynowym
Produkt leczniczy Coldrex o smaku cytrynowym zawiera trzy substancje czynne: paracetamol (750 mg), chlorowodorek fenylefryny (10 mg) oraz kwas askorbowy (60 mg) w jednej saszetce. Każda z tych substancji może powodować określone działania niepożądane, które zostały szczegółowo opisane poniżej na podstawie danych klinicznych oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu.1
Działania niepożądane związane z paracetamolem
Działania niepożądane paracetamolu zaobserwowane w badaniach klinicznych występują niezbyt często i zostały stwierdzone na małej populacji pacjentów. W praktyce klinicznej po wprowadzeniu leku do obrotu, podczas stosowania paracetamolu zgodnie z zalecanym dawkowaniem, odnotowano następujące działania niepożądane. Częstość ich występowania określono jako bardzo rzadką (<1/10 000), ponieważ objawy te były zgłaszane dobrowolnie z populacji o nieznanej wielkości.2
Do najpoważniejszych działań niepożądanych paracetamolu należą:3
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego – mogą wystąpić bardzo rzadko w postaci trombocytopenii (zmniejszenie liczby płytek krwi)
- Zaburzenia układu immunologicznego – bardzo rzadko mogą wystąpić reakcje anafilaktyczne oraz reakcje nadwrażliwości skórnej, w tym wysypka skórna, obrzęk naczynioruchowy oraz ciężkie reakcje skórne (ostra uogólniona osutka krostkowa, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella)
- Zaburzenia układu oddechowego – bardzo rzadko może wystąpić skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych – bardzo rzadko mogą wystąpić zaburzenia czynności wątroby
Działania niepożądane związane z fenylefryną
W badaniach klinicznych dotyczących fenylefryny stwierdzono występowanie następujących działań niepożądanych:4
- Zaburzenia psychiczne: nerwowość
- Zaburzenia układu nerwowego: ból głowy, zawroty głowy, bezsenność
- Zaburzenia serca: zwiększenie ciśnienia krwi
- Zaburzenia żołądka i jelit: nudności, wymioty
Na podstawie doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu odnotowano również inne działania niepożądane związane z fenylefryną. Ich częstość nie jest dokładnie znana, ale prawdopodobnie występują rzadko (≥1/10000 do <1/1000):5
- Zaburzenia oka: rozszerzenie źrenicy, jaskra ostra zamykającego się kąta (szczególnie u osób z jaskrą z zamkniętym kątem przesączania)
- Zaburzenia serca: tachykardia, kołatanie serca (palpitacje)
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: reakcje alergiczne (np. wysypka, alergiczne zapalenie skóry)
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: bolesne oddawanie moczu, zatrzymanie moczu (zwłaszcza u osób z niedrożnością ujścia pęcherza, np. rozrostem gruczołu krokowego)
Tabela działań niepożądanych
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Substancja czynna |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Trombocytopenia | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Paracetamol |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje anafilaktyczne | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Paracetamol |
| Reakcje nadwrażliwości skórnej (wysypka skórna, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Lyella) | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Paracetamol | |
| Zaburzenia psychiczne | Nerwowość | Nieznana | Fenylefryna |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy | Nieznana | Fenylefryna |
| Zawroty głowy | Nieznana | Fenylefryna | |
| Bezsenność | Nieznana | Fenylefryna | |
| Zaburzenia oka | Rozszerzenie źrenicy | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna |
| Jaskra ostra zamykającego się kąta | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna | |
| Zaburzenia serca | Zwiększenie ciśnienia krwi | Nieznana | Fenylefryna |
| Tachykardia | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna | |
| Kołatanie serca (palpitacje) | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na kwas acetylosalicylowy i NLPZ | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Paracetamol |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Nudności | Nieznana | Fenylefryna |
| Wymioty | Nieznana | Fenylefryna | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zaburzenia czynności wątroby | Bardzo rzadko (<1/10 000) | Paracetamol |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Reakcje alergiczne (wysypka, alergiczne zapalenie skóry) | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Bolesne oddawanie moczu | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna |
| Zatrzymanie moczu | Rzadko (≥1/10000 do <1/1000) | Fenylefryna |
Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi
Zagrożenia związane z paracetamolem
Mimo że działania niepożądane paracetamolu występują bardzo rzadko, niektóre z nich mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia lub życia pacjenta:6
- Ciężkie reakcje skórne – zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka (zespół Lyella) to zagrażające życiu stany dermatologiczne charakteryzujące się rozległym złuszczaniem naskórka i tworzeniem pęcherzy, wymagające natychmiastowej hospitalizacji
- Reakcje anafilaktyczne – mogą prowadzić do wstrząsu anafilaktycznego, stanu zagrażającego życiu, wymagającego natychmiastowej interwencji medycznej
- Zaburzenia czynności wątroby – paracetamol może powodować uszkodzenie wątroby, zwłaszcza przy przedawkowaniu; uszkodzenie to może prowadzić do niewydolności wątroby, która w skrajnych przypadkach może wymagać przeszczepu narządu
- Trombocytopenia – zmniejszenie liczby płytek krwi może prowadzić do zaburzeń krzepnięcia i zwiększonego ryzyka krwawień
Zagrożenia związane z fenylefryną
Fenylefryna, jako substancja o działaniu sympatykomimetycznym, może powodować działania niepożądane, które są szczególnie niebezpieczne dla określonych grup pacjentów:7
- Zaburzenia oka – jaskra ostra zamykającego się kąta stanowi stan nagły w okulistyce i może prowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku, jeśli nie zostanie natychmiast leczona. Ryzyko jest szczególnie wysokie u osób z predyspozycją do jaskry z zamkniętym kątem przesączania
- Zaburzenia serca – tachykardia, podwyższone ciśnienie krwi i kołatanie serca mogą być niebezpieczne u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa czy zaburzenia rytmu serca
- Zatrzymanie moczu – szczególnie niebezpieczne u mężczyzn z przerostem gruczołu krokowego, może prowadzić do nagłego zatrzymania moczu wymagającego pilnej interwencji urologicznej
Należy podkreślić, że choć działania niepożądane produktu Coldrex o smaku cytrynowym występują bardzo rzadko przy stosowaniu zgodnie z zaleceniami, to jednak ich ciężkość i potencjalne konsekwencje uzasadniają ostrożność w stosowaniu tego leku, szczególnie u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub w grupach podwyższonego ryzyka.8
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania