Właściwości farmakokinetyczne produktu Coldrex o smaku cytrynowym

Coldrex o smaku cytrynowym to złożony produkt leczniczy zawierający w jednej saszetce 750 mg paracetamolu, 10 mg chlorowodorku fenylefryny oraz 60 mg kwasu askorbowego. Każda z tych substancji aktywnych charakteryzuje się odmiennym profilem farmakokinetycznym, który został szczegółowo zbadany i opisany poniżej.¹

Farmakokinetyka paracetamolu

Wchłanianie i dystrybucja paracetamolu

Paracetamol charakteryzuje się szybkim i niemal całkowitym wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Po absorpcji substancja jest równomiernie dystrybuowana do płynów ustrojowych. Należy zaznaczyć, że spożywanie posiłku jednocześnie z przyjęciem leku skutkuje zmniejszeniem szybkości wchłaniania paracetamolu. W zakresie dawek terapeutycznych paracetamol wykazuje niewielki stopień wiązania z białkami osocza.²

Metabolizm i eliminacja paracetamolu

Metabolizm paracetamolu zachodzi głównie w wątrobie. Substancja jest wydalana prawie całkowicie z moczem w postaci sprzężonej – jako glukuronidy i siarczany. W niewielkiej ilości (około 5%) powstaje potencjalnie hepatotoksyczny metabolit pośredni – N-acetylo-p-benzochinoimina (NAPQI), który w warunkach fizjologicznych zostaje całkowicie sprzężony z glutationem i wydalony w połączeniu z cysteiną lub jako kwas merkapturowy. Mniej niż 5% dawki paracetamolu jest wydalane w postaci niezmienionej. Średni okres półtrwania paracetamolu mieści się w zakresie od 1 do 4 godzin.³

W przypadku zastosowania dużych dawek paracetamolu może nastąpić wyczerpanie zapasów wątrobowego glutationu, co prowadzi do nagromadzenia toksycznego metabolitu w wątrobie. Konsekwencją tego procesu może być uszkodzenie hepatocytów, ich martwica oraz ostra niewydolność wątroby.⁴

Farmakokinetyka paracetamolu w grupach szczególnych

Pacjenci z zaburzoną czynnością wątroby

Okres półtrwania paracetamolu u osób z wyrównaną niewydolnością wątroby jest zbliżony do wartości obserwowanych u osób zdrowych. Natomiast w ciężkiej niewydolności wątroby okres półtrwania paracetamolu może ulegać wydłużeniu. Kliniczne znaczenie tego zjawiska nie zostało jednoznacznie określone. Istotne jest, że u pacjentów z chorobami wątroby nie obserwowano kumulacji paracetamolu, jego hepatotoksyczności ani zaburzeń sprzęgania z glutationem. Badania wykazały, że podawanie 4 g paracetamolu na dobę przez 13 dni pacjentom z przewlekłą wyrównaną niewydolnością wątroby nie powodowało pogorszenia czynności tego narządu.⁵

Pacjenci z zaburzoną czynnością nerek

W warunkach prawidłowych ponad 90% dawki terapeutycznej paracetamolu zostaje wydalone z moczem w postaci metabolitów w ciągu 24 godzin. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek zdolność wydalania metabolitów polarnych jest ograniczona, co może prowadzić do ich kumulacji w organizmie. Z tego względu u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek zaleca się wydłużenie odstępów między kolejnymi dawkami paracetamolu.⁶

Farmakokinetyka kwasu askorbowego

Kwas askorbowy (witamina C) jest szybko wchłaniany z przewodu pokarmowego, a następnie dystrybuowany do tkanek organizmu. W osoczu około 25% kwasu askorbowego wiąże się z białkami. Nadmiar witaminy C, przekraczający fizjologiczne zapotrzebowanie organizmu, jest wydalany z moczem w postaci różnych metabolitów.⁷

Farmakokinetyka chlorowodorku fenylefryny

Chlorowodorek fenylefryny charakteryzuje się łatwym i szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Substancja ta podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia przy udziale inhibitorów monoaminooksydazy zarówno w jelitach, jak i w wątrobie. W wyniku tego procesu biodostępność fenylefryny wynosi około 40%. Maksymalne stężenie w surowicy jest osiągane po 1-2 godzinach od przyjęcia leku. Okres półtrwania fenylefryny wynosi od 2 do 3 godzin. Przy podaniu doustnym, w celu obkurczenia naczyń krwionośnych nosa, lek stosuje się zazwyczaj co 4-6 godzin. Fenylefryna jest wydalana prawie całkowicie z moczem, głównie w postaci siarczanów.⁸